پژوهشی تازه نشان میدهد نادرترین لاکپشت دریایی جهان صداهای با فرکانس پایین اقیانوس را بسیار بهتر از صداهای زیر میشنود. نکته نگرانکننده اینجاست که همین بازه شنوایی دقیقاً با نویز تولیدشده توسط کشتیها همپوشانی دارد؛ نویزی که بهطور روزمره در شلوغترین سواحل جهان حضور دارد.
همپوشانی خطرناک شنوایی لاکپشتها با نویز انسانی
این همپوشانی باعث میشود صدای عادی موتور کشتیها مستقیماً در بازهای قرار بگیرد که یک گونه در معرض انقراض از آن برای درک محیط خود استفاده میکند.
تمرکز پژوهش روی لاکپشتهای کمپس ریدلی
این تحقیق بر گونهای به نام لاکپشت دریایی کمپس ریدلی متمرکز است؛ گونهای بهشدت در معرض انقراض که عمدتاً در آبهای کمعمق ساحلی زندگی میکند.
شواهد این مطالعه توسط چارلز ای. مویرهِد در آزمایشگاه دریایی دانشگاه دوک ثبت شده است؛ مرکزی ساحلی که برای پژوهشهای دقیق دریایی طراحی شده است.
مشاهدات نشان داد این لاکپشتها به صداهای بم و پایین واکنش بسیار قویتری دارند، نه به صداهای زیر و تیز.
اندازهگیری شنوایی بدون ایجاد استرس
روشی نوآورانه برای حفاظت از گونه در خطر
بهجای آموزش لاکپشتها برای واکنش رفتاری به صدا، پژوهشگران فعالیت الکتریکی بسیار ظریف اعصاب شنوایی را زمانی اندازهگیری کردند که حیوانات بهآرامی زیر آب در حال استراحت بودند.
حسگرهای کوچکی روی سر هر لاکپشت قرار گرفت که سیگنالهای عصبی فعالشده هنگام رسیدن صدا به گوش داخلی را ثبت میکرد.
در این آزمایش، لاکپشتها در معرض طیفی از صداها قرار گرفتند؛ از غرشهای بسیار بم مشابه موتور کشتیهای دوردست تا صداهای تیز شبیه نویز مکانیکی.
از آنجا که این روش بهجای رفتار، سیگنال عصبی را ثبت میکند، مشخص میسازد چه صداهایی به گوش میرسند، نه اینکه آیا حیوان آگاهانه واکنش نشان میدهد یا خیر.
لاکپشتها چه صداهایی را بهتر میشنوند؟
در تمام نمونهها، بیشترین حساسیت شنوایی مربوط به صداهای بم و غرشمانند بود؛ صداهایی که شباهت زیادی به نویز تولیدشده توسط کشتیهای بزرگ و فعالیتهای صنعتی دارند.
اوج حساسیت دقیقاً در همان بازهای ثبت شد که نویز موتور و پروانه کشتیها غالب است، سپس با افزایش فرکانس، حساسیت بهسرعت کاهش یافت.
«یافتههای ما نشان میدهد لاکپشتها در همان بازه فرکانس پایینی بیشترین حساسیت را دارند که بیشترین نویز صنعتی و تردد شناورها در آن رخ میدهد.» – چارلز ای. مویرهِد
چرا صداهای بم مسافتهای طولانی را طی میکنند؟
در زیر آب، صداهای با فرکانس پایین بسیار دورتر پخش میشوند، زیرا آب آنها را با افت انرژی اندکی منتقل میکند، بهویژه در فلاتهای قارهای وسیع.
یک مرور پژوهشی در سال ۲۰۰۹ نشان داد فعالیتهای کشتیرانی و عملیات اکتشافی، بازه ۱۰ تا ۵۰۰ هرتز اقیانوس را بهشدت اشباع کردهاند.
این بازه دقیقاً با دامنه شنوایی لاکپشتهای کمپس ریدلی همپوشانی دارد، بنابراین حتی یک کشتی باری دوردست نیز میتواند نویز مداومی به زیستگاه آنها اضافه کند.
نویز چگونه پیامهای حیاتی را پنهان میکند؟
برای ایجاد اختلال، صدا لزوماً نباید به گوش آسیب بزند. نویز میتواند صداهای دیگر را پنهان کند؛ پدیدهای که دانشمندان آن را پوشانندگی شنیداری مینامند.
