- زرافهها توانستند مقدار غذا را بدون مشاهده مستقیم بهصورت ذهنی با یکدیگر ترکیب کنند.
- از چهار زرافه آزمایششده، دو زرافه بهطور مداوم پاسخ صحیح را انتخاب کردند.
- زرافهها در آزمونهای تفریق موفق نبودند و پژوهشگران این موضوع را مشابه دشوارتر بودن تفریق برای انسانها میدانند.
زرافهها میتوانند در ذهن خود جمع انجام دهند؛ یافتهای که نگاه دانشمندان به هوش حیوانات را تغییر میدهد
پژوهش جدیدی به رهبری دانشگاه بارسلونا نشان میدهد زرافهها میتوانند در ذهن خود جمع انجام دهند. نتایج این تحقیق نشان میدهد این حیوانات قادر هستند بدون مشاهده مستقیم نتیجه نهایی، مقدار غذا را بهصورت ذهنی با یکدیگر ترکیب کرده، تصمیمی مشابه انجام عمل جمع بگیرند. این یافته، نظریههای قدیمی درباره انحصاری بودن تواناییهای پیچیده شناختی در انسان، شامپانزهها، برخی گونههای پیشرفته پرندگان را بار دیگر به چالش میکشد.
این پژوهش که در مجله علمی Scientific Reports منتشر شده، نشان میدهد زرافهها میتوانند اطلاعات مربوط به مقدار غذا را در ذهن خود بهروزرسانی کرده، بر اساس آن بهترین انتخاب را انجام دهند.
جزئیات پژوهش بینالمللی
این مطالعه با همکاری چندین مرکز علمی معتبر انجام شد که شامل موارد زیر هستند:
- دانشگاه بارسلونا (UB)
- دپارتمان روانشناسی بالینی و روانزیستشناسی دانشگاه بارسلونا
- مؤسسه علوم اعصاب دانشگاه بارسلونا (UBneuro)
- باغوحش بارسلونا
- دانشگاه لایپزیگ
- مؤسسه انسانشناسی تکاملی Max Planck
زرافهها چگونه بدون مشاهده مستقیم جمع ذهنی انجام دادند؟
پژوهشگران برای سنجش تواناییهای عددی زرافهها، آزمایشی ویژه با استفاده از هویج طراحی کردند. این آزمایش روی چهار زرافه ساکن باغوحش بارسلونا انجام شد.
مرحله اول: نمایش اولیه
ابتدا دو ظرف زرد که هر کدام مقدار متفاوتی هویج داشتند، برای چند ثانیه به زرافهها نشان داده شد. سپس درِ هر دو ظرف کاملاً بسته شد.
مرحله دوم: افزودن هویج
در مقابل چشمان زرافهها، یک ظرف سبزرنگ آورده شد و هویجهای داخل آن به یکی از ظرفهای زرد بسته اضافه شد.
مرحله سوم: تصمیمگیری
در این مرحله زرافهها اجازه نداشتند مقدار نهایی هویج داخل ظرفها را ببینند. آنها باید تنها با استفاده از اطلاعات اولیه، افزودن هویج را در ذهن خود محاسبه کرده، ظرفی را انتخاب میکردند که در پایان بیشترین مقدار هویج را داشت.
از میان چهار زرافه مورد آزمایش، دو زرافه بهصورت مداوم ظرفی را انتخاب کردند که پس از افزودن هویج، مقدار بیشتری غذا داشت.
پژوهشگران چه میگویند؟
ایکر لویدی، پژوهشگر دانشگاه بارسلونا، درباره اهمیت این آزمایش گفت:
“عامل کلیدی این آزمایش آن بود که حیوان مقدار نهایی را بهطور مستقیم مشاهده نمیکرد. اگر ظرفها باز بودند، نمیتوانستیم بگوییم زرافهها عملیات ذهنی انجام دادهاند، بلکه فقط فرض میکردیم ظرفی را انتخاب کردهاند که همان لحظه غذای بیشتری داشته است. اما زرافهها توانستند اطلاعات را در ذهن خود بهروزرسانی کرده، بهترین تصمیم را بگیرند.”
