در بسکتبال تحت قوانین FIBA، تیمی که کنترل توپ زنده را در زمین به دست می‌آورد معمولاً باید ظرف ۲۴ ثانیه اقدام به شوت معتبر کند. در برخی موقعیت‌ها مانند ریباند هجومی پس از برخورد توپ به حلقه، ساعت حمله به ۱۴ ثانیه تنظیم می‌شود.
شات‌کلاک چه فرقی با زمان بازی دارد؟
زمان مسابقه نشان می‌دهد تا پایان کوارتر چقدر باقی مانده، اما شات‌کلاک زمان مجاز حمله تیم صاحب توپ را مشخص می‌کند. وقتی تیم کنترل توپ را به دست می‌آورد، شمارش حمله آغاز می‌شود. هدف جلوگیری از نگه‌داشتن طولانی توپ بدون تلاش برای امتیازگیری است.
طبق توضیح‌های رسمی FIBA، برای شوت معتبر در پایان زمان حمله، توپ باید پیش از صدای بوق از دست بازیکن رها شود و سپس به حلقه برخورد کند یا وارد سبد شود. فقط پرتاب‌کردن توپ پیش از پایان شمارش بدون تماس لازم کافی نیست.
چه زمانی ساعت به ۱۴ ثانیه برمی‌گردد؟
اگر تیم مهاجم شوت بزند، توپ به حلقه برخورد کند و همان تیم ریباند هجومی را بگیرد، زمان تازه حمله در شرایط معمول به ۱۴ ثانیه تنظیم می‌شود. اما اگر تیم مدافع کنترل توپ را به دست آورد، با شروع مالکیت جدید اصولاً زمان ۲۴ ثانیه‌ای مطرح می‌شود.
برخی توقف‌ها و پرتاب‌های اوت در زمین جلو نیز قواعد تنظیم به ۱۴ ثانیه دارند. به همین دلیل نباید هر بار که توپ از زمین خارج می‌شود، به‌صورت خودکار ساعت را ۲۴ ثانیه فرض کرد. محل پرتاب، علت توقف و مالکیت قبلی تعیین‌کننده‌اند.
دو مثال ساده از مسابقه
مثال اول: تیم آبی توپ را به دست می‌آورد و ساعت حمله ۲۴ ثانیه را نشان می‌دهد. پس از ۱۵ ثانیه شوت می‌زند؛ توپ به حلقه برخورد می‌کند و بازیکن همان تیم ریباند می‌گیرد. در این موقعیت شات‌کلاک به ۱۴ ثانیه تنظیم می‌شود.
مثال دوم: تیم آبی شوت می‌زند اما توپ اصلاً به حلقه برخورد نمی‌کند و زمان حمله تمام می‌شود. اگر شرایط خاصی وجود نداشته باشد، تخلف شات‌کلاک رخ می‌دهد. داور و اپراتور ساعت باید بر اساس توالی دقیق اتفاقات تصمیم بگیرند.
قوانین کدام مسابقات ملاک است؟
FIBA مقررات بین‌المللی بسکتبال را منتشر می‌کند و نسخه ۲۰۲۶ قوانین از اول اکتبر ۲۰۲۶ اجرایی شده است. لیگ‌هایی مانند NBA ممکن است در جزئیات با قوانین FIBA تفاوت داشته باشند. هنگام تحلیل بازی، ابتدا برگزارکننده و نسخه مقررات مسابقه را مشخص کنید.
برای داوری موقعیت‌های پیچیده مانند پرتاب اوت پس از خطا، توپ مشترک یا توقف بازی، به متن کامل قوانین و تفسیرهای رسمی مراجعه کنید. این راهنما برای درک اصول ۲۴ و ۱۴ ثانیه است.
پرسش‌های متداول
آیا بعد از هر ریباند ساعت ۱۴ ثانیه می‌شود؟
خیر. ریباند هجومی پس از تماس توپ با حلقه با مالکیت تازه تیم مدافع متفاوت است.
اگر توپ قبل از بوق پرتاب شود اما به حلقه نخورد چه؟
طبق شرایط قانون، ممکن است تخلف ۲۴ ثانیه اعلام شود؛ رهاکردن توپ به‌تنهایی کافی نیست.
