- کدهای فرودگاه معمولاً سه حرف دارند و توسط IATA تعیین می‌شوند.
- روش معمول انتخاب کد، استفاده از سه حرف اول نام محل است؛ اما در صورت استفاده قبلی، ترکیب دیگری انتخاب می‌شود.
- کدهای فرودگاه برای رزرو، برنامه‌ریزی، بلیت، حمل بار و دیگر عملیات صنعت سفر ضروری هستند.
کد فرودگاه یک شناسه سه‌حرفی منحصربه‌فرد است که به هر فرودگاه اختصاص داده می‌شود و در سراسر صنعت هوانوردی کاربرد دارد. کدهایی مانند LAX در لس‌آنجلس، JFK در نیویورک و DXB در دبی امروزه آن‌قدر شناخته‌شده‌اند که حتی به بخشی از هویت شهرها تبدیل شده‌اند.
مایلی سایرس به‌طور مشهور در ترانه «Party in the U.S.A.» از پیاده شدن از هواپیما در LAX با یک رؤیا و یک ژاکت یاد کرده است. اما آیا تا به حال فکر کرده‌اید این سه حرف چگونه انتخاب می‌شوند و اصلاً چرا به کد فرودگاه نیاز داریم؟
کدهای فرودگاه زمانی فقط روی کارت پرواز و برچسب چمدان دیده می‌شدند. امروزه این سه حرف تقریباً همه‌جا حضور دارند. از قاب گوشی و وسایل دکوراتیو گرفته تا تی‌شرت و حتی بند کفش با کد فرودگاه.
با توجه به اینکه فرودگاه بین‌المللی Palm Beach به دنبال تغییر نام خود به DJT در پی نام‌گذاری آن به افتخار دونالد جی. ترامپ، رئیس‌جمهور فعلی آمریکا، خبرساز شده است، بررسی دقیق تاریخچه و نحوه انتخاب کدهای فرودگاه اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
کد فرودگاه چیست و چه کاربردی دارد؟
کد فرودگاه یک کد جغرافیایی منحصربه‌فرد سه‌حرفی است که به یک فرودگاه مشخص در هر نقطه از جهان اختصاص دارد.
این کدهای جغرافیایی توسط International Air Transport Association (IATA) یا انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی تعیین می‌شوند. در فهرست IATA Airline Coding Directory حدود ۱۱٬۳۰۰ کد وجود دارد.
این کدها فقط برای فرودگاه‌ها استفاده نمی‌شوند. هلی‌پورت‌ها، ایستگاه‌های قطار و ایستگاه‌های اتوبوس نیز می‌توانند کدهای مشابه داشته باشند.
کدهای فرودگاه در دهه ۱۹۳۰ معرفی شدند. در ابتدا این کدها دوحرفی بودند، اما با افزایش تعداد فرودگاه‌ها در دهه ۱۹۴۰، به سه حرف افزایش یافتند.
IATA اعلام کرده است که این کدهای جهانی برای عملکرد صنعت هوانوردی و سفر ضروری هستند. سیستم‌های مرتبط با رزرو، برنامه‌ریزی پرواز، صدور بلیت، اسناد مربوط به بار و سایر عملیات با استفاده از این کدها می‌توانند از یک زبان مشترک استفاده کنند.
کدهای فرودگاه چگونه انتخاب می‌شوند؟
هر سال حدود ۴۰ تا ۵۰ کد فرودگاه جدید اختصاص داده می‌شود.
روش استاندارد این است که سه حرف اول نام محل برای کد انتخاب شود. اگر این ترکیب قبلاً استفاده شده باشد، فرودگاه باید یک ترکیب سه‌حرفی اختصاص‌نیافته انتخاب کند که ترجیحاً با حرف اول نام محل آغاز شود.
چرا کد فرودگاه دبی DXB است؟
برای نمونه، کد IATA فرودگاه Schiphol آمستردام AMS است. کد فرودگاه بین‌المللی فرانکفورت FRA و کد فرودگاه دوبلین DUB است.
اما کد فرودگاه بین‌المللی دبی DXB است، زیرا ترکیب DUB پیش‌تر به فرودگاه دوبلین اختصاص داده شده بود.
البته انتخاب DXB برای دبی در نهایت نتیجه خوبی داشت. این فرودگاه امروزه به‌طور گسترده با همین کد شناخته می‌شود؛ درست مانند JFK در نیویورک یا LAX در لس‌آنجلس.
کدهایی که از نام فرودگاه گرفته شده‌اند
برخی کدهای فرودگاه به‌جای نام شهر یا محل، از نام خود فرودگاه گرفته شده‌اند.
- CDG: فرودگاه Paris Charles de Gaulle
- ARN: فرودگاه Stockholm Arlanda
استثناهای مهم در انتخاب کد فرودگاه
یکی از استثناهای قابل توجه مربوط به فرودگاه‌های کانادا است. کد بیشتر فرودگاه‌های اصلی این کشور با حرف Y آغاز می‌شود.
