پیشرفت فناوری رباتیک وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن «بینایی» به مهمترین مزیت رقابتی رباتها تبدیل میشود. شرکتهای توسعهدهنده حسگرهای دید سهبعدی اکنون بهدنبال آن هستند که توانایی مشاهده، درک عمق، تحلیل محیط را به سطحی فراتر از انسان برسانند. این هدف جاهطلبانه، آینده تعامل انسان و ماشین را متحول خواهد کرد.
رقابت ۵۰۰ ربات انساننما در المپیک رباتها
در «بازیهای جهانی رباتهای انساننما» که آگوست ۲۰۲۵ در پکن برگزار شد، حدود ۵۰۰ ربات از ۱۶ کشور جهان در ۲۶ رشته مختلف به رقابت پرداختند. این رقابتها طیفی از فعالیتها را شامل میشد:
- دوومیدانی
- فوتبال
- رقص
- هنرهای رزمی
- وظایف صنعتی شبیهسازیشده
نکته تعیینکننده عملکرد رباتها نه قدرت بدنی، نه سرعت پردازش، بلکه «چشمها» یا همان سیستم بینایی آنها بود.
درخشش رباتهای برنده با اتکا به فناوری دید
در میان برندگان، مؤسسه تحقیقاتی دولتی X-Humanoid چین بیش از همه توجهها را جلب کرد. این مجموعه با کسب ۱۰ مدال، از جمله ۲ مدال طلا، عملکردی شاخص داشت.
ربات دوپای ۱.۸ متری این مؤسسه با نام Tien Kung Ultra قهرمان دوی ۱۰۰ متر شد. همچنین ربات چرخدار Tian Yi در مسابقه حمل مواد که شبیهساز وظایف کارخانهای بود، مقام نخست را بهدست آورد.
نقش کلیدی حسگرهای دید سهبعدی در موفقیت رباتها
فناوری اصلی پشت این موفقیتها، حسگرهای پیشرفته دید سهبعدی بود. این حسگرها توسط شرکت Orbbec مستقر در شنژن توسعه یافتهاند.
این فناوری به رباتها امکان میدهد:
- عمق محیط را مانند انسان درک کنند
- در فضاهای پیچیده حرکت کنند
- با اشیا تعامل دقیق داشته باشند
- مسیرها را تحلیل کنند
«هوارد هوانگ» مدیرعامل ۴۶ ساله شرکت هدفی بلندپروازانه دارد: ایجاد توانایی دیدی فراتر از انسان برای رباتها.
از تأسیس در ۲۰۱۳ تا تخصص در حسگرهای پیشرفته
Orbbec در سال ۲۰۱۳ تأسیس شد. تمرکز اولیه شرکت بر تولید حسگرهای دید برای اسکن سهبعدی، کاربردهای بیومتریک بود.
تخصص اصلی شرکت توسعه دوربینهایی است که همزمان اطلاعات رنگ، عمق را ثبت میکنند. این دوربینها در کاربردهایی مانند موارد زیر استفاده میشوند:
- تشخیص چهره
- شناسایی اشیا
- تحلیل فاصله نزدیک، متوسط
علاوه بر آن، شرکت حسگرهای لیدار (اندازهگیری فاصله با نور) برای کاربردهای برد بلند نیز تولید میکند.
کاربرد گسترده در اکوسیستم رباتیک
محصولات Orbbec بهصورت مستقل یا ترکیبی در طیف وسیعی از سامانهها استفاده میشوند:
- رباتهای صنعتی
- رباتهای متحرک خودران (AMR)
- بازوهای رباتیک
- خودروهای بدون راننده
- پهپادها
- رباتهای انساننمای مبتنی بر هوش مصنوعی
رشد سریع بازار جهانی رباتیک
هدف «ساخت بهترین چشم رباتیک جهان» همراستا با رشد شتابان بازار است. بر اساس گزارش Research and Markets، ارزش بازار رباتیک از ۵۳ میلیارد دلار در ۲۰۲۴ به ۱۷۹ میلیارد دلار در ۲۰۳۳ خواهد رسید. نرخ رشد مرکب سالانه حدود ۱۴ درصد برآورد شده است.
محرکهای اصلی این رشد عبارتاند از:
- پیشرفت سریع هوش مصنوعی
- افزایش تقاضای اتوماسیون صنعتی
- کمبود نیروی کار ماهر
نقش محوری چین در تقاضای جهانی
طبق گزارش Morgan Stanley، چین بزرگترین بازار رباتیک جهان است. حمایتهای دولتی، سرمایهگذاری صنعتی باعث شده این کشور موتور محرک تقاضای جهانی باشد.
بیشترین رشد در بازار قطعات نیز مربوط به حسگرهای دید سهبعدی، سامانههای ادراکی است.
