آیا ممکن است حسابهای شبکههای اجتماعی ما، پس از مرگ نیز به حیات خود ادامه دهند؟ این پرسشی است که تا همین اواخر بیشتر به داستانهای علمیتخیلی شباهت داشت. اما اکنون با ثبت یک پتنت جدید از سوی متا، مفهوم دیجیتال جاودانگی وارد مرحلهای ملموستر شده است.
سیستم مبتنی بر هوش مصنوعی که در این پتنت توصیف شده، میتواند پس از مرگ کاربران نیز حضور آنلاین آنها را شبیهسازی کند؛ حضوری که از نگاه دیگران «زنده» به نظر میرسد.
پتنت دیجیتال جاودانگی متا دقیقاً چیست؟
این پتنت بر اساس درخواستی ثبتشده در سال ۲۰۲۳ به نام CTO متا، اندرو بوزورث، شکل گرفته است. در اسناد ثبت اختراع، سیستمی توصیف میشود که قادر است فعالیتهای شبکه اجتماعی کاربر را بازتولید کند.
دامنه این فعالیتها شامل موارد زیر است:
- تولید پست
- نوشتن کامنت
- ثبت لایک
- ارسال پیام
طبق توضیحات ارائهشده، این فناوری قابلیت پیادهسازی در پلتفرمهای مختلف زیرمجموعه متا را دارد؛ از جمله فیسبوک، اینستاگرام، واتساپ.
—
شبیهسازی رفتار انسان با «نماینده دیجیتال»
تحلیل دادههای گذشته کاربر
بر اساس سند پتنت، سیستم ابتدا دادههای تاریخی کاربر را تحلیل میکند؛ دادههایی مانند:
- پستهای قبلی
- الگوهای تعامل
- سبک نگارش
- واکنشها به دیگران
این تحلیل منجر به ساخت یک پروفایل رفتاری اختصاصی میشود که میتوان آن را نوعی «اثر انگشت دیجیتال شخصیتی» دانست.
نقش مدلهای زبانی بزرگ
در مرحله بعد، یک مدل زبانی بزرگ بر اساس این پروفایل آموزش میبیند تا محتوای جدید تولید کند. خروجی این فرایند، پستها و پیامهایی است که از نظر لحن، واژگان، الگوهای احساسی شبیه خود فرد هستند.
متا این فرایند را نوعی «شبیهسازی رفتار اجتماعی» توصیف میکند.
کاربردها فقط محدود به مرگ نیست
هرچند سناریوی پس از مرگ، جنجالیترین کاربرد این فناوری محسوب میشود، اما متا در اسناد خود به استفادههای روزمرهتر نیز اشاره کرده است.
سناریوهای استفاده در زندگی روزمره
- سفرهای طولانی
- دورههای بیماری
- استراحت آگاهانه از شبکههای اجتماعی
در چنین شرایطی، هوش مصنوعی میتواند حساب کاربر را فعال نگه دارد تا وقفهای در حضور آنلاین او ایجاد نشود.
فراتر از متن؛ تعامل صوتی و تصویری
پتنت متا تنها به تولید متن محدود نمیشود. در بخشهای پیشرفتهتر، به توسعه عاملهای هوش مصنوعی اشاره شده که قادر به یادگیری سبک ارتباطی فرد هستند.
قابلیتهای بالقوه آینده
- پاسخگویی خودکار به پیامها
- مشارکت در مکالمات
- تعامل صوتی
- حضور در ارتباطات تصویری
در صورت تحقق، این سطح از شبیهسازی میتواند مرز میان انسان واقعی و نسخه دیجیتال او را بهشدت کمرنگ کند.
پتنت ثبت شده، محصولی وجود ندارد
با وجود تمام هیاهوی رسانهای، متا تأکید کرده که ثبت پتنت الزاماً به معنای عرضه محصول نیست.
شرکتهای فناوری اغلب برای محافظت از مالکیت فکری، سناریوهای آیندهنگرانه را ثبت میکنند؛ حتی اگر هرگز به مرحله تجاریسازی نرسند.
تا این لحظه نیز هیچ اعلام رسمی درباره ارائه قابلیتی که بهطور خودکار پس از مرگ کاربران پست منتشر کند، وجود ندارد.
چالشهای اخلاقی و حقوقی دیجیتال جاودانگی
با این حال، ثبت این پتنت موج تازهای از بحثهای اخلاقی را برانگیخته است.
مالکیت حساب پس از مرگ
این پرسش مطرح میشود که کنترل حساب کاربر پس از مرگ در اختیار چه کسی خواهد بود؟ خانواده؟ شرکت؟ یا خود هوش مصنوعی؟
مسئله رضایت آگاهانه
یکی از حساسترین موضوعات، رضایت کاربران است. آیا افراد در زمان حیات خود اجازه شبیهسازی دیجیتال را میدهند؟ این رضایت چگونه ثبت میشود؟
تطبیق با قوانین پلتفرم
محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی باید با قوانین شبکههای اجتماعی سازگار باشد. در غیر این صورت، مسئولیت تخلفات بر عهده چه نهادی است؟
ابهام احساسی برای خانواده و دوستان
بُعد انسانی ماجرا شاید از همه پیچیدهتر باشد.
اگر دوستی پیامی دریافت کند، آیا میداند فرستنده یک انسان است یا شبیهسازی؟ آیا این موضوع باید شفاف اعلام شود؟
برای بسیاری، تعامل با «نسخه دیجیتال» فرد درگذشته میتواند تسکیندهنده باشد؛ برای برخی دیگر، آزاردهنده.
جمعبندی؛ مرز باریک میان خاطره و شبیهسازی
پتنت جدید متا، مفهوم دیجیتال جاودانگی را از خیال به امکان نزدیک کرده است. هرچند هنوز محصولی در کار نیست، اما فناوری توصیفشده نشان میدهد آینده شبکههای اجتماعی میتواند حتی پس از مرگ نیز ادامه داشته باشد.
در کنار فرصتها، چالشهای اخلاقی، حقوقی، احساسی نیز به همان اندازه جدی هستند. تصمیمگیری درباره حیات دیجیتال پس از مرگ، احتمالاً به یکی از مناقشهبرانگیزترین موضوعات فناوری تبدیل خواهد شد.
نظر شما درباره دیجیتال جاودانگی چیست؟ آیا مایلید حساب شما پس از مرگ فعال بماند؟ دیدگاهتان را در کامنتها بنویسید و مقاله را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.
