اظهارنظرهای اخیر دونالد ترامپ درباره کاهش ارزش دلار، زنگ خطر پایان یکی از ستونهای تاریخی سیاست اقتصادی آمریکا را به صدا درآورده است. سیاستی که دههها ثبات داراییهای آمریکا، اعتبار بدهی این کشور، و جایگاه آن در رقابت جهانی را تضمین میکرد. اکنون اما بازارها این پیام را دریافت کردهاند: شاید وقت «فروش دلار آمریکا» فرا رسیده باشد.
ترامپ و دلار؛ از سیاست دلار قوی تا بازی با یویو
به گزارش Barron’s، دونالد ترامپ روز سهشنبه در ایالت آیووا، در پاسخ به پرسشی درباره افت اخیر ارزش دلار، بهسادگی گفت: «به نظرم عالی است».
این اظهارنظر در شرایطی مطرح شد که دلار آمریکا از زمان آشفتگی تعرفهای موسوم به «روز رهایی» در ماه آوریل، شدیدترین افت ماهانه خود را تجربه کرده، به پایینترین سطح چهار سال اخیر رسیده است.
«اگر بخواهم، میتوانم دلار را مثل یویو بالا و پایین ببرم.»
ترامپ تأکید کرد که دلار باید در بازارهای ارز «سطح واقعی خود را پیدا کند»، رویکردی که به گفته او «منصفانه» است.
آیا سیاست دلار قوی آمریکا به پایان رسیده است؟
صرفنظر از مواضع متغیر ترامپ در حوزه اقتصاد، این سخنان از سوی رئیسجمهور بزرگترین اقتصاد جهان و بزرگترین بدهکار دنیا، نشانهای نگرانکننده تلقی میشود. نشانهای که میتواند به معنای پایان سیاست دیرینه «دلار قوی» باشد.
جان هاردی، رئیس استراتژی کلان جهانی در Saxo Bank، میگوید:
«چارچوب موسوم به توافق مارالاگو، بر تضعیف دلار برای افزایش رقابتپذیری صادرات آمریکا و انتقال هزینه نقش دلار بهعنوان ارز ذخیره جهانی به سایر کشورها استوار است.»
او اضافه میکند که برداشت بازار از رویکرد تهاجمیتر آمریکا در سیاست ارزی، بهعنوان یک ابزار فشار، در حال تقویت معاملات موسوم به «فروش آمریکا» است.
افت شاخص دلار؛ آمارها چه میگویند؟
شاخص دلار آمریکا، که ارزش این ارز را در برابر سبدی از شش ارز مهم جهانی میسنجد، روز چهارشنبه به سطح 96.471 واحد رسید و نسبت به روز قبل 0.26 درصد افزایش نشان داد.
با این حال، این شاخص در ساعات ابتدایی معاملات تا 95.859 واحد سقوط کرد؛ پایینترین سطح از فوریه 2022. در مجموع، شاخص دلار از زمان آغاز ریاستجمهوری ترامپ در ژانویه 2025، حدود 11 درصد کاهش یافته است.
و این احتمال وجود دارد که این روند نزولی هنوز به پایان نرسیده باشد.
نقش فدرال رزرو، دادگاه عالی و سیاستهای تجاری
فدرال رزرو آمریکا در نشست ژانویه، مطابق انتظار، نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت. با این حال، انتخاب احتمالی رئیس جدید بانک مرکزی توسط ترامپ میتواند انتظارات برای کاهش بیشتر نرخ بهره در ادامه سال را تقویت کند.
از سوی دیگر، دیوان عالی آمریکا بهزودی درباره استفاده رئیسجمهور از اختیارات اضطراری برای اعمال تعرفههای گسترده بر شرکای تجاری تصمیمگیری خواهد کرد. تحلیلگران و حقوقدانان معتقدند ممکن است بازپرداخت گستردهای برای حدود 140 میلیارد دلار مالیات جمعآوریشده ضروری شود.
همزمان، تمایل دولت آمریکا برای هماهنگی با ژاپن در مداخله ارزی بهمنظور حمایت از بازار اوراق خزانه، میتواند به افت بیشتر دلار دامن بزند.
دلار، بیش از هر زمان دیگر آسیبپذیر
یوناس گولترمان، معاون اقتصاددان ارشد بازار در Capital Economics، میگوید:
«سیگنال دریافتی بازار این است که آمریکا رویکردی مداخلهگرایانهتر در بازار ارز در پیش گرفته و دلار نسبت به سیگنالهای کلامی وزارت خزانهداری آسیبپذیرتر شده است.»
این مسئله در شرایطی رخ میدهد که نقش دلار بهعنوان ارز ذخیره جهانی، طی 25 سال گذشته بهطور تقریباً پیوسته در حال تضعیف بوده است.
افت سهم دلار در ذخایر جهانی
بر اساس دادههای صندوق بینالمللی پول، سهم دلار از ذخایر ارزی جهان در سال گذشته به 56.3 درصد کاهش یافته است؛ پایینترین سطح از سال 1995.
طلا، رقیب سنتی دوباره اوج میگیرد
در همین بازه، طلا بهعنوان مهمترین جایگزین دلار، بار دیگر قدرت گرفته و طی 10 سال گذشته، بیش از سه برابر افزایش ارزش داشته است.
پیامدها برای بازار سهام، تورم و سرمایهگذاران خارجی
تضعیف دلار برای شاخص S&P 500 که وزن بالایی از شرکتهای فناوری با درآمدهای بینالمللی دارد، خبر خوبی بوده است.
اما در سوی دیگر، کسری تراز تجاری کالا، فشار تورمی ایجاد میکند و میتواند به نرخ بهره بالاتر، هزینههای استقراض بیشتر منجر شود.
همچنین، بازده واقعی سرمایهگذاری خارجی برای بیش از 47 تریلیون دلار دارایی آمریکایی که در اختیار سرمایهگذاران خارجی است، کاهش مییابد.
ترامپ: دلار ضعیف، پولسازتر است
ترامپ روز سهشنبه گفت:
«من طرفدار دلار قوی هستم، اما دلار ضعیف پول بسیار بیشتری برایتان میسازد.»
اما پرسش اساسی همچنان باقی است:
هزینه واقعی این سیاست چه خواهد بود؟
سخنان ترامپ درباره دلار، نگرانیها درباره پایان سیاست دلار قوی را تشدید کرده است. بازارها این پیام را بهعنوان سیگنال «فروش آمریکا» تفسیر میکنند و ریسکها در حال افزایشاند.
نظر شما درباره سیاست دلار ضعیف چیست؟ دیدگاهتان را در بخش نظرات بنویسید یا این مقاله را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.
