آیا تا به حال فکر کردهاید کرم ضدآفتابی که برای محافظت از پوست خود استفاده میکنید، ممکن است خودش هم خطراتی داشته باشد؟ سالهاست متخصصان پوست تأکید میکنند که ضدآفتاب قویترین سپر دفاعی ما در برابر سرطان پوست و آفتابسوختگی دردناک است.
با این حال، یک نظرسنجی اخیر در ایالات متحده نشان داد ۱۴ درصد از جوانان معتقدند استفاده روزانه از ضدآفتاب در واقع مضرتر از خود نور خورشید است.
این سردرگمی از گزارشهای سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) ناشی میشود که نشان میدهد برخی مواد شیمیایی رایج در این لوسیونها میتوانند از پوست عبور کنند و وارد جریان خون شوند.
اگرچه دانشمندان هنوز خطرناک بودن این ترکیبات را اثبات نکردهاند، جستوجو برای یافتن راهی طبیعیتر و ایمنتر برای محافظت از پوست آغاز شده است.
لیگنین چوب؛ سپر طبیعی محافظت از پوست
دانشمندان اکنون برای یافتن پاسخی پیشرفته به دل جنگلها روی آوردهاند. آنها کشف کردهاند مادهای به نام لیگنین میتواند کلید نسل بعدی محصولات مراقبت از پوست باشد.
لیگنین مادهای طبیعی است که مانند چسب، دیواره سلولی گیاهان را به هم متصل میکند و به تنه درختان استحکام فوقالعاده میبخشد.
فراتر از نقش ساختاری، این ماده بهعنوان سپری ذاتی عمل میکند که گیاهان را در برابر پرتوهای فرابنفش شدید محافظت میکند.
از آنجا که لیگنین بخشی طبیعی از چوب است، پژوهشگران معتقدند میتواند برای بدن انسان و همچنین صخرههای مرجانی اقیانوسها بسیار مهربانتر باشد؛ موضوعی مهم، زیرا برخی ترکیبات ضدآفتاب هنگام شنا شسته شده و به حیات دریایی آسیب میزنند.
استخراج لیگنین روشنرنگ از چوب
در گذشته استفاده از لیگنین در محصولات زیبایی دشوار بود، زیرا ظاهر بسیار تیرهای داشت. روشهای سنتی استخراج، به مواد شیمیایی خشن نیاز داشتند که رنگ ماده را تقریباً سیاه میکرد.
بدیهی است هیچکس تمایلی ندارد پیش از رفتن به ساحل، مادهای تیره و چسبناک روی صورت خود بمالد.
خوشبختانه دو گروه پژوهشی در دانشگاه فناوری جنوب چین بهتازگی راهحلی برای این مشکل پیدا کردهاند.
روش اول؛ لیگنین زرد کمرنگ از چوب صنوبر
گروهی به رهبری «جون لی» با استفاده از فرآیندی شامل آسیابکردن و امواج اولتراسونیک توانستند لیگنینی زرد کمرنگ از چوب صنوبر استخراج کنند.
روش دوم؛ لیگنین صورتی از چوب توس
تیم دیگری به سرپرستی «یونگ چیان» نیز با روشی ملایم مشابه موفق شد نسخهای صورتی کمرنگ از چوب توس به دست آورد.
آزمایش SPF ضدآفتاب حاوی لیگنین
پس از استخراج این نمونههای روشنرنگ، پژوهشگران لیگنین را به ذرات بسیار ریز موسوم به نانوذرات تبدیل کردند. سپس این ذرات در کرمهای سفید ساده ترکیب شد تا کارایی فرمول جدید بررسی شود.
- کرم حاوی لیگنین زرد به SPF 20 رسید
- نسخه صورتی SPF 19 ثبت کرد
- هر دو، محافظت طیف گسترده در برابر UVA و UVB ارائه دادند
این کرمها در آزمایشها بافتی نرم داشتند و بهخوبی با رنگ پوست روشن ترکیب میشدند. هرچند SPF 20 شروع امیدوارکنندهای است، اما هنوز به قدرت ضدآفتابهای SPF 50+ موجود در بازار نمیرسد.
افزایش چشمگیر SPF با ترکیب لیگنین
گام بعدی پژوهشگران، ترکیب قدرت طبیعی لیگنین با فیلترهای شیمیایی رایج مانند آووبنزون و اکتینوکسات بود.
آنها این ترکیبات را درون نانوذرات لیگنین محصور کردند و نوعی پوسته محافظ ساختند. نتیجه شگفتانگیز بود؛ مقدار SPF به بیش از ۱۸۰ جهش کرد.
اگرچه شرکتها از نظر قانونی نمیتوانند محصولی را بالاتر از SPF 50+ برچسبگذاری کنند، این کشف نشان میدهد لیگنین میتواند قدرت ضدآفتاب را بهطرز چشمگیری افزایش دهد.
این پوسته محافظ علاوه بر مسدودکردن نور خورشید، دوام لوسیون را نیز بیشتر میکند، زیرا از تجزیه ترکیبات در گرما جلوگیری میکند.
ایمنتر برای انسان و سیاره زمین
هیجانانگیزترین بخش این کشف چوبمحور، به ایمنی آن برای بدن انسان مربوط میشود.
وقتی ترکیبات شیمیایی ضدآفتاب در نانوذرات لیگنین به دام میافتند، دیگر به درون پوست نفوذ نمیکنند.
در نتیجه مواد فعال روی سطح پوست باقی میمانند؛ جایی که باید اثر محافظتی خود را اعمال کنند، نه اینکه وارد جریان خون شوند.
پژوهشگران اکنون یکی از این فرمولهای نانوذرهای لیگنین را در آزمایشهای انسانی بررسی میکنند. نتایج اولیه نشان میدهد این محصول ایمن است و محافظت قوی در برابر UV ارائه میدهد.
این یافتهها برای افرادی که نگران جذب شیمیایی یا اثرات زیستمحیطی ضدآفتابها هستند، خبر بسیار امیدوارکنندهای محسوب میشود.
نقش مواد طبیعی در آینده ضدآفتاب
اگرچه درختان پیشرفت بزرگی رقم زدهاند، اما تنها منبع طبیعی مورد بررسی نیستند.
دانشمندان در حال مطالعه ترکیبات موجود در منابع زیر نیز هستند:
- جلبکهای دریایی
- سرخسها
- ماهی مرکب
- حتی موی انسان
هدف نهایی، تولید محصولاتی است که بتوانیم هر روز بدون نگرانی درباره سلامت خود از آنها استفاده کنیم.
با یادگیری نحوه بهرهبرداری از موادی که از پیش در طبیعت وجود دارند، به آیندهای نزدیک میشویم که در آن محافظت در برابر خورشید سادهتر، مؤثرتر، ایمنتر برای انسان و زمین خواهد بود.
نتایج این پژوهش در مجله International Journal of Biological Macromolecules منتشر شده است.
جمعبندی
کشف ضدآفتاب مبتنی بر لیگنین نشان میدهد آینده محافظت از پوست میتواند طبیعیتر، ایمنتر، سازگار با محیطزیست باشد. این فناوری نوید نسل جدید محصولات مراقبت پوستی را میدهد.
نظر شما درباره ضدآفتابهای طبیعی چیست؟ دیدگاه خود را بنویسید و این مقاله را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.
