اتحادیه اروپا از یک برنامه جامع برای کاهش وابستگی به غولهای فناوری آمریکایی رونمایی کرده است. این طرح که از مراکز داده و هوش مصنوعی گرفته تا خدمات ابری و نیمههادیها را در بر میگیرد، با هدف حمایت از شرکتهای بومی اروپایی طراحی شده و حتی میتواند در برخی قراردادهای حساس، راه را برای کنار گذاشتن شرکتهای آمریکایی هموار کند.
مقامات اتحادیه اروپا روز چهارشنبه اعلام کردند که قصد دارند وابستگی منطقه به فناوریهای آمریکایی را کاهش دهند؛ وابستگیای که از نگاه آنها به تهدیدی فزاینده برای آینده اقتصادی و امنیت ژئوپلیتیکی اروپا تبدیل شده است. روابط پرتنش با دولت دونالد ترامپ نیز در شکلگیری این رویکرد نقش مهمی داشته است.
برنامه اتحادیه اروپا برای استقلال فناوری
بر اساس این برنامه، مقامات اروپایی خواستار ایفای نقش پررنگتر دولت در صنعت فناوری هستند. این اقدامات شامل تسریع ساخت مراکز داده، احیای صنعت نیمههادی اروپا و حمایت گستردهتر از زیرساختهای فناوری میشود.
همچنین دولتها و شرکتهای اروپایی تشویق خواهند شد فناوری مورد نیاز خود را از تأمینکنندگان داخلی تهیه کنند. در برخی قراردادهای حساس رایانش ابری که از منظر امنیتی اهمیت ویژه دارند، امکان محدود کردن حضور شرکتهای آمریکایی نیز وجود خواهد داشت.
رهبران اروپایی نسبت به وابستگی روزافزون به فناوریهای آمریکایی در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، رایانش ابری و نیمههادیها ابراز نگرانی کردهاند. بسیاری معتقدند چنین وابستگیای میتواند به ابزاری برای محدودسازی دسترسی اروپا به خدمات حیاتی فناوری توسط دولت فعلی آمریکا یا دولتهای آینده این کشور تبدیل شود.
هشدار فون در لاین درباره وابستگی فناوری
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، اعلام کرد:
«ما نمیتوانیم برای فناوریهایی که بیمارستانهای ما را فعال نگه میدارند، شبکههای انرژی ما را پایدار میکنند و امنیت خدمات عمومی ما را تضمین میکنند، به دیگران وابسته بمانیم.»
این بسته که با عنوان «بسته حاکمیت فناوری» شناخته میشود، شامل سیاستهای اقتصادی محافظهکارانهتری است و میتواند اختلافات میان اروپا و دولت ترامپ را بر سر موضوعاتی مانند تجارت، جنگ اوکراین و کنترل گرینلند تشدید کند.
پیشتر جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، تهدید کرده بود که در برابر سیاستهای دیجیتال اروپا اقدامات تلافیجویانه انجام خواهد داد.
در همین حال، مقامات اروپایی همچنان در تلاش هستند تا به یک توافق تجاری با آمریکا دست یابند. دونالد ترامپ خواستار نهایی شدن این توافق تا چهارم ژوئیه شده است. انتظار میرود پارلمان اروپا نیز این بسته را در اواسط ماه ژوئن به رأی بگذارد.
واکنش صنعت فناوری به طرح جدید اروپا
انجمن صنعت رایانه و ارتباطات (CCIA) اعلام کرده است که این بسته فناوری ماهیتی تبعیضآمیز علیه شرکتهای خارج از اروپا دارد.
این نهاد در بیانیهای اعلام کرد که کمیسیون اروپا با کنار گذاشتن ارائهدهندگان بینالمللی قابل اعتماد صرفاً به دلیل محل استقرار یا ساختار سازمانی آنها، انتخاب کاربران را محدود کرده و دسترسی به محصولات دیجیتال متنوع را کاهش میدهد.
اروپا میان قدرت فناوری آمریکا و تولید چین
این بسته بخشی از یک تغییر راهبردی گستردهتر برای افزایش رشد اقتصادی اروپا محسوب میشود. اتحادیه اروپا در سالهای اخیر خود را میان سلطه فناوری آمریکا و قدرت تولیدی چین گرفتار دیده است.
اتحادیه اروپا تنها در سهماهه نخست سال جاری حدود ۱۴۵ میلیارد یورو کسری تجاری با چین ثبت کرد. افزایش واردات ماشینآلات و خودروهای برقی ساخت چین از مهمترین عوامل این کسری بوده است.
بر اساس اعلام کمیسیون اروپا، اتحادیه اروپا در حوزه محصولات دیجیتال، خدمات، زیرساختها و مالکیت فکری بیش از ۸۰ درصد به تأمینکنندگان خارجی وابسته است.
