ساعت نمادین «ساعت قیامت» که از سال ۱۹۴۷ برای نمایش میزان نزدیکی بشریت به نابودی کامل طراحی شده است، بار دیگر به جلو کشیده شد. این بار، عقربهها روی ۸۵ ثانیه مانده به نیمهشب تنظیم شدهاند؛ نزدیکترین نقطه در تاریخ این شاخص هشداردهنده.
این بهروزرسانی توسط هیئت علم و امنیت بولتن دانشمندان اتمی آمریکا در یک پخش زنده سالانه اعلام شد. هدف این ساعت، ارزیابی نمادین این پرسش است که انسانها تا چه اندازه به پیامدهای فاجعهبار ناشی از تصمیمات خود نزدیک شدهاند.
چرا ساعت قیامت جلو کشیده شد؟
به گفته دانشمندان، مجموعهای از ریسکهای همزمان و تشدیدشونده باعث شدهاند که بشریت در وضعیتی بیسابقه از ناامنی قرار بگیرد.
مهمترین تهدیدهای اشارهشده
- خطر جنگ هستهای و افزایش تنشهای ژئوپلیتیک
- تغییرات اقلیمی و ناتوانی کشورها در رسیدن به توافقهای معنادار
- سوءاستفاده احتمالی از زیستفناوری
- گسترش استفاده از هوش مصنوعی بدون نظارت کافی
هیئت علمی بولتن تأکید کرد که از زمان تنظیم ساعت روی ۸۹ ثانیه در سال گذشته، بسیاری از «تفاهمهای جهانی که بهسختی به دست آمده بودند» از بین رفتهاند. رقابت قدرتهای بزرگ با منطق «برنده همهچیز را میبرد» شدت گرفته و همکاریهای بینالمللی لازم برای کاهش ریسکهای وجودی تضعیف شدهاند.
نمونههایی از بحرانهای جاری جهانی
در این پخش زنده، به چندین بحران مشخص بهعنوان نمونههایی از روند نگرانکننده فعلی اشاره شد:
- جنگ روسیه و اوکراین
- درگیریهای میان هند و پاکستان
- حملات ایالات متحده و اسراییل به ایران و نگرانیها درباره توانایی ایران در توسعه سلاح هستهای
دانشمندان هشدار دادند که احتمال تشدید این درگیریها بالاست و هرگونه خطای محاسباتی میتواند پیامدهایی غیرقابل بازگشت داشته باشد.
بحران اقلیمی؛ تهدیدی کند اما مرگبار
علاوه بر تهدیدهای نظامی، بولتن دانشمندان اتمی به پیامدهای مستقیم گرمایش جهانی نیز اشاره کرد؛ از جمله:
- افزایش دورههای خشکسالی
- بالا رفتن میانگین دما
- افزایش سیلابهای ویرانگر
در عین حال، نبود توافقهای جدی و الزامآور میان کشورها برای مقابله با تغییرات اقلیمی بهعنوان یک ضعف اساسی مطرح شد.
آیا میتوان ساعت قیامت را به عقب برگرداند؟
دانشمندان تأکید کردند که اگر رهبران جهان و دولتها بهصورت واقعی و مشترک برای مدیریت این ریسکها اقدام کنند، امکان عقب کشیدن عقربههای ساعت قیامت وجود دارد.
هشدار صریح رئیس هیئت علمی بولتن
«اگر جهان به دوگانهی “ما و آنها” تقسیم شود و رویکردی با حاصل جمع صفر در پیش بگیرد، احتمال باخت همه ما افزایش پیدا میکند.»
این جمله را دانیل هولتز، رئیس هیئت علم و امنیت بولتن دانشمندان اتمی بیان کرد. او بر اهمیت اعتماد متقابل و همکاری بینالمللی تأکید ویژهای داشت.
ساعت قیامت چیست و چرا اهمیت دارد؟
ساعت قیامت نخستین بار در سال ۱۹۴۷، تنها دو سال پس از استفاده ایالات متحده از بمب اتمی علیه ژاپن، توسط گروهی از دانشمندان اتمی در دانشگاه شیکاگو طراحی شد.
هدف از ایجاد این نماد، جلب توجه افکار عمومی و سیاستگذاران به این واقعیت بود که فناوریهای ساخت بشر، بهویژه فناوری هستهای، میتوانند به همان اندازه که سازنده هستند، ویرانگر باشند.
جمعبندی
تنظیم ساعت قیامت روی ۸۵ ثانیه مانده به نیمهشب، هشداری جدی درباره وضعیت فعلی جهان است. ترکیب خطرات هستهای، بحران اقلیمی، فناوریهای کنترلنشده و کاهش همکاریهای بینالمللی نشان میدهد که آینده بشر بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهای امروز وابسته است.
نظر شما درباره جلو رفتن ساعت قیامت چیست؟ دیدگاه خود را در بخش کامنتها بنویسید یا این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید.
