تماسی دریافت میکنید که ظاهراً از بانک یا پشتیبانی یک سرویس است. تماسگیرنده عجله دارد و میگوید برای جلوگیری از مسدود شدن حساب باید صفحه گوشی را به اشتراک بگذارید، کدی وارد کنید یا برنامهای نصب کنید. در چنین موقعیتی، مهمترین اقدام پیدا کردن دکمه درست در تنظیمات نیست؛ ابتدا باید جریان درخواست را متوقف و هویت طرف مقابل را مستقل بررسی کنید.
گوگل ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ مجموعه تازهای از قابلیتهای مقابله با کلاهبرداری در اندروید را معرفی کرده است. این خبر مهم است، اما همه امکانات روی همه گوشیها و در همه کشورها فعال نیست. این راهنما با بررسی اطلاعات در ۱۵ اکتبر، هم تغییرات تأییدشده را توضیح میدهد و هم کارهایی را پیشنهاد میکند که برای اجرای آنها لازم نیست منتظر قابلیت تازه بمانید.
چه چیزی تازه معرفی شده است؟
طبق اطلاعیه رسمی امنیت گوگل، حالت اختیاری Enhanced protection در Google Messages طی هفتههای آینده عرضه میشود. این حالت برای بعضی بررسیها از تحلیل ابری امن و برای برخی بررسیهای لینک از پردازش روی دستگاه استفاده میکند. بنابراین عبارت «همه بررسیها فقط داخل گوشی انجام میشوند» توصیف دقیقی از کل مجموعه نیست.
پنهانسازی خودکار بعضی اطلاعات حساس هنگام اشتراک صفحه به Chrome و Android WebView گسترش مییابد و عرضه آن برای اندروید ۱۵ به بالا در ماه اکتبر اعلام شده است. محافظت مربوط به انتقال تماس از اوایل دسامبر برای پیکسل و برخی دستگاههای منتخب پیشبینی شده؛ در ۱۵ اکتبر نباید آن را قابلیت فعال همگانی معرفی کرد.
نبود یک گزینه به معنی خراب بودن گوشی نیست
عرضه تدریجی، مدل دستگاه، نسخه سیستم و پشتیبانی منطقهای میتواند روی دسترسی اثر بگذارد. گوگل درباره بعضی قابلیتها محدودیت دستگاه و کشور را ذکر کرده است؛ فعال بودن کامل آنها برای فارسی یا ایران را بدون تأیید رسمی فرض نکنید. اگر گزینهای را نمیبینید، نصب فایل ناشناس با عنوان «فعالساز امنیت جدید» راهحل مناسبی نیست.
بررسی امن دستگاه
نسخه اندروید را از بخش اطلاعات گوشی ببینید و بهروزرسانی سیستم و برنامهها را از مسیرهای رسمی بررسی کنید. نام منوها میان سازندگان متفاوت است؛ اگر مسیر را پیدا نمیکنید از راهنمای رسمی همان مدل کمک بگیرید. برای نصب قابلیت گوگل، رمز حساب یا اطلاعات بانکی را در صفحهای که از پیام ناشناس باز شده وارد نکنید.
هنگام تماس مشکوک، یک توقف روشن ایجاد کنید
جمله آماده داشته باشید: «تماس را قطع میکنم و از راه رسمی پیگیری میکنم.» سپس خودتان برنامه رسمی یا نشانیای را که قبلاً میشناختید باز کنید. شمارهای را که همان تماسگیرنده میخواند یا لینکی را که در ادامه میفرستد، مبنای بررسی مستقل قرار ندهید.
به نمایش نام یا شماره آشنا بهتنهایی تکیه نکنید. درخواست محرمانه ماندن تماس، تهدید فوری، وعده بازگشت پول و اصرار به انجام مراحل بدون فرصت بررسی، دلایل کافی برای توقفاند. لازم نیست در همان لحظه ثابت کنید تماس کلاهبرداری است؛ تا هویت روشن نشده، درخواست حساس را انجام ندهید.
یک سناریوی روزمره
فردی میگوید از پشتیبانی خرید اینترنتی است و برای بازپرداخت به مشاهده صفحه بانکی نیاز دارد. پاسخ عملی این است که تماس را پایان دهید و از داخل حساب همان فروشگاه وضعیت سفارش را بررسی کنید. اگر بازپرداخت واقعی باشد، باید بتوانید آن را از مسیر رسمی پیگیری کنید؛ تماس ناشناس نباید تنها راه انجام کار باشد.
اشتراک صفحه را پیش از ورود به حساب متوقف کنید
کمک گرفتن از آشنا برای تنظیم گوشی میتواند مفید باشد، اما پیش از باز کردن بانک، ایمیل یا صفحه ورود، اشتراک صفحه را پایان دهید. محافظت خودکار بعضی فیلدها نباید شما را به این نتیجه برساند که هر صفحه و هر برنامهای حتماً پنهان میشود. دامنه پوشش و زمان عرضه محدود است.
اگر تماسگیرنده اصرار میکند هنگام وارد کردن رمز همچنان متصل بمانید، ادامه ندهید. پس از قطع اشتراک، وضعیت اتصال را از خود گوشی بررسی کنید. عکس صفحه، اعلان پیام و نمایش کد در برنامهای دیگر هم میتواند اطلاعات حساس را آشکار کند؛ فقط پنهان بودن کادر رمز برای تصمیمگیری کافی نیست.
