نرخ نوسازی یکی از مشخصات مهم نمایشگرهاست که روی روان بودن تصویر هنگام بازی، تماشای ویدئو و حتی پیمایش صفحات تأثیر می‌گذارد. اگر هنگام خرید گوشی، تلویزیون یا مانیتور با اعداد ۶۰، ۱۲۰ یا ۱۴۴ هرتز روبه‌رو شده‌اید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده است که نرخ نوسازی چیست و چه تفاوتی در تجربه استفاده ایجاد می‌کند. در این مقاله، مفهوم Refresh Rate و کاربرد آن را بررسی می‌کنیم.
نرخ نوسازی چیست؟
منظور از نرخ نوسازی چیست؟ نرخ نوسازی یا Refresh Rate به تعداد دفعاتی گفته می‌شود که نمایشگر در هر ثانیه تصویر خود را به‌روزرسانی می‌کند. این ویژگی با واحد هرتز (Hz) اندازه‌گیری می‌شود. برای مثال، نمایشگری با نرخ نوسازی ۶۰ هرتز در هر ثانیه ۶۰ بار تصویر را به‌روزرسانی می‌کند؛ درحالی‌که یک نمایشگر ۱۲۰ هرتزی این کار را ۱۲۰ بار انجام می‌دهد.
باید بدانید که این توضیح در خصوص تمام نرخ‌های نوسازی صفحه‌نمایش صدق می‌کند و می‌توان از آن به عنوان پاسخ سؤال‌های نرخ نوسازی گوشی چیست؟ نرخ نوسازی لپ تاپ چیست؟ و نرخ نوسازی مانیتور چیست؟ یاد کرد.
هرچه نرخ نوسازی بالاتر باشد، نمایشگر در شرایط مناسب می‌تواند حرکت‌ها را روان‌تر نشان دهد. این تفاوت هنگام اسکرول کردن صفحات، حرکت سریع دوربین در بازی‌ها و جابه‌جایی پنجره‌ها در کامپیوتر بیشتر به چشم می‌آید. البته باید به این نکته اشاره کنیم که استفاده از پنلی با نرخ نوسازی بالاتر، روی قیمت تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال قیمت گوشی آنر با نرخ نوسازی بالا، از قیمت گوشی مشابه همین برند با نرخ نوسازی پایین‌تر، بالاتر است.
نرخ نوسازی چگونه کار می‌کند؟
نمایشگر برای نشان دادن تغییرات تصویر، فریم‌ها را به صورت متوالی به‌روزرسانی می‌کند. هرچه این به‌روزرسانی‌ها در فاصلۀ زمانی کوتاه‌تری انجام شوند، امکان نمایش حرکت‌های پیوسته‌تر فراهم می‌شود. برای درک بهتر، فاصلۀ زمانی هر به‌روزرسانی در نرخ‌های نوسازی مختلف را در نظر بگیرید. با توجه به جدول زیر با پاسخ سؤال نرخ نوسازی ۱۲۰ هرتز چیست؟ یا هر نرخ نوسازی دیگری بیشتر آشنا خواهید شد.
| نرخ نوسازی | فاصله زمانی هر به‌روزرسانی |
| ۶۰ هرتز | ۱۶٫۶۷ میلی‌ثانیه |
| ۹۰ هرتز | ۱۱٫۱۱ میلی‌ثانیه |
| ۱۲۰ هرتز | ۸٫۳۳ میلی‌ثانیه |
| ۱۴۴ هرتز | ۶٫۹۴ میلی‌ثانیه |
| ۲۴۰ هرتز | ۴٫۱۷ میلی‌ثانیه |
تفاوت نرخ نوسازی با نرخ فریم چیست؟
نرخ نوسازی نمایشگر و نرخ فریم (Frame Rate یا FPS) دو مفهوم مرتبط اما متفاوت هستند. نرخ نوسازی مشخص می‌کند نمایشگر در هر ثانیه چند بار تصویر را به‌روزرسانی می‌کند؛ درحالی‌که نرخ فریم نشان می‌دهد کارت گرافیک، کنسول یا پردازندۀ دستگاه در هر ثانیه چند فریم تولید می‌کند.
انواع نرخ نوسازی در نمایشگرهای مختلف
مقدار Refresh Rate با توجه به نوع دستگاه و کاربرد آن متفاوت است. نرخ مناسب برای یک گوشی روزمره لزوماً همان مقداری نیست که برای مانیتور گیمینگ پیشنهاد می‌شود.
۱- نرخ نوسازی گوشی موبایل
در گوشی‌های هوشمند، نرخ نوسازی ۶۰، ۹۰ و ۱۲۰ هرتز رایج است و برخی مدل‌های مخصوص بازی نرخ‌های بالاتری هم دارند. افزایش نرخ نوسازی باعث می‌شود پیمایش منوها، حرکت بین برنامه‌ها و انیمیشن‌های رابط کاربری روان‌تر دیده شوند.
- ۶۰ هرتز: نرخ نوسازی 60 هرتز برای تماس، پیام‌رسانی، وب‌گردی و استفاده معمولی کافی است.
- ۹۰ هرتز: تعادل مناسبی میان روانی تصویر و مصرف انرژی ایجاد می‌کند.
- ۱۲۰ هرتز و بالاتر: برای کاربرانی مناسب است که روانی بیشتر رابط کاربری یا اجرای بازی‌های سازگار را ترجیح می‌دهند.
