گربه‌های استانبول با حضور پررنگ در شبکه‌های اجتماعی، به یکی از نمادهای گردشگری شهر تبدیل شده‌اند، گردشگرانی را از سراسر جهان جذب می‌کنند.
- گربه‌های استانبول به لطف شبکه‌های اجتماعی به سفیران غیررسمی گردشگری شهر تبدیل شده‌اند.
- دو موزه اختصاصی گربه در استانبول سالانه بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار بازدیدکننده دارند.
- پژوهش دانشگاهی سال ۲۰۲۴ نشان داد ۹۶.۷ درصد واکنش کاربران نسبت به گربه‌های استانبول مثبت بوده است.
گربه‌های استانبول؛ سفیران گردشگری شهر Catstanbul
گربه‌های استانبول که قرن‌ها بخشی از زندگی روزمره این شهر بوده‌اند، امروز به لطف شبکه‌های اجتماعی به سفیران غیررسمی گردشگری استانبول تبدیل شده‌اند. میلیون‌ها تصویر، صدها هزار پست، موزه‌های اختصاصی گربه‌ها، گردشگرانی که تنها برای دیدن آن‌ها سفر می‌کنند، روایت «Catstanbul» را هر روز بزرگ‌تر کرده است.
در واقع، گربه‌های استانبول دیگر فقط حیوانات خیابانی نیستند؛ آن‌ها اکنون یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای فرهنگی و گردشگری این شهر محسوب می‌شوند.
گربه‌های استانبول چگونه به سوژه جهانی تبدیل شدند؟
در ماه آوریل، هم‌زمان با بازگشت مسابقات Formula 1 به ترکیه، راننده تیم Red Bull یعنی Yuki Tsunoda قرار بود نمایشی ویژه در منطقه Üsküdar اجرا کند. درست چند لحظه پیش از آغاز حرکت خودرو، یک گربه خیابانی از مقابل ماشین عبور کرد؛ صحنه‌ای که به سرعت در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.
در ماه مه نیز پیش از برگزاری فینال لیگ اروپا در ورزشگاه Tüpraş، حساب رسمی UEFA با انتشار تصویر گربه‌ای که در ورزشگاه زندگی می‌کند، مسابقه را به میلیون‌ها نفر معرفی کرد.
همچنین Peter Magyar، نخست‌وزیر مجارستان که برای نشست NATO به ترکیه آمده بود، تصویری از دیدار خود با گربه‌های استانبول را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد؛ تصویری که هزاران لایک دریافت کرد.
با این حال، شهرت جهانی گربه‌های استانبول به این رویدادها محدود نمی‌شود. سال‌هاست که تصاویر آن‌ها ظرفیت وایرال شدن در تمام شبکه‌های اجتماعی را دارند. تا جایی که علاوه بر لقب «The City of Cats»، نام غیررسمی «Catstanbul» نیز برای شهر رواج یافته است.
- بیش از ۸۰ هزار و ۹۰۰ پست با هشتگ Istanbul Cats در اینستاگرام منتشر شده است.
- بیش از ۲۸۴ هزار پست نیز با هشتگ Cats of Istanbul وجود دارد.
- در استانبول دو موزه گربه فعالیت می‌کنند.
- یکی از این موزه‌ها همه روزه، دیگری فقط در روزهای کاری هفته باز است.
- مجموع بازدید سالانه این دو موزه حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار نفر است.
- برای مقایسه، در سال ۲۰۲۵ برج گالاتا میزبان ۹۵۱ هزار و ۳۳۸ بازدیدکننده بود.
پژوهش دانشگاهی درباره پدیده گربه‌های استانبول
مطالعه «Paws and Posts» چه می‌گوید؟
پدیده گربه‌های استانبول حتی وارد ادبیات دانشگاهی نیز شده است.
مطالعه‌ای با عنوان Paws and Posts (پنجه‌ها و پست‌ها) که در سال ۲۰۲۴ توسط Prof. Dr. İçten Duygu Özbek، Doç. Dr. Gül Dilek Türk، Doç. Dr. Yelda Özlem Kölgelier منتشر شد، به بررسی این موضوع پرداخت.
پژوهشگران ۱۱ هشتگ از جمله #catsofistanbul، #istanbulcats، #turkishcats را بررسی کردند.
- ۱۳۹۳ پست با بیشترین میزان تعامل انتخاب شد.
