اگر فکر میکنید مسیر رفتوآمد روزانهتان طاقتفرساست، بد نیست تصور کنید در شهری زندگی میکنید که تنها راه ورود یا خروج از آن قایق، هواپیما یا پیادهروی بسیار صبورانه است. این شهرهای مدرن به شکلی عجیب از شبکه جادهای جا ماندهاند و مانند جزیرههایی از تمدن، در میان جنگل، یخ یا آب محاصره شدهاند.
برخی از این شهرها صدها هزار نفر جمعیت دارند و از دانشگاه، بیمارستان و تمام امکانات شهری برخوردارند؛ حتی ممکن است کسی را پیدا کنید که همچنان اصرار دارد صاحب خودرو شخصی باشد. از پایگاههای یخی شمالی گرفته تا کلانشهرهای آمازون، این شهرها نشان میدهند که جاده الزاماً شرط زندگی شهری نیست.
۹. لیوینگزتون، گواتمالا
لیوینگزتون در نقطهای قرار گرفته که رودخانه Rio Dulce به دریای کارائیب میریزد و تنها با قایق قابل دسترسی است. این شهر حدود پنجاه هزار نفر جمعیت دارد و نبود جاده نهتنها آزاردهنده نیست، بلکه بخشی از هویت آن شده است. جنگل و آب، شهر را از بقیه گواتمالا جدا کرده و باعث شده موسیقی رگه، غذاهای دریایی تازه و ریتم آرام زندگی همچنان حفظ شود.
برای رسیدن به لیوینگزتون باید از Puerto Barrios یا شهر Rio Dulce سوار قایقهای محلی شوید. این انزوا فرهنگ گاریفونا را بهخوبی حفظ کرده است؛ زبانی که بیشتر از اسپانیایی شنیده میشود و غذاهایی مثل tapado که جایگزین خوراکهای رایج گواتمالایی شدهاند.
۸. سیتکا، آلاسکا
شهر سیتکا که زمانی پایتخت روسی آلاسکا بوده، روی جزیره Baranof قرار دارد. این شهر حدود چهارده مایل جاده دارد که عملاً به هیچ جای مهمی نمیرسند. نزدیک به نه هزار نفر در اینجا زندگی میکنند و سالهاست با شرایط جزیرهای خو گرفتهاند.
تنها راههای رفتوآمد Sitka، سیستم کشتیرانی Alaska Marine Highway و پروازهای Alaska Airlines است. قایقهای ماهیگیری، هواپیماهای شناور و اقیانوس آرام، بخش جدانشدنی زندگی روزمره مردم هستند و کسی چندان نگران نداشتن مسیر زمینی به Anchorage نیست.
۷. لتیشیا، کلمبیا
Leticia پایتخت منطقه آمازونی کلمبیاست و در نقطه تلاقی سه کشور کلمبیا، پرو و برزیل قرار دارد. این شهر پنجاه هزار نفری صدها مایل با نزدیکترین جاده کلمبیایی فاصله دارد. رود آمازون در اینجا نقش بزرگراه اصلی را بازی میکند و پروازها تنها راه ارتباطی با سایر شهرهای کلمبیاست.
بازارهای لتیشیا پرجنبوجوشاند و جالب اینکه سه واحد پول مختلف، یعنی رئال برزیل، سول پرو و پزوی کلمبیا، همگی پذیرفته میشوند. شهری که با وجود انزوا، زندگی در آن جریان دارد.
۶. ایلولیسات، گرینلند
شهر Ilulissat سومین شهر بزرگ گرینلند است؛ جایی که حدود چهار هزار و هفتصد نفر در کنار کوههای یخ زندگی میکنند و هیچ جادهای آن را به شهر دیگری وصل نمیکند. نام شهر در زبان گرینلندی به معنای «کوههای یخ» است و در کنار یک فیورد یخی ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد.
در این شهر تعداد سگهای سورتمهکش بسیار بیشتر از خودروهاست. پروازهای Air Greenland اصلیترین راه ارتباطی هستند و در زمستان، سورتمههای سگ و اسنوموبیلها گزینههای محدودی برای جابهجایی فراهم میکنند.
۵. مبانداکا، جمهوری دموکراتیک کنگو
شهر Mbandaka با جمعیتی حدود سیصد و پنجاه هزار نفر، نمونهای است که نشان میدهد بزرگی شهر تضمینکننده دسترسی جادهای نیست. این شهر بندری در کنار رود کنگو قرار دارد و مرکز استان Équateur است. رودخانه، مسیر اصلی حملونقل محسوب میشود و برنامههای زمانی بیشتر جنبه نظری دارند تا عملی. پروازها نامنظماند و بسیاری از ساکنان هرگز از منطقه خارج نشدهاند، نه به دلیل بیمیلی، بلکه بهخاطر دشواری سفر.
۴. چرچیل، کانادا
Churchill که به پایتخت خرسهای قطبی مشهور است، در ساحل خلیج Hudson قرار دارد و حدود نهصد نفر جمعیت دارد. هیچ جادهای این شهر را به شبکه زمینی کانادا وصل نمیکند و نزدیکترین بزرگراه صدها کیلومتر دورتر است.
تمام مایحتاج از طریق قطار، هواپیما یا کشتیهای فصلی تأمین میشود. با این حال، گردشگران برای دیدن خرسهای قطبی، نهنگهای بلوگا و شفقهای قطبی به این شهر سفر میکنند.
۳. جونیو، آلاسکا
Juneau، پایتخت آلاسکا، شهری است که سیودو هزار نفر در آن زندگی میکنند و امکان رانندگی به آن وجود ندارد. این شهر میان کوهها، یخچالهای طبیعی و آب محصور شده و با وجود نقش سیاسی مهمش، کاملاً جدا افتاده است. قایقها و پروازها شریانهای اصلی ارتباطی Juneau هستند و در تابستان، گردشگران کشتیهای کروز حتی راحتتر از بسیاری از ساکنان آلاسکا به آن میرسند.
۲. یاکوتسک، روسیه
Yakutsk پایتخت الماس سیبری است و با وجود دسترسی جادهای فصلی، عملاً شهری بدون جاده دائمی محسوب میشود. مسیر Kolyma در زمستان به جاده یخی و در تابستان به باتلاقی خطرناک تبدیل میشود. این شهر سیصد و چهل هزار نفری سردترین شهر جهان بهشمار میرود و دما گاهی به منفی شصت درجه فارنهایت میرسد. پروازهای سالانه تنها راه مطمئن ارتباط با دیگر نقاط روسیه هستند و زندگی در این شرایط سخت، بخشی از هویت شهر شده است.
۱. ایکیتوس، پرو
Iquitos بزرگترین شهر جهان است که هیچ دسترسی جادهای ندارد. نزدیک به پانصد هزار نفر در این کلانشهر آمازونی زندگی میکنند. رودخانهها نقش خیابانها را دارند و قایقها مانند اتوبوسهای شهری عمل میکنند.
با وجود نبود جاده، Iquitos شهری پویا با دانشگاهها، بیمارستانها و حتی ترافیک ساعات شلوغ است. برای ساکنان، این انزوا نه یک ضعف، بلکه منبعی برای شکلگیری فرهنگی منحصربهفرد در قلب آمازون به شمار میرود.
