اگر گذرنامه در سفر خارجی گم یا دزدیده شد، ابتدا از ایمنی خود مطمئن شوید و سپس با پلیس محلی و سفارت یا کنسولگری کشور صادرکننده گذرنامه تماس بگیرید. مدارک جایگزین و امکان ادامه سفر به تابعیت، کشور محل اقامت و مقررات مقصد بستگی دارد؛ کپی گذرنامه به‌تنهایی جای سند سفر معتبر را نمی‌گیرد.
اولین اقدام پس از گم شدن پاسپورت
آخرین محل استفاده از گذرنامه را بررسی کنید اما اگر احتمال سرقت وجود دارد برای گزارش رسمی تعلل نکنید. در صورت نیاز به پلیس محلی مراجعه کنید و شماره پرونده یا نسخه گزارش را بگیرید. برخی کشورها برای صدور مدرک جایگزین گزارش پلیس می‌خواهند و در برخی شرایط مراحل متفاوت است.
با شرکت هواپیمایی یا محل اقامت تماس بگیرید تا اگر سند پیدا شد مطلع شوید. اما پیدا شدن گذرنامه پس از اعلام مفقودی لزوماً به معنای قابل‌استفاده بودن دوباره آن نیست؛ درباره اعتبار سند از مرجع صادرکننده بپرسید.
تماس با سفارت یا کنسولگری
مرجع اصلی صدور گذرنامه جایگزین، نمایندگی رسمی کشور تابعیت شماست. وب‌سایت رسمی وزارت خارجه یا نمایندگی را پیدا کنید و درباره نوبت، هزینه، عکس پرسنلی، مدرک هویت، گزارش پلیس و شرایط مدرک سفر اضطراری سؤال کنید.
برای مسافرانی با تابعیت‌های مختلف، رویه یکسانی وجود ندارد. توصیه‌های وزارت خارجه آمریکا درباره کمک به شهروندان آمریکایی در خارج از کشور نمونه‌ای از خدمات کنسولی است و نباید جزئیات آن را به شهروندان دیگر تعمیم داد.
چه مدارکی روند جایگزینی را آسان‌تر می‌کنند؟
تصویر گذرنامه قبلی، کارت شناسایی، مدارک اقامت یا ویزا، بلیت و اطلاعات تماس اضطراری ممکن است برای احراز هویت یا تنظیم پرونده مفید باشند. مدارک لازم را فقط از مرجع رسمی بپرسید و اطلاعات حساس را به افراد ناشناس در شبکه‌های اجتماعی نفرستید.
قبل از سفر بهتر است نسخه‌های جداگانه و امن از اسناد داشته باشید. وزارت خارجه آمریکا توصیه می‌کند نسخه‌ای از مدارک مهم نزد فرد مورد اعتماد و نسخه‌ای جدا از اصل مدارک نگهداری شود. فایل‌های دیجیتال باید با دسترسی محدود محافظت شوند.
پرواز و ویزا پس از صدور سند جدید
ممکن است شماره گذرنامه تغییر کند یا مدرک اضطراری فقط برای مسیر مشخصی معتبر باشد. پیش از خرید بلیت جدید، از ایرلاین، اداره مهاجرت مقصد و در صورت نیاز کشور ترانزیت درباره پذیرش مدرک و وضعیت ویزا سؤال کنید.
اگر گذرنامه گم‌شده حاوی ویزا یا اجازه اقامت بوده است، برای جایگزینی یا انتقال اعتبار آن ممکن است اقدام جداگانه لازم باشد. تصور نکنید صدور گذرنامه جدید همه مجوزهای ورود را خودکار احیا می‌کند.
پرسش‌های متداول
آیا با عکس پاسپورت در گوشی می‌توان پرواز کرد؟
در اغلب مسیرهای بین‌المللی تصویر سند جایگزین مدرک سفر معتبر نیست؛ باید مقررات ایرلاین و مرز بررسی شود.
آیا بعد از گزارش مفقودی می‌توان از گذرنامه پیدا‌شده استفاده کرد؟
باید از مرجع صادرکننده پرسید؛ در بسیاری از نظام‌ها سند گزارش‌شده باطل می‌شود.