- در مجموع ۲۴۸ هزار و ۴۸۳ نظر کاربران گردآوری شد.
- پس از حذف نظرات کاربران ترک یا نظراتی که فقط شامل ایموجی بودند، ۱۴۵ هزار و ۷۵۱ نظر مورد تحلیل قرار گرفت.
- ۹۶.۷ درصد تمامی نظرات مثبت بودند.
جالب اینکه کاربران بیش از زیبایی گربه‌ها، درباره علاقه مردم ترکیه به گربه‌ها صحبت کرده بودند.
نتیجه تحقیق نشان می‌دهد این شهرت، حاصل یک کمپین تبلیغاتی برنامه‌ریزی‌شده نبوده، بلکه به صورت طبیعی از طریق گردشگران خارجی علاقه‌مند به گربه‌ها شکل گرفته است.
پژوهشگران نیز گربه‌های استانبول را «سفیران غیررسمی گردشگری ترکیه و استانبول» معرفی کرده‌اند.
از کارت‌پستال تا موزه؛ شکل‌گیری Cat Museum Istanbul
Fatih Dağlı، بنیان‌گذار و مدیر خلاق Cat Museum Istanbul، از افرادی است که روند مشهور شدن گربه‌های استانبول را از نزدیک تجربه کرده است.
او می‌گوید سال‌ها در صنعت گردشگری فعالیت داشته و هم‌زمان در فروشگاه خود در خیابان Galip Dede به گربه‌های خیابانی غذا می‌داده است.
به گفته او، گردشگران حتی سال‌ها پیش از افتتاح موزه، نه فقط از گربه‌ها بلکه از ظرف‌های آب و غذای آن‌ها نیز عکس می‌گرفتند.
همین موضوع باعث شد ایده ایجاد موزه‌ای برای تبدیل گربه‌های استانبول به یک عنصر فرهنگی شکل بگیرد.
این موزه در ژانویه ۲۰۲۴ با سرمایه شخصی او افتتاح شد.
Dağlı می‌گوید از زمان افتتاح، بارها با گردشگرانی مواجه شده که اعلام کرده‌اند تنها برای دیدن گربه‌های استانبول به این شهر سفر کرده‌اند.
او نمونه‌ای از زوجی اهل اتریش را بیان می‌کند که به دلیل علاقه دختر به گربه‌ها، سفری غافلگیرکننده به استانبول ترتیب داده بودند.
به گفته او، این نوع گردشگری با گردشگری سنتی مبتنی بر Ayasofya، Bosphorus یا شیش‌کباب تفاوت دارد؛ زیرا بازدیدکنندگان را به گردش در خیابان‌های شهر تشویق می‌کند.
- میانگین بازدید روزانه موزه بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ نفر است.
- بیش از ۷۵ اثر هنری در موزه نگهداری می‌شود.
- ورود به موزه هنوز رایگان است.
- در آینده با توسعه فعالیت‌ها، هزینه بلیت صرف حمایت از حیوانات خیابانی خواهد شد.
موزه گربه بشیکتاش؛ آموزش محیط‌زیست با محوریت گربه‌ها
Şeref Özsoy، مدیر موزه گربه بشیکتاش، توضیح می‌دهد که این مجموعه بر پایه کلکسیونی شکل گرفته که Sunay Akın طی ۱۵ سال گردآوری کرده است.
گفت‌وگوها با شهرداری Beşiktaş از سال ۲۰۲۰ آغاز شد، موزه نیز در ۴ اکتبر ۲۰۲۳ افتتاح شد.
- موزه روزهای کاری از ساعت ۹ تا ۱۷ فعالیت می‌کند.
- روزانه بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ نفر از آن بازدید می‌کنند.
- هدف اصلی موزه، ترویج حفاظت از طبیعت، محیط‌زیست، حیوانات از طریق گربه‌ها است.
به گفته Özsoy، گربه‌ها قرن‌ها بخشی از زندگی مردم عثمانی بوده‌اند. حتی افرادی با عنوان «Mancacı» مسئول غذا دادن به حیوانات خیابانی بودند.
او معتقد است شبکه‌های اجتماعی باعث شده‌اند گردشگران خارجی بیش از گذشته با این فرهنگ آشنا شوند، هرچند هنوز نمی‌توان گردشگری مبتنی بر گربه‌های استانبول را شاخه‌ای مستقل دانست.