این وضعیت میتواند جهتیابی، یافتن غذا یا تشخیص شکارچیان را مختل کند، بهخصوص در آبهای کدر که لاکپشتها بیشتر به حس شنوایی وابستهاند.
البته این نقشه شنوایی جدید، رفتار طبیعی لاکپشتها را مستقیماً بررسی نکرده است، بنابراین تأثیر دقیق نویز بر بقا هنوز بهطور قطعی مشخص نیست.
محدودیتهای ذاتی آزمونهای شنوایی
انجام آزمایش روی یک گونه در معرض انقراض نیازمند مصالحههای علمی است. پژوهشگران جلسات آزمایش را کوتاه و کاملاً غیرتهاجمی طراحی کردند.
آنها سلامت لاکپشتها را پیش و پس از آزمایش بررسی کردند، سپس نتایج را میان افراد مختلف مقایسه نمودند.
نویسندگان اشاره کردهاند که آزمونهای مبتنی بر سیگنال عصبی ممکن است ادراک صداهای بسیار ضعیف را ثبت نکنند، بنابراین آستانههای اندازهگیریشده محافظهکارانه هستند.
کاربرد دادهها در حفاظت از لاکپشتها
داشتن یک منحنی پایه شنوایی به مدیران کمک میکند فعالیتهای پرصدا را دقیقاً با فرکانسهای قابل شنیدن برای لاکپشتها تطبیق دهند.
اپراتورهای کشتی و سازندگان تأسیسات ساحلی میتوانند گزینههایی مانند تنظیمات کمصداتر تجهیزات را آزمایش کنند.
همچنین نهادهای نظارتی قادر خواهند بود زمانبندی فعالیتهای پرصدا را از مناطق حساس ساحلی دور کنند، البته این تصمیمها نیازمند پایش محلی دقیق است.
خلأهای شناساییشده در سیاستگذاری
گزارش سال ۲۰۲۵ اداره مدیریت انرژی اقیانوسی آمریکا، مواجهه لاکپشتها با نویز را یکی از شکافهای مهم دانسته است.
گام بعدی: آزمایش صدا در زیستگاه واقعی
چالش بعدی پیوند دادن نتایج آزمایشگاهی با شرایط واقعی در دریاست؛ جایی که لاکپشتها شنا میکنند، استراحت دارند و برای تنفس به سطح میآیند.
مطالعات میدانی میتوانند ضبطکنندههای صوتی زیرآبی را با تگهای ردیاب ترکیب کنند تا مشخص شود لاکپشتها در طول حرکت طبیعی خود چه صداهایی میشنوند.
«این تلاشها درک ما را از تعامل نویز انسانی با سیستمهای حسی لاکپشتهای دریایی دقیقتر میکند.» – چارلز ای. مویرهِد
زندگی نادرترین لاکپشت دریایی جهان
لاکپشتهای کمپس ریدلی با نام علمی Lepidochelys kempii بخش بزرگی از عمر خود را در آبهای نزدیک ساحل میگذرانند؛ مناطقی که فعالیت انسانی در آنها بالاست.
سازمان NOAA Fisheries آنها را نادرترین لاکپشت دریایی جهان معرفی کرده و در فهرست گونههای در معرض انقراض آمریکا قرار داده است.
همین کمیابی، اجرای آزمایشهای بزرگمقیاس را دشوار میکند، به همین دلیل روشهای غیرتهاجمی نقش مهمی در پر کردن خلأهای دانشی دارند.
این پژوهش با تبدیل یک حس کمترشناختهشده به دادههای قابل اندازهگیری، نقطه شروع مشترکی برای مدیران، پژوهشگران و برنامههای حفاظتی ایجاد کرده است.
مطالعه حاضر در نشریه The Journal of the Acoustical Society of America منتشر شده است.
جمعبندی
درک دقیق دامنه شنوایی لاکپشتهای دریایی نشان میدهد نویز کمفرکانس کشتیها میتواند یکی از عوامل پنهان اما مهم تهدیدکننده بقای این گونه نادر باشد.
اگر به حفاظت از حیاتوحش دریایی علاقهمند هستید، این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید یا دیدگاه خود را در بخش نظرات بنویسید.
