مدل DeepSeek V4 به یکی از داغترین موضوعات بازارهای مالی جهان تبدیل شده است. آمادهسازی استارتاپ چینی دیپسیک برای معرفی نسل جدید مدل هوش مصنوعی خود، نگرانی تازهای در میان سرمایهگذاران ایجاد کرده است. این نگرانی بهویژه بر شاخصهای فناوریمحور مانند نزدک سایه انداخته است.
با پایان تعطیلات سال نوی قمری، گمانهزنیها درباره رونمایی قریبالوقوع این مدل افزایش یافته است. همین انتظار کافی بوده تا سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری به سهام غولهای فناوری و شرکتهای نیمهرسانا نگاه کنند.
تکرار «لحظه دیپسیک» در بازارهای مالی؟
بر اساس گزارش شبکه CNBC، معرفی مدل کمهزینه و متنباز دیپسیک در ژانویه سال گذشته شوک قابلتوجهی به بازار وارد کرد. این رویداد که در محافل مالی با عنوان «لحظه دیپسیک» شناخته میشود، هنوز در حافظه بازار باقی مانده است.
در 27 ژانویه 2025 شاخص نزدک حدود 3 درصد افت کرد. سهام انویدیا، یکی از بازیگران اصلی صنعت تراشه، تنها در یک روز نزدیک به 17 درصد سقوط کرد. این واکنش نشان داد که بازار تا چه اندازه به تحولات حوزه هوش مصنوعی حساس است.
هزینههای هوش مصنوعی و فشار بر سهام فناوری
مدلهای توسعهیافته توسط دیپسیک با بودجهای بسیار کمتر نسبت به رقبای آمریکایی ساخته شدهاند. این مدلها با استفاده از تراشههای نهچندان پیشرفته، عملکردی مشابه ارائه دادهاند. همین موضوع سرمایهگذاریهای عظیم شرکتهای آمریکایی در مراکز داده را زیر سوال برده است.
چالش برای برتری آمریکا در هوش مصنوعی
دیپسیک اعلام کرده بود که نسخههای قبلی خود را با بودجهای کمتر از 6 میلیون دلار و طی تنها دو ماه توسعه داده است. این ارقام در مقایسه با هزینههای چند میلیارد دلاری شرکتهای بزرگ فناوری، شک و تردیدهایی درباره پایداری رهبری آمریکا در عرصه هوش مصنوعی ایجاد کرده است.
ریسک ژئوپلیتیک و نوسان شاخصها
در کنار رقابت فناوری، بازارها با ریسکهای ژئوپلیتیک نیز روبهرو هستند. اظهارات تازه رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، درباره تعرفههای گمرکی و همچنین تنشها با ایران، فضای سرمایهگذاری را شکنندهتر کرده است.
در چنین شرایطی شاخص داوجونز در نخستین روز معاملاتی هفته بیش از 700 واحد، معادل 1.5 درصد افت کرد. شاخص اساندپی 500 حدود 1 درصد کاهش یافت. نزدک نیز 1.1 درصد پایین آمد.
اثر احتمالی DeepSeek V4 بر نیمهرساناها و ETFها
در دوره رونمایی قبلی، صندوقهای قابل معامله در بورس مرتبط با نیمهرساناها ضربه سنگینی خوردند. برای نمونه VanEck Semiconductor ETF (SMH) نزدیک به 10 درصد کاهش یافت و یک ماه زمان برد تا بخشی از زیان خود را جبران کند.
در بخش نرمافزار نیز iShares Expanded Tech-Software Sector ETF (IGV) عملکرد ضعیفتری نسبت به شاخص S&P 500 ثبت کرد، هرچند افت آن محدودتر بود.
مدل DeepSeek V4 و آینده سرمایهگذاری در مراکز داده
کارشناسان بازار معتقدند جزئیات فنی و ساختار هزینهای مدل DeepSeek V4 نقش تعیینکنندهای در مسیر سرمایهگذاری شرکتهای فناوری خواهد داشت. اگر این مدل بار دیگر معادله «هزینه بالا، عملکرد بالا» را به چالش بکشد، نگرانیها درباره بازگشت سرمایه پروژههای عظیم مراکز داده افزایش مییابد.
فشار بر ارزشگذاری شرکتهای سختافزاری
چنین سناریویی میتواند بر ضرایب ارزشگذاری شرکتهایی مانند انویدیا فشار وارد کند. بازار اکنون در انتظار پاسخ شرکتهای فناوری آمریکایی است؛ اینکه چگونه میخواهند حاشیه سود خود را در برابر مدلهای کمهزینه چینی حفظ کنند.
آغاز عصر «بهرهوری» در صنعت هوش مصنوعی
تحلیلگران بر این باورند که صنعت هوش مصنوعی وارد مرحله جدیدی شده است. دورهای که در آن بهرهوری، مدیریت هزینه، بهینهسازی زیرساخت اهمیت بیشتری نسبت به صرف افزایش ظرفیت محاسباتی دارد.
در کوتاهمدت نوسانات بازار همچنان بالا خواهد بود. تمرکز سرمایهگذاران بر مدل DeepSeek V4 و پیامدهای آن برای سهام فناوری باقی میماند.
جمعبندی: آیا مدل DeepSeek V4 معادلات بازار را تغییر میدهد؟
مدل DeepSeek V4 میتواند نقطه عطف تازهای در رقابت جهانی هوش مصنوعی باشد. اگر این مدل بار دیگر ثابت کند که عملکرد بالا لزوماً به هزینههای نجومی وابسته نیست، ساختار سرمایهگذاری در کل صنعت فناوری دستخوش بازتعریف خواهد شد.
اکنون بازار در تقاطع فناوری، ژئوپلیتیک، انتظارات سودآوری ایستاده است. واکنش سرمایهگذاران به رونمایی رسمی این مدل میتواند مسیر شاخصهای بزرگ را در ماههای آینده مشخص کند.
نظر شما چیست؟
آیا فکر میکنید DeepSeek V4 بازار فناوری را متحول میکند؟ دیدگاه خود را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید و این مقاله را برای علاقهمندان بازار سرمایه ارسال کنید.