Orbbec حدود ۹۰ درصد درآمد خود را از چین، باقی را از کرهجنوبی، سنگاپور، ژاپن، آمریکا کسب میکند.
بازگشت به سودآوری در ۲۰۲۵
این شرکت در ۹ ماه نخست ۲۰۲۵ به سود خالص ۶۹ میلیون یوان رسید؛ در حالیکه سال قبل ۱۰۲ میلیون یوان زیان داشت.
درآمد شرکت با رشدی بیش از دو برابر به ۷۱۴ میلیون یوان رسید.
ترکیب فروش نیمه اول ۲۰۲۵:
- دو سوم: حسگرهای بیومتریک، اسکنرهای مصرفی
- یک سوم: حسگرهای رباتیک
تعداد کل حسگرهای تولیدی تا پایان سال از ۵ میلیون واحد عبور کرد. سهام شرکت طی ۱۲ ماه بیش از دو برابر شد. هوانگ با ۲۷ درصد سهام، به جمع میلیاردرها پیوست.
مشتریان شاخص جهانی
یکی از مهمترین مشتریان، پلتفرم پرداخت Alipay است که از دوربینهای Orbbec برای پرداخت بدون تماس مبتنی بر تشخیص چهره استفاده میکند.
در حوزه رباتیک نیز مشتریان مهمی حضور دارند:
- Pudu Robotics
- Gausium
- Robocare
- Standard Robots
- Twinny
شرکت اعلام کرده حدود ۷۰ درصد بازار حسگر دید رباتهای خدماتی در چین، کرهجنوبی را در اختیار دارد.
تمرکز راهبردی بر رباتهای انساننما
تمرکز آینده Orbbec بر رباتهای انساننماست؛ بازاری که پیشبینی میشود بزرگترین بخش صنعت شود.
برآوردها:
- ارزش بازار تا ۲۰۵۰: حدود ۷.۵ تریلیون دلار
- کاهش هزینه تولید: تا ۵۰٪ در ۵ تا ۱۰ سال
مشتریان این بخش شامل تولیدکنندگان متعددی هستند، از جمله:
- X-Humanoid
- AgiBot
- Stardust Intelligence
- Robbyant
- UBTech Robotics
رقابت جهانی با RealSense
مهمترین رقیب شرکت، RealSense مستقر در کالیفرنیاست که پیشتر زیرمجموعه Intel بود.
این شرکت بیش از ۳۰۰۰ مشتری دارد، از جمله:
- Unitree Robotics
- Boston Dynamics
- Agility Robotics
RealSense مدعی است:
- ۶۰٪ رباتهای متحرک جهان از دوربینهایش استفاده میکنند
- ۸۰٪ رباتهای انساننما به فناوری آن مجهزند
مقایسه فنی حسگرها
به گفته هوانگ، دوربین پرچمدار Gemini 435Le در مقایسه با مدل D555 عملکردی ۳۰ تا ۵۰ درصد بهتر دارد، از جمله در:
- دقت عمق
- یکپارچگی نقشه عمق
- وضوح لبهها
با این حال RealSense عملکرد دو محصول را «قابل مقایسه» میداند.
از دانشگاه تا کارخانه
هوانگ مسیر علمی طولانی طی کرد:
- کارشناسی: دانشگاه پکن
- کارشناسی ارشد: دانشگاه ملی سنگاپور
- دکترا: City University هنگکنگ
او پس از فعالیت پژوهشی در حوزه اندازهگیری اپتیکی سهبعدی، بهدلیل فاصله تحقیق با دنیای واقعی وارد کارآفرینی شد.
تولد یک استارتاپ سختافزاری
در سال ۲۰۱۳ با قرض ۱۰ میلیون یوان از چهار دوست دوران دبیرستان، خط تولیدی در دلتای رودخانه مروارید راهاندازی کرد.
نقاط عطف اولیه:
- ۲۰۱۵: نخستین اسکنر سهبعدی
- ۲۰۱۷: توسعه حسگر بیومتریک
این پیشرفتها باعث جذب مشتریانی چون Ant Group، شرکت Oppo شد. موفقیت Face ID اپل نیز الهامبخش توسعه راهکارهای تشخیص چهره بود.
جمعبندی: آیندهای که رباتها «میبینند»
حسگر دید سهبعدی اکنون به یکی از حیاتیترین اجزای رباتیک تبدیل شده است. رقابت شرکتها برای ساخت «چشمهای هوشمندتر» مستقیماً آینده اتوماسیون، خدمات، صنعت، زندگی روزمره را شکل خواهد داد.
اگر هدف محقق شود، رباتها نهتنها مانند انسان خواهند دید، بلکه فراتر از او درک خواهند کرد.
نظر شما درباره آینده رباتهای انساننما چیست؟ دیدگاه خود را بنویسید، این مقاله را با علاقهمندان فناوری بهاشتراک بگذارید.
