پایدار، سبز، مسئولانه؛ راههای دوستدار محیط زیست برای کشف جهان بیش از هر زمان دیگری محبوب شدهاند، اما چگونه میتوان هنگام سفر تصمیمات بهتری گرفت؟ اولین قدم این است که بفهمیم سفر پایدار چیست و چرا اهمیت دارد. در اروپا، جایی که بسیاری از قطارها برقی هستند، انتشار دیاکسید کربن از سفرهای ریلی میتواند تا ۱۰ برابر کمتر از سفر هوایی باشد.
سفر پایدار به معنای سفر کردن به روشی است که حساسیت نسبت به بحرانهای اقلیمی و طبیعت را در نظر بگیرد، در حالی که اطمینان حاصل شود مکانهایی که به آنها سفر میکنیم از حضور ما منفعت بلندمدت میبرند. این یک تعادل بین حداکثر کردن جنبههای مثبت سفر و کاهش یا حذف جنبههای منفی آن است.
چه اتفاقی در حال رخ دادن است و چرا؟
تمرکز دیاکسید کربن در حال حاضر در جو بیش از ۴۰۰ قسمت در میلیون بالاتر از هر زمان در حداقل ۸۰۰,۰۰۰ سال گذشته است و همچنان در حال افزایش است که باعث افزایش دمای جهانی میشود. اجماع علمی بر این است که افزایش تنها ۱.۵ درجه سانتیگراد باعث گرم شدن خطرناک زمین خواهد شد، همانطور که در سال ۲۰۲۴، اولین سالی که از این مرز عبور کرد، مشاهده شد. ثبات اقلیم جهانی ما بستگی به توانایی ما در کنترل این افزایش کوچک دارد و زمان در حال سپری شدن است. این دهه اهمیت تعیینکنندهای دارد.
تأثیر بر دنیای طبیعی
همزمان با بحران اقلیمی، وضعیت اضطراری طبیعت نیز وجود دارد: در سراسر جهان، یک میلیون گونه حیوانی و گیاهی به دلیل گسترش کشاورزی و جنگلداری، استخراج منابع، شکار، گونههای مهاجم، گسترش شهری، آلودگی و تغییرات اقلیمی در معرض خطر انقراض هستند. این مسئله فقط محدود به جنگلهای بارانی دورافتاده یا خرسهای قطبی نیست، بلکه از بین رفتن زیستگاه و تنوع زیستی در مقیاس گسترده در بریتانیا نیز رخ میدهد؛ از پرندگان باغها و جنگلها گرفته تا ماهیان دریاها.
ما چه کاری میتوانیم انجام دهیم؟
سفر پایدار به معنای انجام اقدامات بزرگ و یکباره نیست، بلکه یک طرز فکر است؛ نگرشی مستمر به ماجراجویی آگاهانه که بر تمام جنبههای سفر تأثیر میگذارد، از بستهبندی چمدان گرفته تا نحوه سفر به مقصد، انتخاب هتلها و فعالیتها.
چگونه شروع کنم؟
ابتدا، کمتر بستهبندی کنید: سبک سفر کردن باعث کاهش نیاز به دور ریختن اقلام، آسانتر شدن جابهجایی، بهویژه پیاده، با دوچرخه یا حمل و نقل عمومی میشود و مصرف سوخت کمتری دارد، بهویژه اگر با خودروی برقی سفر کنید.
یک روش مفید برای بستهبندی اقتصادی، توجه به سه اصل است:
- کاهش: چه چیزهایی را میتوانم نبرم یا اقلامی که چند کاربرد دارند؟
- استفاده مجدد: چه چیزهایی را میتوانم بارها استفاده کنم؟
- بازیافت: چه چیزهایی بعد از استفاده قابل بازیافت هستند؟
سعی کنید از پلاستیکهای یکبار مصرف مانند بطری، کیسه و نی خودداری کنید، زیرا به میکروپلاستیکهایی تبدیل میشوند که وارد زنجیره غذایی میشوند و برای سلامت انسان مشکل ایجاد میکنند. به جای آن، بطری آب قابل پر کردن، لیوان قهوه، ظروف غذا و لوازم بهداشتی چند بار مصرف و کیسه خرید همراه داشته باشید.
مهمترین تغییر برای کاهش اثرات کربنی
بخش عمدهای از انتشار کربن سفر مربوط به حمل و نقل است که معمولاً حداقل ۷۰٪ از کل انتشار کربن سفر را تشکیل میدهد. بهترین راه کاهش آن، کوتاه کردن فاصله و استفاده از وسایل نقلیهای است که سوخت فسیلی کمتری مصرف میکنند یا اصلاً مصرف نمیکنند؛ یا بهتر است با پای پیاده، دوچرخه یا کشتی سفر کنید.
انتشار دیاکسید کربن هواپیماها بهمراتب بیشتر از وسایل نقلیه زمینی است. استفاده از قطار در بریتانیا حدود شش برابر و اتوبوس حدود نه برابر کمتر از هواپیما منتشر میکند. در اروپا، بسیاری از قطارها برقی هستند و انتشار آنها تا ۱۰ برابر کمتر از هواپیماست.
اگر مجبور به پرواز هستید، چه؟
اگر پرواز میکنید، توجه داشته باشید که اختلاف زیادی بین انتشار کربن هواپیماها و رویههای عملیاتی خطوط هوایی وجود دارد. میتوانید از ابزارهای آنلاین مانند فیلتر «lower CO2e» در سایتهایی مثل Skyscanner و Opodo استفاده کنید تا پروازهای کم انتشار را انتخاب کنید.
با وجود آلایندگی زیاد پرواز، میتوانید یک رویکرد انتخابی داشته باشید: عمدتاً سفرهای زمینی و گاهبهگاه پرواز، اقامت طولانیتر و انتخاب تعطیلاتی که به حفظ محیط زیست و حمایت از جوامع محلی کمک میکند.
تأثیرات کربنی در مقصد
انتخاب هتل و غذای محلی نیز بر انتشار کربن تأثیر دارد. اقامت در هتلهای با انتشار کمتر کربن میتواند اثر سفر را به طور قابل توجهی کاهش دهد. استفاده از غذاهای محلی و فصلی نیز علاوه بر کاهش انتشار کربن ناشی از حمل غذا، به سلامت و اقتصاد جامعه محلی کمک میکند.
مقصد سفر
شهرهای اروپایی مانند بریستول، آنگرز، نانت، زوریخ، لیوبلیانا و کپنهاگ برای سفرهای سبز عالی هستند. این شهرها با ایجاد حمل و نقل پایدار، مسکن و توسعه اقتصادی مبتنی بر اقتصاد چرخهای، تجربهای بهتر برای گردشگران پایدار فراهم میکنند.
حمل و نقل در مقصد
کشورهایی با شبکه قطار پرسرعت مدرن امکان سفر با ردپای کربنی کمتر را فراهم میکنند. سوئیس، فرانسه، اسپانیا، ایتالیا و آلمان دارای شبکههای ریلی پیشرفته هستند که سفر بین شهرها را آسان و سبز میکنند.
سفرهای طولانی
کشورهایی مانند کاستاریکا با اجرای سیاستهای اکوتوریسم و حفاظت از جنگلها، نمونههای برجستهای از گردشگری پایدار ارائه میدهند. این کشورها امکان لذت بردن از تنوع زیستی و حمایت از جوامع محلی را برای گردشگران فراهم میکنند.