کد شمارهگیری ناشناس را وارد نکنید
درخواست وارد کردن مجموعهای از علامتها و اعداد در شمارهگیر را بدون شناخت کاربرد آن انجام ندهید. بهویژه اگر شخصی آن را بخشی از «احراز هویت»، «جایزه» یا «بازگرداندن پول» معرفی میکند، از اپراتور یا سرویس مربوط از مسیر رسمی سؤال کنید.
اگر قبلاً چنین دستوری وارد کردهاید، از پشتیبانی رسمی اپراتور بخواهید وضعیت انتقال تماس و روش بررسی آن را توضیح دهد. کدهای عمومی اینترنتی را بیبررسی پشت سر هم اجرا نکنید؛ مسیر و دستور درست ممکن است با اپراتور یا کشور فرق کند. قابلیت دسامبر جای این بررسی فعلی را نمیگیرد.
لینک پیام را قبل از پرداخت کنار بگذارید
فرض کنید پیامی درباره بدهی، بسته پستی یا تمدید حساب میآید. به جای باز کردن لینک، برنامه یا وبسایت رسمی را مستقل باز کنید و ببینید همان درخواست در حساب شما وجود دارد یا نه. اگر وجود ندارد، از پشتیبانی رسمی استعلام بگیرید.
برای حسابهایی که پشتیبانی میکنند، راهنمای راهاندازی کلید عبور یا Passkey را ببینید. انتخاب روش ورود مناسب، بخشی از مراقبت حساب است؛ با این حال، هیچ روش ورود شما را از بررسی درخواست انتقال پول یا اشتراک صفحه بینیاز نمیکند.
اگر چند مرحله را انجام دادهایم، چه کنیم؟
اول، تماس و اشتراک صفحه را قطع کنید و با فرد درخواستکننده وارد مذاکره برای «برگرداندن شرایط» نشوید. اگر اطلاعات مالی وارد کردهاید یا پول منتقل شده، فوراً از مسیر رسمی با بانک یا ارائهدهنده پرداخت تماس بگیرید و دستور آنها برای محدود کردن دسترسی و پیگیری را اجرا کنید.
اگر رمز حساب را افشا کردهاید، از دستگاهی که به آن اعتماد دارید به تنظیمات رسمی همان سرویس بروید، رمز را تغییر دهید و نشستها و روشهای بازیابی را بررسی کنید. زمان رخداد، شماره تماس، پیامها و رسیدها را نگه دارید. این مدارک برای توضیح دقیق ماجرا به پشتیبانی مفیدتر از روایت مبهم «گوشی هک شده» است.
اگر برنامهای نصب کردهاید، نام، منبع نصب و مجوزهایش را ثبت کنید و برای بررسی از پشتیبانی معتبر کمک بگیرید. به کسی که در ادامه همان تماس پول میخواهد تا حساب را «نجات دهد» اعتماد نکنید. برای تنظیمات گستردهتر، راهنمای Advanced Protection اندروید را هم بخوانید؛ این موضوع با قابلیت تازه پیامها یکسان نیست.
یک قرار ساده برای خانواده بسازید
با اعضای خانواده توافق کنید هیچ درخواست ناگهانی پول یا اطلاعات حساس فقط با یک تماس تأیید نشود. راه دوم ارتباط را از قبل مشخص کنید و در صورت تردید، از همان مسیر با فرد تماس بگیرید. این قرار باید برای همه، از نوجوان تا بزرگسال باتجربه، یکسان باشد تا درخواست بررسی دوباره باعث دلخوری نشود.
تمرین را با یک مثال بیخطر انجام دهید: اگر کسی با نام آشنا درخواست پرداخت فوری کرد، چه میکنیم؟ پاسخ را کوتاه نگه دارید: توقف، بررسی مستقل و سپس تصمیم. هدف ایجاد ترس از همه تماسها نیست؛ باید برای چند دقیقه مکث و بررسی، یک عادت مشترک داشته باشید.
پرسشهای متداول
آیا این قابلیتها همین امروز روی همه گوشیها فعالاند؟
خیر. عرضه مرحلهای است و بعضی امکانات برای هفتههای آینده یا دسامبر اعلام شدهاند. مدل و منطقه هم اهمیت دارد.
آیا نبود هشدار یعنی پیام امن است؟
خیر. تصمیم حساس را فقط به هشدار خودکار وابسته نکنید؛ درخواست را از مسیر مستقل بررسی کنید.
آیا برای فعال کردن محافظت باید برنامه ناشناس نصب کنم؟
خیر. بهروزرسانی و تنظیمات را از مسیر رسمی دنبال کنید و به فایل فعالساز ارسالی در پیام اعتماد نکنید.
اولین اقدام پس از اشتراک صفحه با فرد مشکوک چیست؟
اشتراک و تماس را پایان دهید؛ سپس نوع اطلاعاتی را که نمایش داده یا وارد کردهاید مشخص کنید و با سرویس مربوط از مسیر رسمی پیگیری کنید.
تصویر شاخص: عکس از بلاگ گوگل