برای میزبانی فایل‌های حجیم، فقط فضای ذخیره‌سازی مهم نیست؛ تعداد دانلودها، هزینه ترافیک و نحوه دسترسی کاربران هم در انتخاب تأثیر دارند. در این مطلب، هاست دانلود و فضای ابری را از نظر لینک مستقیم، CDN، بکاپ و اتصال به سایت مقایسه می‌کنیم تا برای ویدئو، پادکست و فایل‌های نرم‌افزاری، گزینه متناسب با نیازتان را انتخاب کنید.
فرض کنید سایت آموزشی دارید و باید با ویدیوهای چند گیگابایتی سر و کله بزنید یا سایت پادکست دارید و فایل‌های صوتی باید همیشه در دسترس باشند. سایت‌هایی که فایل نصب نرم‌افزارهای گوناگون را آپلود می‌کنند نیز با حجم‌های بالا سروکار دارند.
در این‌صورت قبل از خرید هاست دانلود، صرفا نباید به فضای ذخیره‌سازی توجه کنید، بلکه باید سرعت دانلود، تعداد درخواست، ترافیک خروجی، لینک مستقیم و فشاری که به هاست اصلی وارد می‌شود را نیز مد نظر قرار دهید. در اینجا دو مسیر خواهید داشت: هاست دانلود و فضای ابری یا Object Storage.
اما کدام‌یک برای میزبانی فایل حجیم مناسب‌تر است؟ بیایید اول ببینیم هرکدام دقیقاً چه کاری انجام می‌دهند و بعد سراغ مقایسه و انتخاب بریم.
هاست دانلود چیست؟
هاست دانلود فضایی است که برای نگهداری و ارائه فایل‌های حجیم به کاربران استفاده می‌شود. فایل‌هایی مثل ویدئو، پادکست، فایل ZIP، نرم‌افزار، فایل‌های آموزشی و تصاویر باکیفیت می‌توانند در این هاست میزبانی شوند.
شاید یک سوال ذهنتان را درگیر کند: چرا اصلا باید فایل‌ها از هاست اصلی جدا شوند و روی هاست دانلود قرار بگیرند؟
چون بهتر است عملکرد خود سایت تحت تاثیر ارسال و دریافت فایل‌ها قرار نگیرد! فرض کنید سایت آموزشی شما روی یک هاست معمولی قرار دارد و یک ویدئوی ۲ گیگابایتی را هم روی همان هاست آپلود کرده‌اید. حالا اگر ۱۰۰ نفر به صورت هم‌زمان این ویدئو را دانلود کنند، بخش قابل‌توجهی از منابع و پهنای باند سرور صرف ارائه همان فایل می‌شود.
فضای ابری چیست؟
در سرویس‌های ابری، فایل‌ها روی زیرساختی خارج از سیستم و فضای فیزیکی ذخیره می‌شوند و دسترسی به آن‌ها از مسیر اینترنت میسر است؛ مثلا می‌توانید فایل‌های کاری خود را در فضای ابری نگهداری کنید و از طریق سیستم‌های مختلف (لپ‌تاپ، موبایل و…) به آن‌ها دسترسی داشته باشید.
پس فضای ابری، ذخیره‌سازی، دسترسی به فایل‌ها از طریق چند دستگاه، اشتراک‌گذاری سریع فایل و همکاری بین اعضای تیم را امکان‌پذیر می‌کند. .
سازماندهی داده‌ها با Object Storage/CDN
قرار است با یک مفهوم مهم آشنا شویم: Object Storage. در Object Storage، فایل‌ها به‌عنوان «آبجکت» ذخیره می‌شوند. هر آبجکت علاوه بر خود داده، یک شناسه و اطلاعاتی به نام Metadata دارد.در این ساختار، داده‌ها لزوما روی معماری سنتی (پوشه و زیرپوشه) قرار نمی‌گیرند.
مثلا اگر هزاران ویدیوی آموزشی داشته باشید، در یک سازماندهی معمولی مسیر هر فایل به این شکل است:
/courses/course-1/video-1.mp4
اما در Object Storage، هر فایل به‌عنوان یک آبجکت مستقل مدیریت می‌شود و برنامه می‌تواند از طریق API یا URL به آن دسترسی داشته باشد. کاربرد این مدل در مدیریت داده‌های غیر ساختاریافته نمایان می‌شود؛ مخصوصا زمانی که تعداد فایل‌ها هر روز افزایش پیدا می‌کنند.
