- بیش از ۶ هزار سابقه توقیف طوطی در فاصله سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۴ بررسی شد.
- از ۲۰ گونه طوطی بومی بررسی‌شده، نیمی مستقیماً از دام‌گذاری برای تجارت غیرقانونی حیات‌وحش تهدید می‌شوند.
- پژوهشگران یک ابزار تعاملی برای شناسایی مسیرهای پرخطر قاچاق در اختیار نیروهای اجرای قانون قرار داده‌اند.
قاچاق طوطی‌های بومی مکزیک دهه‌ها ادامه داشته است و اکنون به یکی از مهم‌ترین تهدیدهای بقای این پرندگان تبدیل شده است. پژوهشگران با بررسی بیش از ۶ هزار سابقه توقیف طوطی در فاصله سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۴ توانسته‌اند مسیرهای اصلی این تجارت غیرقانونی را شناسایی کنند. نتیجه این پژوهش نشان می‌دهد قاچاق دیگر صرفاً مجموعه‌ای از شکارهای محلی نیست، بلکه به شبکه‌هایی سازمان‌یافته با مسیرهای حمل‌ونقل مشخص تبدیل شده است.
قاچاق طوطی‌های مکزیک چگونه شناسایی شد؟
پژوهشگران Arizona State University (ASU) و The Australian National University (ANU) ابزار جدیدی برای شناسایی مسیرهای پنهان قاچاق حیات‌وحش ایجاد کرده‌اند.
این گروه با استفاده از روشی که معمولاً برای بررسی حرکت حیات‌وحش در یک منطقه به کار می‌رود، شبکه جاده‌های مکزیک را مانند سیم‌های یک مدار الکتریکی در نظر گرفت. نتیجه این مدل‌سازی به شناسایی مسیرهایی کمک کرد که قاچاقچیان احتمالاً برای انتقال پرندگان از مناطق جنگلی به بازارها استفاده می‌کنند.
این اطلاعات سپس در قالب یک پلتفرم تعاملی در اختیار نیروهای مجری قانون قرار گرفت تا بتوانند مسیرهای پرخطر را با دقت بیشتری شناسایی کنند.
سه دهه قاچاق طوطی در مکزیک
طوطی‌های وحشی سال‌ها به‌طور غیرقانونی از مکزیک صید و فروخته شده‌اند. تغییرات قوانین بین‌المللی حیات‌وحش نیز نتوانسته است این تجارت را متوقف کند.
شکار غیرقانونی همچنان یکی از عوامل اصلی نزدیک شدن این پرندگان به خطر انقراض است.
تیم پژوهشی بیش از ۶ هزار سابقه توقیف طوطی را که از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۴ ثبت شده بود بررسی کرد. پژوهشگران با استفاده از این داده‌ها بررسی کردند که شبکه‌های قاچاق پس از رویدادهای مهم چگونه تغییر کرده‌اند.
یکی از مهم‌ترین این نقاط عطف، ممنوعیت صید و تجارت طوطی‌های بومی مکزیک در سال ۲۰۰۸ بود. اختلالات ایجادشده در جریان همه‌گیری کووید-۱۹ نیز در این بررسی مورد توجه قرار گرفت.
از میان ۲۰ گونه طوطی بومی که در این پژوهش بررسی شدند، نیمی به‌طور مستقیم از دام‌گذاری برای تجارت غیرقانونی حیات‌وحش تهدید می‌شوند.
طوطی‌های مکزیک اکنون در مقایسه با پرندگان سراسر جهان با خطر انقراض بسیار بیشتری روبه‌رو هستند. صید غیرقانونی به یکی از گسترده‌ترین و اثرگذارترین تهدیدها برای این پرندگان تبدیل شده است؛ تهدیدی که حتی با از بین رفتن زیستگاه بر اثر کشاورزی و قطع درختان رقابت می‌کند.
مدل‌سازی مکزیک مانند یک مدار الکتریکی
برای پیدا کردن مسیرهایی که قاچاقچیان واقعاً استفاده می‌کنند، پژوهشگران یک روش مدل‌سازی را که معمولاً برای بررسی جابه‌جایی طبیعی حیات‌وحش در چشم‌اندازها به کار می‌رود، برای مطالعه قاچاق به کار گرفتند.
آن‌ها کل مکزیک را مانند یک شبکه برق در نظر گرفتند.
- جمعیت‌های طوطی‌های وحشی به‌عنوان منابع انرژی در مدل در نظر گرفته شدند.
- مکان‌های کشف و توقیف پرندگان به‌عنوان نقاط پایانی تعیین شدند.
- شبکه جاده‌های مکزیک نقش سیم‌های رسانا را ایفا کرد.
