شخم زدن زمین یکی از پایه ای و مهم ترین بخش های کشاورزی است. پس مهم است که بدانیم بهترین زمان شخم زمین کشاورزی چه موقع و با چه ابزاری می باشد. چرا که شخم زدن در زمان و یا با ابزار اشتباه میتواند آسیب های جدی به زمین و یا ادوات کشاورزی وارد کند.
بهترین زمان شخم زمین کشاورزی
شخم پاییزه؛ زمان ایدهآل و توصیهشده
اصولیترین و مؤثرترین زمان شخم، پاییز و بلافاصله پس از برداشت محصول است؛ پیش از آنکه سرمای شدید زمستان آغاز شود.
دلایل فنی و علمی شخم پاییزه:
- یخزدگی زمستان باعث خرد شدن طبیعی کلوخهها میشود
- نفوذ آب بارندگی در لایههای خاک افزایش مییابد
- جمعیت آفات، تخم حشرات و علفهای هرز کاهش پیدا میکند
- خاک در بهار با حداقل عملیات ثانویه آماده کشت خواهد بود
برای اغلب محصولات زراعی مانند گندم، جو، ذرت، پنبه و چغندر قند، شخم پاییزه بهترین نتیجه را به همراه دارد.
شخم بهاره؛ فقط در صورت اجبار
شخم بهاره زمانی انجام میشود که شخم پاییزه به هر دلیل ممکن نبوده باشد. این شخم باید اوایل بهار و حداقل دو تا سه هفته قبل از کاشت انجام شود.
شرایط الزامی شخم بهاره:
- خاک باید گاورو باشد (نه خیس و نه خشک)
- عمق شخم کمتر از شخم پاییزه باشد
- بلافاصله پس از شخم، عملیات آمادهسازی بستر بذر انجام شود
شخم بهاره دیرهنگام، موجب فشردگی خاک و کاهش رشد ریشه خواهد شد.
زمانهای کاملاً نامناسب برای شخم
- شخم در خاک خیس: تخریب ساختمان خاک و ایجاد لایه فشرده
- شخم در خاک بسیار خشک: افزایش استهلاک ادوات و مصرف سوخت
- شخم نزدیک به زمان کاشت: کاهش جوانهزنی و استقرار گیاه
عمق استاندارد شخم
- شخم معمولی: ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر
- شخم عمیق (در خاکهای فشرده): ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر
- شخم عمیق بدون نیاز فنی توصیه نمیشود و میتواند لایههای حاصلخیز را جابهجا کند.
ابزار مناسب شخم برای زمین کشاورزی
گاوآهن فرگوسن
اصلیترین ابزار شخم در زمینهای زراعی است.
- برگرداندن کامل خاک
- دفن بقایای گیاهی و علفهای هرز
- مناسب شخم پاییزه و شخم اصلی
دیسک
مناسب زمینهایی با:
- خاک سنگین یا چسبنده
- بقایای گیاهی زیاد
- شرایطی که گاوآهن برگرداندار کارایی کمتری دارد
چیزل پیلر
- شخم بدون برگرداندن خاک
- حفظ ساختمان طبیعی خاک
- مناسب کاهش فشردگی و کشاورزی حفاظتی
این مطلب صرفا جنبه تبلیغاتی داشته و فوت و فن هیچ مسئولیتی را در رابطه با آن نمیپذیرد


