دانشمندان از شناسایی یک سیاره فراخورشیدی بسیار شبیه زمین در فاصلهای نسبتاً نزدیک خبر میدهند. این سیاره که تنها ۱۴۶ سال نوری با زمین فاصله دارد، به دور ستارهای میچرخد که از بسیاری جهات به خورشید شباهت دارد. یافتهای که میتواند مسیر پژوهشهای آینده درباره سیارات قابل سکونت را تغییر دهد.
سیارهای شبیه زمین در همسایگی کیهانی
بر اساس یک مطالعه جدید که در مجله The Astrophysical Journal Letters منتشر شده، یک سیاره نامزد با عنوان HD 137010 b در مدار ستارهای بیگانه کشف شده که از نظر ویژگیهای فیزیکی، بیش از تقریباً تمام اجرام شناختهشده، به زمین شباهت دارد.
این سیاره در مدار ستارهای خورشیدمانند قرار دارد و تخمین زده میشود که تنها حدود ۶ درصد از زمین بزرگتر باشد. چنین شباهتی باعث شده HD 137010 b به یکی از جذابترین اهداف مطالعات اخترزیستشناسی تبدیل شود.
مدار سالانه کوتاهتر از زمین
یکی از ویژگیهای قابل توجه این سیاره، مدتزمان گردش آن به دور ستاره میزبان است. HD 137010 b تنها در ۳۵۵ روز مدار خود را کامل میکند که حدود ۱۰ روز کوتاهتر از یک سال زمینی است.
ستاره مرکزی این سامانه شباهت زیادی به خورشید دارد اما:
- حدود ۱۰۰۰ درجه سانتیگراد سردتر است
- بهطور محسوسی کمنورتر از خورشید میدرخشد
دریافت انرژی بسیار کمتر از زمین
در نتیجه این تابش کمتر، سیاره HD 137010 b کمتر از یکسوم انرژیای را دریافت میکند که زمین از خورشید میگیرد. همین موضوع تأثیر مستقیمی بر دمای سطح آن دارد.
برآوردها نشان میدهد دمای سطح این سیاره بین ۶۸- تا ۷۰- درجه سانتیگراد است. چنین شرایطی بیش از آنکه یادآور زمین باشد، سیاره مریخ را تداعی میکند.
در لبه منطقه قابل سکونت
HD 137010 b در مرز بیرونی منطقه موسوم به قابل سکونت قرار دارد. این منطقه به ناحیهای اطلاق میشود که در آن، بهطور نظری امکان وجود آب مایع روی سطح یک سیاره وجود دارد.
با این حال، در مدار فعلی خود، احتمال زیادی وجود دارد که سطح این سیاره بهطور کامل با یخ پوشیده شده باشد.
آیا شرایط زیستی کاملاً منتفی است؟
پژوهشگران تأکید میکنند که با وجود سرمای شدید، نمیتوان امکان وجود شرایط مساعدتر برای زندگی را بهطور کامل رد کرد.
مدلهای اقلیمی نشان میدهند اگر این سیاره دارای جوی متراکم با سطح بالایی از دیاکسیدکربن باشد، یک اثر گلخانهای قوی میتواند سطح آن را بهطور قابل توجهی گرمتر کند.
به گفته دانشمندان، HD 137010 b الزاماً یک دنیای یخی مرده نیست. حتی این احتمال وجود دارد که چنین جوی با تلسکوپهای آینده نیز قابل شناسایی باشد.
گام نخست، تأیید قطعی سیاره
با این حال، پیششرط تمام این بررسیها تأیید نهایی وجود این سیاره است. تا زمانی که ماهیت HD 137010 b بهطور قطعی اثبات نشود، تمام سناریوها در حد فرضیه باقی میمانند.
چرا HD 137010 b اهمیت ویژهای دارد؟
تاکنون بیش از ۶ هزار سیاره فراخورشیدی در جهان شناخته شدهاند. با این حال، بیشتر آنها یا غولهای گازی هستند یا در مدارهایی بسیار نزدیک به ستارههای خود میچرخند و دماهای فوقالعاده بالایی دارند.
سیارات زمینمانند در اطراف ستارگان خورشیدمانند بسیار نادرند و اغلب آنقدر دور هستند که بررسی دقیق آنها دشوار است.
در مقابل، HD 137010 b از نظر کیهانی بسیار نزدیک محسوب میشود. همین فاصله نسبتاً کوتاه، همراه با روشنایی مناسب ستاره میزبان، این سیاره را به گزینهای ایدهآل برای تحلیلهای آینده جو سیارات تبدیل کرده است.
جمعبندی
کشف سیاره HD 137010 b نشان میدهد که نمونههای زمینمانند میتوانند بسیار نزدیکتر از آنچه تصور میکردیم قرار داشته باشند. اگر وجود آن تأیید شود، این سیاره میتواند به یکی از مهمترین اهداف مطالعات آینده درباره امکان حیات فراتر از زمین تبدیل شود.
نظر شما درباره شانس وجود حیات در چنین سیارات سردی چیست؟ دیدگاه خود را در بخش نظرات بنویسید یا مقالههای مرتبط ما درباره سیارات فراخورشیدی را مطالعه کنید.