بازار رایانش ابری اروپا در حال حاضر تحت سلطه شرکتهای آمازون، گوگل و مایکروسافت قرار دارد. بخش عمده نیمههادیها و سایر قطعات حیاتی نیز توسط شرکتهای آمریکایی و آسیایی تأمین میشود.
در حوزه هوش مصنوعی نیز شرکتهای اروپایی برای کسب سهم قابل توجه از این بازار رو به رشد با چالشهای زیادی مواجه هستند؛ بازاری که شرکتهایی مانند Anthropic و OpenAI در آن نقش پیشرو دارند.
تلاش برای ایجاد اکوسیستم فناوری اروپایی
بسیاری از رهبران اروپا پس از بیش از یک دهه اعمال مقررات سختگیرانه علیه شرکتهایی مانند اپل، گوگل و متا، اکنون به دنبال ایجاد یک اکوسیستم فناوری قدرتمند هستند که بتواند با این غولهای آمریکایی رقابت کند.
کمیسیون اروپا در متن این پیشنهاد اعلام کرده است که اتحادیه اروپا در نقطهای سرنوشتساز قرار دارد و باید برای بازیابی جایگاه خود در رقابت ژئواکونومیک جهانی، حاکمیت فناوری خود را تثبیت کند.
با این حال، تبدیل شدن بسیاری از اجزای این بسته به قانون ممکن است بیش از یک سال زمان ببرد. برای اجرایی شدن این پیشنهادها، توافق میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا و پارلمان ۷۲۰ نفره اروپا ضروری است.
قانون توسعه ابر و هوش مصنوعی
یکی از مهمترین بخشهای این ابتکار، «قانون توسعه ابر و هوش مصنوعی» است که با هدف تقویت شرکتهای اروپایی فعال در حوزه رایانش ابری تدوین شده است.
بر اساس این قانون، در برخی فعالیتهای حساس دولتی و پروژههایی که شامل پردازش دادههای عمومی هستند، امکان محدود شدن دسترسی ارائهدهندگان خارج از اروپا به قراردادها وجود خواهد داشت.
افزایش سه برابری ظرفیت مراکز داده اروپا
این پیشنویس قانونی همچنین از طریق تسریع فرآیندهای صدور مجوز، تضمین دسترسی به برق پایدار و سرمایهگذاری عمومی، ساخت مراکز داده را تسهیل میکند.
اتحادیه اروپا اعلام کرده است که قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت مراکز داده خود را حداقل سه برابر افزایش دهد.
قانون چیپ 2.0 و احیای صنعت نیمههادی
بخش دیگری از این بسته با عنوان «قانون چیپ 2.0» با هدف افزایش تقاضا برای نیمههادیها در صنایع اروپایی از جمله خودروسازی و صنایع دفاعی طراحی شده است.
این قانون ادامه برنامهای است که در سال ۲۰۲۳ برای تقویت تولید تراشه در اروپا آغاز شد و اکنون با ابعاد گستردهتری دنبال میشود.
حمایت از شرکتهای فناوری اروپایی
مقامات اروپایی تأکید کردهاند که هدف این برنامه حذف کامل فناوری آمریکایی نیست، بلکه افزایش تابآوری دولتها و شرکتهای اروپایی در برابر ریسکهای ژئوپلیتیکی است.
انتظار میرود این سیاستها به شرکتهایی مانند SAP در آلمان، Mistral AI در فرانسه و OVHcloud در حوزه خدمات ابری کمک قابل توجهی کند.
کمیسیون اروپا همچنین در حال بررسی ایجاد صندوقی برای سرمایهگذاری مستقیم در شرکتهای داخلی فعال در حوزه نیمههادیها و فناوریهای پیشرفته تولید است. در مقابل این سرمایهگذاریها، اتحادیه اروپا میتواند سهام مشارکتی دریافت کند.
کشورهایی مانند فرانسه نیز با ارائه دسترسی به انرژی هستهای ارزانقیمت، سیاستهایی را برای جذب سرمایهگذاری در مراکز داده دنبال میکنند.
نخستین گامهای عملی برای فاصله گرفتن از فناوری آمریکا
برخی نهادهای اروپایی از هماکنون روند فاصله گرفتن از فناوریهای آمریکایی را آغاز کردهاند. پارلمان اروپا اعلام کرده است که از این پس به جای موتور جستوجوی گوگل، از موتور جستوجوی فرانسوی Qwant استفاده خواهد کرد.
جمعبندی
اتحادیه اروپا با معرفی بسته حاکمیت فناوری، گام مهمی در مسیر کاهش وابستگی به فناوریهای آمریکایی برداشته است. از توسعه مراکز داده و حمایت از صنعت نیمههادی گرفته تا تقویت شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی و خدمات ابری، اروپا تلاش میکند جایگاه خود را در رقابت جهانی فناوری بازسازی کرده و استقلال راهبردی بیشتری به دست آورد.
نظر شما درباره تلاش اروپا برای استقلال فناوری چیست؟ دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید.