اجرای مدل به پژوهشگران اجازه داد محاسبه کنند بیشترین «جریان» قاچاق غیرقانونی در کدام مسیرها حرکت می‌کند. این کار کریدورهای حمل‌ونقلی را آشکار کرد که قاچاقچیان احتمالاً برای انتقال پرندگان از جنگل‌ها به بازارها به کار می‌گیرند.
نتایج نشان داد فعالیت قاچاق در سراسر کشور به‌صورت تصادفی پراکنده نیست. این فعالیت در کریدورهای مشخص و پرخطر متمرکز شده است؛ به‌ویژه در جنوب شرقی مکزیک و شبه‌جزیره یوکاتان.
از شکار غیرقانونی تا زنجیره‌های تأمین سازمان‌یافته
جورج اولاه، نویسنده اصلی پژوهش و پژوهشگر ANU، گفت داده‌ها نکته مهمی درباره نحوه فعالیت این شبکه‌های مجرمانه نشان می‌دهند: این شبکه‌ها ثابت نیستند.
«برای دهه‌ها تلاش‌ها برای مقابله با قاچاق حیات‌وحش عمدتاً واکنشی بوده‌اند و پس از وقوع توقیف‌ها به آن‌ها پاسخ داده می‌شد.»
او افزود:
«با تحلیل تقریباً ۳۰ سال داده دریافتیم این شبکه‌های مجرمانه با تغییر شرایط اجتماعی و اقتصادی به شکل‌های قابل پیش‌بینی سازگار می‌شوند. شاهد تغییر تجارت از دام‌گذاری فرصت‌طلبانه در مناطق روستایی به زنجیره‌های تأمین پیچیده‌تر بوده‌ایم که تقاضای شهری آن‌ها را هدایت می‌کند.»
این تغییر را می‌توان در محل توقیف پرندگان نیز به‌وضوح مشاهده کرد. پرندگان اکنون با افزایش بیشتری در فاصله صدها کیلومتری از زیستگاه بومی خود توقیف می‌شوند. این موارد اغلب در شهرهای بزرگ مانند مکزیکوسیتی مشاهده شده‌اند.
این الگو نشان‌دهنده وجود یک شبکه قاچاق سازمان‌یافته با مسیرهای طولانی است؛ نه مجموعه‌ای از فعالیت‌های پراکنده و محلی برای شکار غیرقانونی.
قاچاقچیان همچنین به‌طور مداوم گونه‌های بزرگ و جذاب را هدف قرار داده‌اند. در این میان ماکائوها و طوطی‌های آمازون به‌ویژه هدف قرار گرفته‌اند. میزان شکار این گونه‌ها از نظر پژوهشگران در طبیعت ناپایدار است.
تبدیل داده‌ها به یک ابزار لحظه‌ای برای مقابله با قاچاق طوطی‌های مکزیک
تیم پژوهشی یک پلتفرم آنلاین تعاملی ایجاد کرده است که به مأموران تأییدشده اجرای قانون اجازه می‌دهد محدوده‌های قضایی خود را بررسی کنند، مسیرهای پرخطر قاچاق را شناسایی کنند و کریدورها را بر اساس گونه‌های مختلف طوطی فیلتر کنند.
این ابزار امکان هدف‌گذاری دقیق‌تر عملیات مقابله با قاچاق را نسبت به گذشته فراهم می‌کند.
گرگ اسنر، یکی از نویسندگان پژوهش و مدیر ASU’s Center for Global Discovery and Conservation، گفت ارزش اصلی این ابزار در تغییر کامل رویکرد نیروهای اجرای قانون نهفته است.
«این ابزار به مقامات اجازه می‌دهد از موضعی واکنشی به سمت مداخله‌ای پیشگیرانه حرکت کنند.»
او توضیح داد:
«با پیش‌بینی رفتار مجرمانه و شناسایی گلوگاه‌های حمل‌ونقل، نیروهای اجرای قانون می‌توانند منابع خود را به‌صورت راهبردی مستقر کنند تا قاچاقچیان را پیش از رسیدن حیوانات به بازارهای شهری متوقف کنند.»
مدلی فراتر از طوطی‌ها
جورج اولاه معتقد است این چارچوب می‌تواند فراتر از حفاظت از طوطی‌ها مورد استفاده قرار گیرد. شبکه‌های قاچاق به‌ندرت تنها با یک نوع کالای غیرقانونی فعالیت می‌کنند.
«بسیاری از گروه‌های جرایم سازمان‌یافته از همان کریدورهای حمل‌ونقل برای جابه‌جایی انواع مختلف کالاهای قاچاق استفاده می‌کنند.»
