پژوهشگران دانشگاه وین دریافتند سگها میتوانند شادی، ترس، خشم و غم را از حالات چهره انسان تشخیص دهند، هرچند لزوماً دلیل این احساسات را نمیدانند.
- سگها میتوانند: حالات شادی، غم، خشم و ترس را از روی چهره انسان از یکدیگر تشخیص دهند.
- مغز سگها: در برابر احساسات مختلف، الگوهای متفاوتی از فعالیت نشان میدهد.
- درک احساسات پیچیدهتر است: سگها علاوه بر چهره، میتوانند از زبان بدن، لحن صدا و تغییرات بو نیز بهعنوان نشانه استفاده کنند.
آیا سگها احساسات انسان را میفهمند؟
سگها احساسات انسان را میفهمند؛ دستکم شواهد جدید نشان میدهد آنها میتوانند احساساتی مانند شادی، ترس، خشم و غم را از روی حالات چهره انسان از یکدیگر تشخیص دهند.
پژوهشگران دانشگاه وین برای بررسی این توانایی از روش تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی یا fMRI استفاده کردند. در این پژوهش، فعالیت مغز سگها هنگام مشاهده تصاویر چهره انسانهایی با حالات شادی، غم، خشم و ترس بررسی شد.
سگها از مدتها قبل به توانایی درک احساسات انسانها شناخته میشوند. با این حال، پژوهش جدید شواهد مستقیمی درباره چگونگی بازتاب این توانایی در مغز سگها ارائه کرده است.
تغییر واکنش در بخشهایی از مغز سگها
در مرحله نخست پژوهش مشخص شد چهرههای شاد انسان بخشهایی از مغز سگها را فعال میکنند. قشر تمپورال و هسته دمی یا Caudate Nucleus از جمله این مناطق بودند.
پژوهشگران سپس آزمایش دوم را با ۱۲ سگ انجام دادند. در این آزمایش مشخص شد سگها هنگام مشاهده حالات چهره مربوط به ترس، خشم و غم، الگوهای متفاوتی از فعالیت مغزی نشان میدهند.
نتایج نشان داد سگها فقط به خود چهره انسان واکنش نشان نمیدهند. آنها میتوانند سیگنالهای عاطفی متفاوت موجود در حالات چهره را نیز از یکدیگر تشخیص دهند.
یکی از بزرگترین چالشها: بیحرکت نگه داشتن سگها
یکی از جنبههای قابل توجه این پژوهش، دشواری بیحرکت نگه داشتن سگها هنگام انجام اسکن fMRI بود.
حتی برای انسانها نیز بیحرکت ماندن برای مدت طولانی در دستگاه MRI میتواند دشوار باشد. انجام همین کار با سگها دشوارتر است. به همین دلیل، پژوهشگران بهطور ویژه با سگهای نژاد Border Collie کار کردند.
این سگها در برقراری ارتباط اجتماعی با انسانها و دنبال کردن دستورها عملکرد خوبی دارند. توانایی آنها برای بیحرکت ماندن طولانیمدت با دستور، امکان انجام آزمایشهای تصویربرداری مغزی را فراهم کرد.
سگها میفهمند شما ناراحت هستید، اما دلیل آن را نمیدانند
یافتههای پژوهش به این معنا نیست که سگها احساسات انسان را دقیقاً به همان شکلی که خود انسانها درک میکنند، «میفهمند».
برای مثال، یک سگ ممکن است ناراحتی را در چهره صاحبش تشخیص دهد، اما نداند صاحبش چرا ناراحت است.
به بیان ساده، تشخیص حالت «غمگین» با درک علت غمگین بودن یک فرد دو موضوع متفاوت است.
به گفته پژوهشگران، سگها در زندگی واقعی برای تشخیص وضعیت روحی انسان فقط به حالات چهره تکیه نمیکنند. زبان بدن، لحن صدا و حتی تغییرات موجود در بوی فرد نیز میتوانند از جمله نشانههایی باشند که سگها آنها را ارزیابی میکنند.
به همین دلیل، درک احساسات انسان در شرایط واقعی میتواند بسیار پیچیدهتر از شرایط این پژوهش باشد که در آن از تصاویر چهره استفاده شده است.
سگها در تشخیص احساسات منفی عملکرد قابل توجهی دارند
یکی از نتایج قابل توجه پژوهش این بود که سگها بهویژه در تشخیص احساسات منفی از یکدیگر عملکرد موفقی نشان دادند.
واکنشهای متفاوت مغز سگها به حالات ترس، خشم و غم نشان میدهد که آنها میتوانند سیگنالهای متفاوتی را که این احساسات روی چهره انسان ایجاد میکنند، پردازش کنند.
آیا این نتایج درباره همه نژادهای سگ صدق میکند؟
این پژوهش عمدتاً روی سگهای نژاد Border Collie انجام شده است. بنابراین، یکی از محدودیتهای مطالعه این است که مشخص نیست آیا نتایج آن را میتوان به همان شکل درباره همه نژادهای سگ نیز به کار برد یا خیر.
با وجود این محدودیت، پژوهش مورد نظر از رفتاری که صاحبان سگها سالها مشاهده کردهاند، پشتیبانی علمی ارائه میکند: سگها ممکن است برای درک احساس انسانها واقعاً به چهره آنها نگاه کنند.
سگها ممکن است ندانند صاحبشان چرا در وضعیت روحی نامناسبی قرار دارد. اما میتوانند تشخیص دهند که او حال خوبی ندارد.
سؤالات متداول
آیا سگها میتوانند غم انسان را تشخیص دهند؟
بله. این پژوهش نشان داد سگها هنگام مشاهده چهرههای غمگین، الگوی متفاوتی از فعالیت مغزی نشان میدهند.
آیا سگها میدانند چرا صاحبشان ناراحت است؟
نه لزوماً. سگ ممکن است ناراحتی صاحب خود را تشخیص دهد، اما دلیل این ناراحتی را نداند.
آیا سگها فقط از روی چهره احساسات انسان را تشخیص میدهند؟
خیر. پژوهشگران میگویند زبان بدن، لحن صدا و تغییرات بوی فرد نیز میتوانند برای سگها نشانههای مهمی باشند.
آیا سگها میتوانند ترس و خشم را از یکدیگر تشخیص دهند؟
نتایج این پژوهش نشان داد سگها هنگام مشاهده حالات ترس، خشم و غم، الگوهای متفاوتی از فعالیت مغزی دارند.
آیا نتایج پژوهش درباره همه نژادهای سگ صدق میکند؟
مشخص نیست. پژوهش عمدتاً روی سگهای نژاد Border Collie انجام شده است و این موضوع یکی از محدودیتهای مطالعه محسوب میشود.
جمعبندی
سگها احساسات انسان را میفهمند؛ دستکم پژوهش دانشگاه وین نشان میدهد آنها میتوانند برخی احساسات انسانی مانند شادی، ترس، خشم و غم را از روی حالات چهره تشخیص دهند.
با این حال، تشخیص احساس با فهمیدن دلیل آن متفاوت است. سگ ممکن است متوجه شود صاحبش ناراحت است، بدون اینکه بداند علت ناراحتی چیست. همچنین در دنیای واقعی، سگها احتمالاً از مجموعهای از نشانهها مانند چهره، زبان بدن، لحن صدا و بو برای ارزیابی وضعیت روحی انسان استفاده میکنند.
اگر به رفتار سگها و توانایی آنها در درک احساسات انسان علاقه دارید، این پژوهش نشان میدهد نگاه کردن سگ به چهره شما ممکن است معنایی فراتر از یک توجه ساده داشته باشد.