دلیل این موضوع به زمانی بازمی‌گردد که کدهای سه‌حرفی انتخاب می‌شدند. در آن زمان تصمیم گرفته شد اگر منطقه‌ای ایستگاه هواشناسی داشته باشد، حرف Y در ابتدای کد دوحرفی قبلی قرار بگیرد.
به همین دلیل امروز کدهایی مانند موارد زیر را در کانادا می‌بینیم:
- YOW: اتاوا
- YVR: ونکوور
چرا کد فرودگاه‌ها تغییر می‌کند؟
IATA می‌گوید کدهای فرودگاه «دائمی در نظر گرفته می‌شوند و تقریباً هرگز تغییر نمی‌کنند». با این حال، طی ۱۲ ماه گذشته حدود ۷۵۰ تغییر در کدهای فرودگاه انجام شده است.
تغییر کد فرودگاه Don Mueang در بانکوک
یکی از نمونه‌های قابل توجه، فرودگاه بین‌المللی Don Mueang است. این فرودگاه در گذشته با نام Bangkok International Airport شناخته می‌شد و کد آن BKK بود.
کد این فرودگاه اکنون DMK است.
در مقابل، فرودگاه Suvarnabhumi که فرودگاه شلوغ‌تر و خدمت‌رسان به پایتخت تایلند است، اکنون کد BKK را دارد. این فرودگاه در سال ۲۰۰۶ افتتاح شد.
چرا کد فرودگاه JFK تغییر کرد؟
فرودگاه بین‌المللی John F. Kennedy در ابتدا با نام Idlewild Airport شناخته می‌شد و کد آن IDL بود.
این فرودگاه در سال ۱۹۶۳ پس از تغییر نام به افتخار رئیس‌جمهور فقید، کد JFK را پذیرفت.
کدهای LAX، JFK و DXB چه اهمیتی دارند؟
کدهای LAX، JFK و DXB فقط مجموعه‌ای از سه حرف نیستند. این کدها بخشی از یک سیستم جهانی هستند که امکان هماهنگی میان بخش‌های مختلف صنعت هوانوردی و سفر را فراهم می‌کند.
- LAX: فرودگاه لس‌آنجلس
- JFK: فرودگاه بین‌المللی John F. Kennedy در نیویورک
- DXB: فرودگاه بین‌المللی دبی
کدهای سه‌حرفی در رزرو پرواز، برنامه‌ریزی، صدور بلیت، مستندات بار و دیگر عملیات صنعت سفر استفاده می‌شوند. به همین دلیل مسافران در نقاط مختلف جهان با یک سیستم استاندارد و مشترک روبه‌رو هستند.
چطور کد همه فرودگاه‌های جهان را پیدا کنیم؟
IATA امکان جست‌وجوی کدهای فرودگاه‌های سراسر جهان را در وب‌سایت خود فراهم کرده است. کاربران می‌توانند برای مشاهده کدهای فرودگاه‌ها از فهرست کدهای IATA استفاده کنند.
سؤالات متداول درباره کد فرودگاه
کد فرودگاه چیست؟
کد فرودگاه یک شناسه جغرافیایی سه‌حرفی منحصربه‌فرد است که برای شناسایی فرودگاه‌ها و برخی مراکز حمل‌ونقل استفاده می‌شود.
چه سازمانی کدهای فرودگاه را تعیین می‌کند؟
کدهای سه‌حرفی توسط International Air Transport Association یا IATA تعیین می‌شوند.
چرا کد فرودگاه دبی DXB است؟
کد DXB برای فرودگاه بین‌المللی دبی انتخاب شد زیرا کد DUB پیش‌تر برای فرودگاه دوبلین استفاده شده بود.
چرا بیشتر کدهای فرودگاه‌های اصلی کانادا با Y شروع می‌شوند؟
در زمان تعیین کدهای سه‌حرفی، تصمیم گرفته شد در مناطقی که ایستگاه هواشناسی داشتند، حرف Y به ابتدای کد دوحرفی قبلی اضافه شود.
آیا کد فرودگاه‌ها همیشه ثابت می‌ماند؟
IATA کدها را دائمی می‌داند و می‌گوید تقریباً هرگز تغییر نمی‌کنند. با این حال، طی ۱۲ ماه گذشته حدود ۷۵۰ تغییر در کدهای فرودگاه انجام شده است.
جمع‌بندی
کد فرودگاه بخش مهمی از زیرساخت جهانی سفر است. کدهایی مانند LAX، JFK و DXB به مسافران شناسه‌ای کوتاه و استاندارد برای شناسایی فرودگاه‌ها می‌دهند و در بسیاری از فرایندهای صنعت هوانوردی کاربرد دارند.
هرچند IATA می‌گوید کدها تقریباً همیشه ثابت می‌مانند، نمونه‌هایی مانند تغییر BKK و DMK در بانکوک یا تغییر IDL به JFK نشان می‌دهند که این شناسه‌ها در شرایط خاص می‌توانند تغییر کنند.
برای شناخت بیشتر کدهای فرودگاه در مقصدهای مختلف جهان، فهرست کدهای IATA را بررسی کنید و کد فرودگاه مقصد بعدی خود را پیدا کنید.
