در هفتاد و پنج سال گذشته، یعنی از سال ۱۹۵۱ تاکنون، تعداد بسیار زیادی فیلم حماسی و بزرگ ساخته شدهاند و حقیقت این است که بسیاری از بهترین آثار تاریخ سینما نیز در همین بازه زمانی منتشر شدهاند؛ بنابراین مرور سهچهارم قرن اخیر و انتخاب برجستهترین شاهکارهای حماسی کاری دشوار اما ممکن است. تنها آثاری که به طور طبیعی حذف میشوند، فیلمهای صامت یا محصولات دوران پیش از ۱۹۵۰ هستند؛ آثاری مانند Napoleon یا Gone with the Wind که خارج از محدوده زمانی این فهرست قرار میگیرند.
هر فیلمی از سال ۱۹۵۱ به بعد، در این انتخاب شانس حضور دارد؛ اما باز هم برخی حذفها اجتنابناپذیر است، زیرا وقتی صحبت از بهترینِ بهترینهاست، حتی شاهکارهای بزرگ هم ممکن است کنار گذاشته شوند. همچنین برخی آثار که به صورت چندقسمتی منتشر شدهاند اما در اصل بهعنوان یک پروژه واحد ساخته شدهاند، در این فهرست جای میگیرند. محدودیت دیگر این است که از هر کارگردان تنها یک فیلم حماسی انتخاب شده، زیرا فیلمسازانی چون آکیرا کوروساوا، سرجیو لئونه و دیوید لین، بیش از یک شاهکار حماسی خلق کردهاند.
۱۰. فیلم Once Upon a Time in America (محصول ۱۹۸۴)
در آخرین فیلم سرجیو لئونه، او از ژانر وسترنهای معروف خود فاصله میگیرد و یک اثر گانگستری عظیم میسازد. اگرچه مقایسه این فیلم با دو شاهکار دیگر او دشوار است، اما Once Upon a Time in America از بسیاری جهات حماسیتر است. این اثر تاریکترین و دشوارترین فیلم لئونه محسوب میشود، زیرا شخصیتهای آن بهجای قهرمانان محبوب، انسانهایی آسیبدیده، مجرم و اغلب غیر قابل دوست داشتن هستند. فیلمنامه، اجرا و فیلمبرداری با دقت مثالزدنی انجام شده و نتیجه اثری چالشبرانگیز اما ضروری برای دوستداران سینمای حماسی است.
۹. فیلم The Human Condition (محصول ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۱)
این فیلم عظیم سهقسمتی یکی از گستردهترین روایتهای مرتبط با جنگ جهانی دوم است. هر بخش نزدیک به سه ساعت زمان دارد و مسیر یک شخصیت صلحطلب را در ابتدای جنگ، در دل نبرد و سپس در دوران بعد از فروپاشی ارتش دنبال میکند. سنگینی روایت و طول زیاد، تماشای آن را دشوار میکند، اما این اثر یکی از جاهطلبانهترین و تأثیرگذارترین فیلمهای جنگی تاریخ سینماست.
۸. فیلم Titanic (محصول ۱۹۹۷)
ترکیبی از عاشقانه و فاجعه، و فیلمی که تقریباً همه مردم جهان آن را دیدهاند. برخی ممکن است محبوبیت جهانی آن را دلیلی برای نادیده گرفتن ارزش هنریاش بدانند، اما Titanic چه در بخش عاشقانه و چه در بخش فاجعه، یک اثر بینظیر است. جیمز کامرون که استاد ساخت آثار عظیم است، توانسته فیلمی خلق کند که هم احساسی و هم نفسگیر است. این فیلم شاید حتی از سری Avatar نیز موفقتر و تأثیرگذارتر باشد.
۷. فیلم The Irishman (محصول ۲۰۱۹)
گرچه برخی منتقدان به ریتم آرام فیلم یا استفاده از فناوری جوانسازی چهره ایراد گرفتند، اما The Irishman یکی از جاهطلبانهترین پروژههای مارتین اسکورسیزی است. حضور رابرت دنیرو، آل پاچینو و جو پشی در نقشهایی که حالوهوای وداع دارند، فیلم را به اثری عمیق درباره زوال، خیانت و اهمیت انتخابها تبدیل میکند. این اثر نه تنها جمعبندی مسیر فیلمهای گانگستری اسکورسیزی است، بلکه یک حماسه شخصی، تلخ و کاملاً انسانی است.
۶. فیلم The Right Stuff (محصول ۱۹۸۳)
این فیلم درباره آغاز رقابت فضایی آمریکا و تبدیل خلبانان آزمون به نخستین فضانوردان است. هرچند به طور رسمی یک کمدی نیست، اما لحظات طنزآلود جذابی دارد و همزمان بسیار هیجانانگیز و تکاندهنده عمل میکند. ریتم فیلم با وجود زمان طولانی، عالی است و شخصیتهای زیادی را در طول دورهای بلند بهخوبی پردازش میکند.
۵. فیلم War and Peace (محصول ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۷)
اقتباس عظیم سرگئی بوندارچوک از رمان حجیم تولستوی، چهار بخش دارد و مجموع آن بیش از هفت ساعت است. با این حال باز هم بخشهایی از رمان حذف شدهاند. مقیاس عظیم صحنهها، تعداد بازیگران، نبردهای بزرگ و فیلمبرداری خیرهکننده، این اثر را به یکی از جاهطلبانهترین آثار تاریخ سینما تبدیل کرده است.
۴. فیلم The Lord of the Rings (محصول ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳)
این سهگانه که در اصل یک رمان واحد است، به طور پشتسرهم فیلمبرداری شد و از نظر احساسی، بصری و داستانی، یک شاهکار کامل است. سه فیلم هم به طور جداگانه و هم بهصورت یک کل واحد، نمونهای بیرقیب از سینمای حماسی هستند.
۳. فیلم The Godfather (محصول ۱۹۷۲)
یکی از بزرگترین فیلمهای گانگستری تاریخ که با اجرای فوقالعاده، فیلمنامه بینقص و ریتم دقیق، داستان خانواده کورلئونه را روایت میکند. The Godfather تقریباً در تمام بخشها کامل است و هنوز هم معیار سنجش آثار مافیایی محسوب میشود.
۲. فیلم Lawrence of Arabia (محصول ۱۹۶۲)
یکی از نمادینترین آثار حماسی تاریخ سینما که زندگی تی.ای. لارنس را در دوران جنگ جهانی اول دنبال میکند. فیلم از نظر بصری باشکوه، از نظر روایی گسترده و از نظر احساسی عمیق است و ارزش چندین بار دیدن را دارد.
۱. فیلم Seven collider (محصول ۱۹۵۴)
شاهکار آکیرا کوروساوا و یکی از مهمترین فیلمهای اکشن و حماسی تاریخ. روایت سهپردهای، شخصیتپردازی بینقص، لحظات احساسی و نبرد نهایی باشکوه باعث شده این فیلم پس از گذشت ۷۰ سال همچنان تازه، قدرتمند و الهامبخش باقی بماند.