حالا اجازه دهید CDN را به این معماری اضافه کنیم. چه اتفاقی می‌افتد؟ CDN نسخه‌ای از محتوای پرتکرار را در نقاط مختلف شبکه نگهداری می‌کند. بنابراین لازم نیست که برای دریافت هر فایل مستقیماً به سرور اصلی یا محل ذخیره‌سازی آن متصل شد. این مثال داستان را ساده‌تر می‌کند:
اگر یک ویدئوی آموزشی در یک روز چند هزار بار درخواست شود، CDN می‌تواند در شرایط مناسب نسخه کش‌شده آن را در اختیار کاربران قرار دهد و تعداد درخواست‌های مستقیم به مبدأ را کاهش دهد. مستندات کش Cloudflare، می‌گوید نتیجه این فرآیند، کاهش فشار بر سرور اصلی است.
مقایسه هاست دانلود و فضای ابری: کدام برای فایل‌های حجیم مناسب است؟
حالا باید چند معیار مهم را کنار هم بگذاریم تا برای خرید هاست دانلود به نتیجه نهایی برسیم.
Range Request؛ وقتی کاربر نمی‌خواهد کل فایل را از اول دریافت کند
برای دسترسی به بخش مشخص، کل فایل از ابتدا دریافت می‌شود؟ خیر- فرض کنید یک فایل ۴ گیگابایتی دارید، قرار نیست کاربر کل فایل را یک‌جا دریافت کند. HTTP Range Requests می‌گوید در HTTP، کلاینت می‌تواند با استفاده از هدر Range فقط بخش مشخصی از فایل را درخواست نماید. این قابلیت برای فایل‌های حجیم، مخصوصاً ویدئو و فایل‌های صوتی، اهمیت زیادی دارد.
لینک مستقیم؛ یک مزیت مهم برای سایت‌ها
در هاست دانلود معمولاً می‌توانید برای فایل یک URL مشخص داشته باشید و همان لینک را در سایت، اپلیکیشن یا پلیر استفاده کنید. این موضوع برای سایت‌هایی که می‌خواهند فایل را مستقیماً در اختیار کاربران قرار می‌دهند اهمیت زیادی دارد. البته Object Storage هم می‌تواند فایل را از طریق URL یا API ارائه کند.
هزینه خروجی؛ فقط هزینه فضای ذخیره‌سازی را نبینید
شاید فکر کنید، توجه به فضای ذخیره‌سازی، برای آپلود فایل‌ها کفایت می‌کند؛ اما حواستان به ترافیک خروجی یا Egress هم باشد! فرض کنید ۵ ترابایت فضا نیاز دارید، اما اگر همین حجم هر روز توسط کاربران دانلود شوند، هزینه دیگری به نام Egress را نیز باید در نظر بگیرید.
در بعضی سرویس‌های ابری و Object Storage، هزینه نهایی می‌تواند به عواملی مثل حجم فضای اشغال‌شده، تعداد درخواست‌ها و میزان داده خروجی بستگی داشته باشد.
اگر نگران کمبود بودجه هستید، می‌توانید خرید هاست دانلود را در قالب پلن‌ها ۶ماهه انجام دهید. سرویس میزبانی فایل لیموهاست این امکان را در اختیارتان قرار می‌دهدو
CDN؛ وقتی کاربران محصور به مکان نیستند
پیش از این به صورت مختصر به CDN اشاره کردیم. در توضیح مفصل‌تر می‌توان گفت: فرض کنید کاربران سایت شما از مناطق مختلف دنیا باشند. در این‌صورت هر چقدر فاصله کاربر از سرور بیشتر باشد، سرعت و کیفیت دریافت کاهش پیدا می‌کند.
در اینجا CDN نسخه‌های کش‌شده محتوا را در نقاط مختلف شبکه نگهداری می‌کند تا در شرایط مناسب، فایل از نقطه‌ای نزدیک‌تر به کاربر ارائه شود. همچنین، با CDN، فشار اصلی از سرور اصلی برداشته می‌شود.
نکته: کش کردن فایل‌های حجیم نیاز به تنظیمات صحیح دارد و ممکن است برخی محتواها برای Cache مناسب نباشند.
بکاپ؛ ذخیره فایل با بکاپ فرق دارد
صرفا تهیه هاست دانلود پرسرعت کافی نیست! فرض کنید فایل‌های مهم سایت را روی یک سرویس ذخیره کرده‌اید. اگر همان فایل‌ها حذف یا خراب شوند و نسخه دیگری از آن‌ها نداشته باشید، چیزی برای بازیابی وجود ندارد! مزیت سرویس‌های ابری نسبت به هاست دانلود، سیستم بکاپ‌گیری خودکار آن‌هاست.
