آفساید زمانی رخ میدهد که بازیکن در لحظه بازی شدن توپ توسط همتیمی، در موقعیت آفساید باشد و سپس در بازی فعال دخالت کند. صرف ایستادن جلوتر از مدافعان خطا نیست. طبق قانون ۱۱ IFAB، موقعیت بازیکن نسبت به توپ و دومین بازیکن حریف نزدیک به خط دروازه در نیمه حریف سنجیده میشود.
مثال اول: مهاجم جلوتر از مدافع است
اگر هنگام پاس همتیمی، بخشی از سر، بدن یا پای مهاجم در نیمه حریف به خط دروازه نزدیکتر از توپ و دومین بازیکن حریف باشد، در موقعیت آفساید است. دستها و بازوها در این سنجش حساب نمیشوند. اگر مهاجم توپ را دریافت کند یا در بازی حریف دخالت مؤثر داشته باشد، داور خطا میگیرد. همسطح بودن با دومین بازیکن حریف آفساید نیست.
مثال دوم: مهاجم جلو ایستاده اما دخالت نمیکند
ممکن است مهاجم در موقعیت آفساید باشد ولی توپ به بازیکن دیگری برسد و مهاجم نه توپ را لمس کند و نه مانع بازی حریف شود. در این حالت صرف حضور او باعث سوت نمیشود. البته بستن میدان دید دروازهبان یا اثر گذاشتن بر توانایی مدافع برای بازی با توپ میتواند دخالت در بازی تلقی شود.
مثال سوم: توپ به تیر یا دروازهبان میخورد
اگر مهاجم در لحظه شوت همتیمی در موقعیت آفساید باشد و توپ پس از برخورد به تیر یا مهار دروازهبان به او برسد و بازی کند، ممکن است به دلیل کسب مزیت از موقعیت آفساید جریمه شود. برخورد اتفاقی توپ به مدافع نیز لزوماً وضعیت را پاک نمیکند؛ تفاوت میان دفع عمدی و برخورد یا مهار در قانون اهمیت دارد.
مثال چهارم: اوت دستی، کرنر و ضربه دروازه
قانون ۱۱ میگوید دریافت مستقیم توپ از اوت دستی، ضربه کرنر یا ضربه دروازه آفساید ندارد. اما پس از آنکه توپ به بازیکن دیگری از تیم مهاجم برسد و دوباره پاس داده شود، موقعیت تازه آفساید باید بررسی شود. ضربه آزاد معمولی چنین استثنای عمومی ندارد.
مثال پنجم: بازیکن در نیمه خودی است
بازیکنی که در لحظه پاس کاملاً در نیمه زمین تیم خود قرار دارد، در موقعیت آفساید نیست؛ حتی اگر از بیشتر بازیکنان حریف جلوتر باشد. معیار لحظه بازی شدن توپ توسط همتیمی است، نه لحظه دریافت آن. کمکداور و فناوری VAR در مسابقات دارای این سامانه برای ارزیابی صحنه از همین مبانی قانونی استفاده میکنند.
پرسشهای متداول
آیا آفساید بودن همیشه خطاست؟
خیر. بازیکن باید علاوه بر قرار داشتن در موقعیت آفساید، به یکی از شکلهای تعریفشده در بازی فعال دخالت کند.
از روی کرنر مستقیم آفساید میشود؟
خیر. دریافت مستقیم توپ از ضربه کرنر از استثناهای صریح قانون ۱۱ است.