چرا گردشگران برای دیدن گربه‌های استانبول سفر می‌کنند؟
روایت یک عکاس مشهور گربه
Nils Jacobi، عکاس آلمانی که بیش از ۱.۱ میلیون دنبال‌کننده در اینستاگرام دارد، خود را «Catographer» معرفی می‌کند.
او در اواسط ماه ژوئن فقط برای عکاسی از گربه‌های استانبول به این شهر سفر کرد.
ویدئوی اعلام این سفر که در ۱۷ ژوئن منتشر شد، بیش از ۸۰۰ هزار لایک در اینستاگرام دریافت کرد.
Jacobi درباره انگیزه سفر خود می‌گوید:
«زمانی که فعالیت حرفه‌ای خود را در شبکه‌های اجتماعی آغاز کردم، با تعداد زیادی محتوا روبه‌رو شدم که استانبول را پایتخت گربه‌های جهان معرفی می‌کردند. رابطه منحصربه‌فرد مردم استانبول با گربه‌ها مرا مجذوب کرد. به عنوان یک عکاس گربه احساس می‌کردم باید استانبول را ببینم.
پیش از ظهور Instagram، YouTube، TikTok فقط افرادی که به ترکیه سفر می‌کردند از این رابطه اطلاع داشتند. امروز میلیون‌ها نفر می‌توانند آن را روی صفحه نمایش خود ببینند.
زمانی که وارد استانبول شدم، واقعیت حتی از چیزی که در شبکه‌های اجتماعی دیده بودم جذاب‌تر بود. گربه‌ها همه جا حضور داشتند. مردم کاملاً صادقانه از آن‌ها مراقبت می‌کردند. این رفتار نمایشی برای جذب گردشگر یا تولید محتوا نبود، بخشی از زندگی روزمره بود.
به نظر من چیزی که گربه‌های استانبول را وایرال کرده، فقط خود گربه‌ها نیستند؛ بلکه رابطه عاطفی میان انسان‌ها، گربه‌ها است. همین ارتباط کنجکاوی کاربران شبکه‌های اجتماعی را افزایش می‌دهد.
بیش از هر چیز، اعتماد به نفس و آرامش گربه‌ها در کنار انسان‌ها مرا شگفت‌زده کرد؛ موضوعی که بازتاب نحوه رفتار مردم با آن‌ها است.»
سوالات متداول
چرا گربه‌های استانبول تا این اندازه مشهور شده‌اند؟
ترکیب حضور گسترده در شبکه‌های اجتماعی، رابطه صمیمی مردم با گربه‌ها، انتشار میلیون‌ها تصویر باعث شهرت جهانی آن‌ها شده است.
آیا در استانبول موزه مخصوص گربه وجود دارد؟
بله. در استانبول دو موزه گربه فعالیت می‌کنند که سالانه حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار بازدیدکننده دارند.
آیا گردشگران فقط برای دیدن گربه‌ها به استانبول سفر می‌کنند؟
بر اساس تجربه مدیران موزه‌ها، برخی گردشگران به طور اختصاصی برای دیدن گربه‌های استانبول به این شهر سفر می‌کنند.
پژوهش دانشگاهی درباره گربه‌های استانبول چه نتیجه‌ای داشته است؟
تحلیل بیش از ۱۴۵ هزار نظر کاربران نشان داد ۹۶.۷ درصد واکنش‌ها مثبت بوده، تمرکز اصلی آن‌ها بر علاقه مردم ترکیه به گربه‌ها است.
جمع‌بندی
گربه‌های استانبول از یک ویژگی روزمره شهری به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای گردشگری ترکیه تبدیل شده‌اند. شبکه‌های اجتماعی، تجربه واقعی گردشگران، پژوهش‌های دانشگاهی، موزه‌های تخصصی همگی نشان می‌دهند که «Catstanbul» دیگر فقط یک لقب نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و گردشگری استانبول محسوب می‌شود.
اگر به استانبول سفر می‌کنید، علاوه بر جاذبه‌های تاریخی، زمانی را برای قدم زدن در خیابان‌های شهر، تماشای گربه‌های مشهور آن اختصاص دهید؛ تجربه‌ای که بسیاری از گردشگران آن را فراموش‌نشدنی توصیف می‌کنند.