پژوهشگران معتقدند همین رویکرد را می‌توان برای ردیابی قاچاق چوب، حیات‌وحش دریایی و دیگر اشکال جرایم سازمان‌یافته نیز تطبیق داد.
پژوهش‌های جاری اولاه اکنون داده‌های DNA جنایی را نیز در بر می‌گیرد تا مشخص شود حیوانات قاچاق‌شده دقیقاً از کجا آمده‌اند. هدف از این کار تقویت شواهد مورد استفاده در پیگردهای کیفری است.
«با ادغام نظریه جرم‌شناسی با علم چشم‌انداز، ما مجموعه جدیدی از ابزارهای مبتنی بر داده ارائه می‌کنیم که می‌تواند حفاظت از تنوع زیستی را تقویت کند و همزمان از تلاش‌های فراملی برای مقابله با جرایم سازمان‌یافته پشتیبانی کند.»
اولاه ادامه داد:
«رویکرد بسیار کاربردی ما در ردیابی جغرافیایی هم از سیاست‌گذاری در سطح راهبردی پشتیبانی می‌کند و هم به نیروهای اجرای قانون در سطح عملیاتی کمک می‌رساند.»
اسنر در پایان گفت:
«علم و فناوری‌هایی که اکنون در حال توسعه آن‌ها هستیم، در آینده شکار غیرقانونی حیات‌وحش را برای عاملان آن دشوارتر خواهند کرد.»
چرا شناسایی مسیرهای قاچاق طوطی اهمیت دارد؟
پژوهش جدید نشان می‌دهد مقابله با قاچاق حیات‌وحش تنها به افزایش توقیف‌ها پس از وقوع جرم محدود نمی‌شود. شناسایی مسیرهای اصلی انتقال می‌تواند به نیروهای اجرای قانون کمک کند تا نقاط پرخطر را پیش از رسیدن پرندگان به بازارهای شهری هدف قرار دهند.
داده‌های نزدیک به سه دهه همچنین نشان می‌دهد شبکه‌های قاچاق با تغییر شرایط اجتماعی و اقتصادی خود را تطبیق می‌دهند. به همین دلیل مدل‌سازی مسیرهای حمل‌ونقل می‌تواند ابزاری برای پیش‌بینی تغییرات این شبکه‌ها باشد.
جمع‌بندی
قاچاق طوطی‌های مکزیک به شبکه‌ای سازمان‌یافته تبدیل شده است که مسیرهای مشخصی را برای انتقال پرندگان از زیستگاه‌های طبیعی به بازارهای شهری دنبال می‌کند. بررسی بیش از ۶ هزار سابقه توقیف در سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۴ به پژوهشگران اجازه داده است این مسیرها را شناسایی کنند و ابزاری برای استفاده نیروهای اجرای قانون بسازند.
پژوهشگران امیدوارند این روش تنها به طوطی‌ها محدود نماند و برای مقابله با قاچاق چوب، حیات‌وحش دریایی و سایر جرایم سازمان‌یافته نیز مورد استفاده قرار گیرد.
برای آگاهی بیشتر از پژوهش‌های جدید درباره حیات‌وحش و حفاظت از گونه‌های در معرض تهدید، مطالب علمی و محیط‌زیستی ما را دنبال کنید.
سؤالات متداول
قاچاق طوطی‌های مکزیک از چه زمانی ادامه داشته است؟
قاچاق طوطی‌های بومی مکزیک دهه‌ها ادامه داشته و پژوهش جدید سوابق توقیف بین سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۴ را بررسی کرده است.
چند گونه طوطی بومی مکزیک در این پژوهش بررسی شدند؟
۲۰ گونه طوطی بومی مکزیک در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند.
کدام مناطق مکزیک بیشترین خطر قاچاق را دارند؟
فعالیت قاچاق به‌ویژه در جنوب شرقی مکزیک و شبه‌جزیره یوکاتان در کریدورهای مشخص متمرکز شده است.
پژوهشگران چگونه مسیرهای قاچاق را شناسایی کردند؟
آن‌ها شبکه جاده‌های مکزیک را مانند یک مدار الکتریکی مدل‌سازی کردند و محل جمعیت طوطی‌ها و نقاط توقیف را در مدل قرار دادند.
آیا این روش فقط برای طوطی‌ها کاربرد دارد؟
پژوهشگران معتقدند این رویکرد می‌تواند برای ردیابی قاچاق چوب، حیات‌وحش دریایی و دیگر اشکال جرایم سازمان‌یافته نیز تطبیق داده شود.
منبع پژوهش: این مطالعه در نشریه Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است.