اتصال هاست دانلود به سایت اصلی
با خرید هاست دانلود، فایل‌های حجیم از سایت اصلی جدا می‌شوند؛ مثلاً فروشگاه اینترنتی شما روی هاست اصلی اجرا می‌شود، اما فایل‌های نصب نرم‌افزار یا فایل‌های دانلودی محصولات روی میزبان جداگانه‌ای قرار دارند.
در Object Storage هم می‌توان معماری مشابهی ایجاد کرد. فایل‌ها در فضای آبجکت ذخیره می‌شوند و سایت از طریق URL، API یا CDN به آن‌ها دسترسی پیدا می‌کند؛ اما چون این سیستم برای مقیاس‌های بزرگ و مدیریت حجم زیاد داده‌ها طراحی شده است، برای راه‌اندازی و اتصال آن به سایت، نیاز به دانش فنی احساس می‌شود.
برای ویدئو، پادکست و فایل نرم‌افزار کدام را انتخاب کنیم؟
انتخاب بین هاست دانلود و فضای ابری، بستگی به کاربری سایت شما دارد. برای درک این موضوع قرار است ۳ سناریوی رایج را بررسی کنیم: ۱- زمانی که فایل‌های شما ویدیو هستند؛ ۲- زمانی وظیفه آپلود پادکست را بر عهده دارید؛ ۳- زمانی که با فایل‌های نرم‌افزار دست و پنجه نرم می‌کنید.
اگر فایل‌های شما ویدئو هستند
سایت‌های آموزشی، وب‌سایت‌های دانلود فیلم و سرویس‌هایی که فایل ویدئویی زیادی دارند، معمولاً با حجم بالای داده و درخواست‌های متعدد روبه‌رو هستند:
هاست دانلود: اگر کاربران شما در یک منطقه مشخص قرار دارند و می‌خواهید فایل‌ها را با لینک مستقیم آپلود کنید.
Object Storage و CDN: اگر حجم محتوا زیاد و تعداد کاربران در نقاط مختلف جهان بالاست.
اگر فایل‌های شما پادکست هستند
فایل صوتی معمولاً از ویدئو کم‌حجم‌تر است، اما تعداد درخواست‌ها می‌تواند زیاد باشد:
هاست دانلود: برای تعداد دانلود متوسط.
Object Storage و CDN: برای تعداد درخواست‌های زیاد.
اگر فایل‌های شما نرم‌افزار هستند
فایل‌های نصب، ZIP، ISO و نسخه‌های مختلف نرم‌افزار ممکن است حجم بسیار زیادی داشته باشند و بارها دانلود شوند:
در اینجا لینک مستقیم، پایداری سرویس، Range Request و هزینه ترافیک خروجی مهم است؛ اگر سایت بزرگی دارید و قرار است فایل‌ها را با مقیاس بالا آپلود کنید، Object Storage و CDN گزینه مناسبی است.
جمع‌بندی؛ بالاخره هاست دانلود یا فضای ابری؟
در خرید هاست دانلود، صرفا فضای ذخیره‌سازی مهم نیست، بلکه باید به این سوال نیز پاسخ دهید که فایل‌های شما چگونه قرار است به دست کاربر برسند.
اگر قرار است فایل‌های حجیم را مستقیماً در اختیار کاربران قرار دهید، دانلود زیادی داشته باشید و سرویس را به سایت اصلی متصل کنید، هاست دانلود معمولاً انتخاب ساده‌تر و سرراست‌تری است.
اما اگر حجم داده بسیار زیاد است و به مقیاس‌پذیری، API، مدیریت تعداد زیادی فایل و توزیع محتوا در نقاط مختلف نیاز دارید، Object Storage می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد؛ مخصوصاً اگر در کنار آن از CDN هم استفاده کنید.
همچنین در انتخاب میزبانی فایل حجیم، تعداد دانلودها، هزینه ترافیک خروجی، لینک مستقیم، پشتیبانی از Range Request، امکان استفاده از CDN، روش بکاپ و نحوه اتصال به سایت اصلی را نیز مد نظر قرار دهید. اگر نیاز به راهنمایی بیشتر دارید، هاست فایل چیست و چه کاربردی دارد؟ را مطالعه کنید.