نمایشگرهای با نرخ نوسازی بالا ممکن است انرژی بیشتری مصرف کنند؛ به همین دلیل، برخی گوشی‌ها از نرخ نوسازی تطبیقی استفاده می‌کنند تا متناسب با محتوای نمایش داده شده، نرخ را کاهش یا افزایش دهند.
۲- نرخ نوسازی تلویزیون
در تلویزیون‌ها، نرخ نوسازی اهمیت زیادی در نمایش مسابقات ورزشی، فیلم‌های اکشن و بازی‌های ویدئویی دارد. تلویزیون‌های ۶۰ هرتزی برای تماشای محتوای روزمره مناسب‌اند؛ اما مدل‌های ۱۲۰ هرتزی می‌توانند در نمایش حرکت‌های سریع عملکرد بهتری داشته باشند.
اگر قصد اتصال کنسول‌های جدید را دارید، نرخ نوسازی ۱۲۰ هرتز در کنار درگاه HDMI 2.1 و پشتیبانی از قابلیت‌های مرتبط می‌تواند مزیت مهمی باشد. البته بهره‌مندی از این امکانات به مدل تلویزیون و بازی موردنظر بستگی دارد.
۳- نرخ نوسازی مانیتور کامپیوتر
در مانیتورها، نرخ نوسازی به خصوص برای بازی، طراحی متحرک و کارهای روزمره اهمیت دارد. مانیتورهای اداری معمولاً با نرخ ۶۰ یا ۷۵ هرتز عرضه می‌شوند؛ درحالی‌که مدل‌های گیمینگ می‌توانند نرخ‌های ۱۴۴، ۱۶۵، ۲۴۰ یا حتی بالاتر داشته باشند.
- ۶۰ تا ۷۵ هرتز: مناسب کارهای اداری، مطالعه، برنامه‌نویسی و استفاده روزمره.
- ۱۲۰ تا ۱۶۵ هرتز: مناسب بازی‌های سریع و کاربرانی که به روانی بیشتر تصویر اهمیت می‌دهند.
- ۲۴۰ هرتز و بالاتر: مناسب بازی‌های رقابتی، به ویژه زمانی که سخت‌افزار بتواند نرخ فریم بالایی تولید کند.
البته موارد دیگری نیز وجود دارند که در زمان انتخاب مهم هستند. مانیتور بزرگ کامپیوتر با نرخ نوسازی بالا برای برخی کاربران مانند گیمرها مناسب هستند در حالی که مانیتور متوسط با نرخ نوسازی 60 هرتز می‌تواند انتخاب مناسبی برای کارمندان محسوب شود.
نرخ نوسازی متغیر یا تطبیقی چیست؟
نرخ نوسازی متغیر (Variable Refresh Rate یا VRR) فناوری‌ای است که به نمایشگر اجازه می‌دهد نرخ نوسازی خود را با نرخ فریم محتوای در حال اجرا هماهنگ کند. در نمایشگرهای معمولی، نرخ نوسازی ممکن است ثابت باشد؛ اما در مدل‌های مجهز به VRR، این مقدار در محدوده‌ای مشخص تغییر می‌کند.
این فناوری در بازی‌ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نرخ فریم همیشه ثابت نیست و ممکن است با توجه به صحنه‌های بازی تغییر کند. هماهنگی بهتر میان نرخ فریم و نرخ نوسازی می‌تواند پارگی تصویر و برخی حالت‌های لرزش یا ناهماهنگی را کاهش دهد. از نمونه‌های این فناوری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
- فناوری AMD FreeSync
- فناوری NVIDIA G-SYNC
- فناوری Adaptive-Sync
آیا نرخ نوسازی بالاتر همیشه بهتر است؟
نرخ نوسازی بیشتر می‌تواند حرکت‌ها را روان‌تر کند، اما لزوماً برای همۀ کاربران یا کاربردها ضروری نیست. تفاوت میان ۶۰ و ۱۲۰ هرتز معمولاً هنگام جابه‌جایی میان منوها و بازی محسوس است؛ اما تشخیص تفاوت میان ۱۶۵ و ۲۴۰ هرتز برای بسیاری از کاربران به نوع استفاده و میزان حساسیت آن‌ها بستگی دارد. در زمان انتخاب دستگاه مورد نظر خود مثل انواع موبایل مانند موبایل ریلمی، مانیتور و تلویزیون به نکات زیر توجه داشته باشید.
- نوع استفاده: کارهای اداری و تماشای محتوای معمولی به نرخ‌های بسیار بالا نیاز ندارند.
- قدرت سخت‌افزار: برای استفاده از نرخ‌های بالا در بازی، دستگاه باید فریم کافی تولید کند.
- مصرف انرژی: نرخ نوسازی بالا در گوشی و لپ‌تاپ می‌تواند مصرف باتری را افزایش دهد.
- بودجه: گاهی انتخاب پنل باکیفیت‌تر و وضوح بالاتر، نسبت به پرداخت هزینۀ بیشتر برای نرخ نوسازی بسیار بالا، منطقی‌تر است.
- زمان پاسخ‌گویی: نرخ نوسازی بالا به تنهایی تاری حرکت را کاملاً از بین نمی‌برد؛ زمان پاسخ‌گویی پیکسل‌ها نیز اهمیت دارد.
این مطلب صرفا جنبه تبلیغاتی داشته و فوت و فن هیچ مسئولیتی را در رابطه با آن نمی‌پذیرد