زرافهها در تفریق موفق نبودند
یکی از یافتههای مهم این تحقیق آن بود که موفقیت زرافهها تنها به آزمونهای جمع محدود شد.
پژوهشگران دریافتند زمانی که از مقدار هویج داخل ظرفهای بسته کم میشد یا ترکیبی از برداشتن هویج از یک ظرف، افزودن آن به ظرف دیگر انجام میگرفت، زرافهها دیگر قادر به تشخیص صحیح ظرف مناسب نبودند.
در آزمون تفریق، آنها نتوانستند ظرف درست را از ظرف دیگر تشخیص دهند.
شباهت عملکرد مغز زرافهها با انسان
به گفته پژوهشگران، این نتایج شباهت جالبی با نحوه عملکرد مغز انسان دارد.
ایکر لویدی توضیح داد:
“در انسانها نیز تفاوتهای فردی در میزان هوش وجود دارد. بهطور کلی انجام تفریق همواره دشوارتر از جمع است، زیرا تفریق بخشهای پیچیدهتر، کنترلشدهتر، نیازمند تمرکز بیشتر مغز را فعال میکند.”
چرا زرافهها چنین تواناییای پیدا کردهاند؟
دانشمندان معتقدند منشأ این توانایی شناختی را باید در شرایط زندگی زرافهها در دشتهای ساوان جستوجو کرد.
زرافهها در طبیعت در گروههایی با ساختار پویا و متغیر زندگی میکنند که اعضای آنها دائماً از یکدیگر جدا شده، دوباره به هم میپیوندند. از سوی دیگر، مهمترین منبع غذایی آنها یعنی درختان اقاقیا، در گستره وسیع ساوان بهصورت پراکنده توزیع شدهاند.
به اعتقاد پژوهشگران، نیاز زرافهها به برآورد ذهنی اینکه در چه منطقهای، چه زمانی، چه میزان غذا در دسترس است، طی فرایند تکامل باعث شکلگیری این توانایی عددی شده است.
اهمیت این کشف برای شناخت تکامل
تیم پژوهشی تأکید میکند نتایج این مطالعه نباید تنها به زرافهها محدود شود. بررسی نقشههای ذهنی گونههای مختلف جانوری، شناخت بهتر تنوع زیستی، تکامل تواناییهای شناختی را امکانپذیر میکند، همچنین میتواند برداشت انسانمحور از برتری شناختی را به چالش بکشد.
سؤالات متداول
آیا زرافهها واقعاً میتوانند جمع انجام دهند؟
بر اساس این پژوهش، زرافهها توانستند مقدار غذا را بدون مشاهده نتیجه نهایی بهصورت ذهنی با هم ترکیب کرده، تصمیمی مشابه انجام عمل جمع بگیرند.
آیا همه زرافههای آزمایش موفق بودند؟
خیر. از چهار زرافه شرکتکننده، دو زرافه بهطور مداوم پاسخ صحیح را انتخاب کردند.
آیا زرافهها در انجام تفریق نیز موفق بودند؟
خیر. پژوهش نشان داد زرافهها در آزمونهای تفریق، همچنین ترکیب عملیات جمع و تفریق عملکرد موفقی نداشتند.
این پژوهش در کجا منتشر شده است؟
نتایج این مطالعه در مجله علمی Scientific Reports منتشر شده است.
جمعبندی
نتایج این پژوهش نشان میدهد زرافهها میتوانند در ذهن خود جمع انجام دهند و بدون مشاهده مستقیم نتیجه نهایی، اطلاعات را بهروزرسانی کرده، تصمیم مناسب بگیرند. با این حال، انجام تفریق همچنان برای آنها دشوار است. این یافته دیدگاه دانشمندان درباره تکامل تواناییهای شناختی در جانوران را گسترش میدهد.
برای مطالعه تازهترین اخبار علمی، پژوهشهای حوزه رفتار حیوانات، فناوری، سلامت، مقالات منتشرشده در مجله ما را دنبال کنید.
