مورچهای که شاید در نگاه اول بیاهمیت به نظر برسد، حالا به کالایی ارزشمند در بازار سیاه تبدیل شده است. فروش مورچه ۲۲۰ دلاری بهویژه در مورد ملکههای مورچه برداشتگر آفریقایی، به یکی از پدیدههای عجیب در تجارت غیرقانونی حیاتوحش تبدیل شده است.
آغاز تجارت مورچهها در فصل بارندگی کنیا
با شروع فصل بارندگی در کنیا، مورچهها بهصورت گسترده وارد مرحلهای موسوم به «پرواز» میشوند. در منطقه دره ریفت، بهویژه در شهر کشاورزی گیلگیل، هزاران کلونی مورچه فعال شده و این اتفاق، زمینهساز شکلگیری یک تجارت غیرقانونی در حال رشد شده است.
در این دوره، مورچههای نر بالدار از لانه خارج شده و ملکهها را بارور میکنند. این زمان، بهترین فرصت برای شکار ملکهها محسوب میشود. قاچاقچیان این ملکهها را جمعآوری کرده و در جعبههای شفاف به کلکسیونرهایی میفروشند که علاقهمند به مشاهده شکلگیری کلونی هستند.
چرا ملکه مورچهها تا این حد ارزشمند هستند؟
ملکههای بزرگ و قرمز رنگ مورچه برداشتگر آفریقایی، از جمله گونههای بسیار پرطرفدار در میان کلکسیونرهای بینالمللی هستند. قیمت هر ملکه در بازار سیاه میتواند تا ۲۲۰ دلار برسد.
دلیل این قیمت بالا، ویژگیهای خاص این حشره است. یک ملکه بارورشده میتواند دههها زنده بماند و بهتنهایی یک کلونی کامل ایجاد کند. همچنین به دلیل دشواری در شناسایی مواد آلی در اسکنها، این مورچهها بهراحتی از طریق پست جابهجا میشوند.
افشای شبکه قاچاق مورچهها
یک واسطه سابق که نخواست نامش فاش شود، اعلام کرده در ابتدا از غیرقانونی بودن این تجارت اطلاعی نداشته است. او وظیفه اتصال خریداران خارجی به جمعآورندگان محلی را برعهده داشته است.
به گفته او، خریداران معمولاً به محل جمعآوری نمیرفتند و در شهر منتظر میماندند تا مورچهها در لولههای کوچک به آنها تحویل داده شود.
ابعاد واقعی این تجارت زمانی آشکار شد که سال گذشته در شهر نایواشا، حدود ۵ هزار ملکه مورچه زنده در یک مهمانخانه کشف شد. متهمان قصد داشتند این مورچهها را در لولههایی با پنبه مرطوب تا دو ماه زنده نگه داشته و به اروپا و آسیا ارسال کنند.
عمر طولانی و نقش کلیدی در کلونی
ملکههای مورچه میتوانند تا ۲۵ میلیمتر رشد کنند و توانایی ایجاد یک کلونی کامل را دارند. اگر ملکه بمیرد، کلونی نیز از بین میرود.
بر اساس تحقیقات، کلونیهای مورچه میتوانند بین ۵۰ تا ۷۰ سال عمر کنند، موضوعی که اهمیت حیاتی ملکه را دوچندان میکند.
گسترش نگرانکننده قاچاق مورچهها
کارشناسان و مقامات کنیا از گسترش این تجارت شگفتزده شدهاند. این کشور پیشتر بیشتر با قاچاق عاج فیل یا شاخ کرگدن مواجه بود، اما اکنون تجارت مورچه بهعنوان یک تهدید جدید مطرح شده است.
با وجود حدود ۶۰۰ گونه مورچه در کنیا، هنوز مشخص نیست چه تعداد از آنها در معرض قاچاق قرار دارند. بسیاری از متخصصان معتقدند تنها بخش کوچکی از این تجارت کشف شده است.
برای مثال، تنها دو هفته پیش یک شهروند چینی در فرودگاه نایروبی با ۲ هزار ملکه مورچه دستگیر شد.
خطرات جدی برای اکوسیستم
پژوهشگران هشدار میدهند که این تجارت میتواند آسیبهای جدی به اکوسیستم وارد کند. مطالعات انجامشده در چین نشان داده که بیش از یکچهارم کلونیهای فروختهشده، متعلق به گونههای غیرمحلی هستند.
در صورت فرار این گونهها به طبیعت، احتمال ایجاد اختلال در کشاورزی و نابودی تعادل اکولوژیکی وجود دارد.
تأثیر بر تنوع زیستی
در کنیا نیز نگرانیهای مشابهی مطرح است. جمعآوری ملکهها از طبیعت میتواند باعث نابودی کلونیها و کاهش تنوع زیستی شود.
مورچههای برداشتگر نقش مهمی در پراکندگی بذرها دارند و از گونههای کلیدی در اکوسیستم محسوب میشوند.
قوانین و خلأهای نظارتی
جمعآوری مورچه در کنیا بهطور کامل ممنوع نیست، اما نیاز به مجوز ویژه دارد. همچنین باید درآمد حاصل با جوامع محلی تقسیم شود.
با این حال، مقامات اعلام کردهاند تاکنون هیچ درخواست رسمی در این زمینه ثبت نشده است.
برخی کارشناسان معتقدند این تجارت باید تحت نظارت دقیقتری در سطح بینالمللی قرار گیرد. در حال حاضر هیچیک از گونههای مورچه در فهرست کنوانسیون تجارت گونههای در معرض خطر (CITES) قرار ندارند.
فرصت اقتصادی یا تهدید زیستمحیطی؟
برخی تحلیلگران در کنیا معتقدند اگر این حوزه بهدرستی مدیریت شود، میتواند به یک فرصت اقتصادی تبدیل شود. دولت این کشور نیز اخیراً چارچوبی برای تجاریسازی اقتصاد حیاتوحش تصویب کرده است.
با این حال، بدون نظارت دقیق، فروش مورچه ۲۲۰ دلاری میتواند به تهدیدی جدی برای طبیعت تبدیل شود.
جمعبندی
تجارت غیرقانونی ملکههای مورچه، پدیدهای نوظهور اما نگرانکننده است که همزمان فرصت اقتصادی و تهدید زیستمحیطی را به همراه دارد.
نظر شما درباره این تجارت عجیب چیست؟ دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید.
