پلتفرم Flightradar24 که امروز میلیونها نفر برای مشاهده وضعیت پروازها به آن مراجعه میکنند، در ابتدا با هدفی بسیار ساده شکل گرفت. دو کارآفرین سوئدی به نامهای میکائل رابرتسون و اولوو لیندبرگ تنها قصد داشتند توجه بیشتری را به وبسایت مقایسه قیمت بلیت پرواز خود جلب کنند. برای همین، صفحهای کوچک به سایت اضافه کردند که ترافیک هوایی را نمایش میداد.
اما همان صفحه ساده، بعدها به یکی از مهمترین ابزارهای جهان برای مشاهده وضعیت آسمان و بحرانهای هوانوردی تبدیل شد؛ پلتفرمی که اکنون هنگام وقوع هر اتفاق مهم در صنعت هواپیمایی، نگاه میلیونها نفر را به خود جلب میکند.
رابرتسون که از دفتر شرکت در استکهلم با رسانهها گفتوگو میکند، میگوید: «خیلی زود این ردیاب پرواز از خود ابزار مقایسه قیمت محبوبتر شد.»
اولین جهش بزرگ؛ فوران آتشفشان ایسلند
سال ۲۰۱۰ نقطه عطفی در رشد Flightradar24 بود. در آن سال، فوران آتشفشان Eyjafjallajökull در ایسلند ابری عظیم از خاکستر ایجاد کرد که باعث زمینگیر شدن پروازها در سراسر اروپا شد.
میلیونها نفر برای مشاهده اینکه کدام پروازها لغو شدهاند یا همچنان در حال حرکت هستند، به Flightradar24 مراجعه کردند. این نخستین باری بود که این پلتفرم با موج عظیمی از کاربران کنجکاو روبهرو شد؛ کاربرانی که میخواستند یک رویداد بزرگ را بهصورت زنده دنبال کنند.
وقتی بحرانهای جهانی کاربران را جذب میکنند
از آن زمان، تقریباً هر بحران مهم در صنعت هوانوردی باعث افزایش چشمگیر بازدید این پلتفرم شده است.
فردریک لیندال، مدیرعامل Flightradar24، میگوید:
- ناپدید شدن پرواز Malaysia Airlines MH370 در سال ۲۰۱۴
- آغاز همهگیری کرونا در سال ۲۰۲۰ که صنعت سفر را فلج کرد
- بحرانهای امنیتی یا نظامی در مناطق مختلف جهان
همگی باعث افزایش ناگهانی کاربران این سرویس شدهاند.
با این حال، گاهی حتی سفر یک فرد نیز میتواند میلیونها نفر را به این پلتفرم بکشاند. برای مثال زمانی که فعال مخالف روسی، الکسی ناوالنی در سال ۲۰۲۰ برای درمان مسمومیت احتمالی به برلین منتقل شد یا زمانی که در سال ۲۰۲۱ به روسیه بازگشت، کاربران بسیاری مسیر پرواز او را بهصورت زنده دنبال کردند.
جنگ خاورمیانه و هرجومرج در آسمان
در روزهای اخیر نیز کاربران از سراسر جهان برای مشاهده تأثیر جنگ میان آمریکا و اسراییل با ایران به Flightradar24 هجوم آوردند.
پس از آنکه آمریکا و اسراییل حملات هوایی به ایران انجام دادند و ایران نیز با شلیک موشک در منطقه پاسخ داد، بسیاری از کشورهای خاورمیانه به سرعت حریم هوایی خود را بستند.
نتیجه این اقدام، ایجاد اختلال گسترده در سفرهای هوایی بود که صدها هزار مسافر را تحت تأثیر قرار داد.
دو مسیر باریک برای عبور هواپیماها
در نقشه Flightradar24 تأثیر این بحران کاملاً قابل مشاهده بود. با بسته شدن بخش بزرگی از آسمان خاورمیانه، تنها دو مسیر باریک برای پرواز باقی ماند:
- مسیر شمالی از بالای ایران و از طریق منطقه قفقاز، اما پایینتر از حریم هوایی بسته اوکراین
- مسیر جنوبی از طریق مصر، عربستان سعودی و عمان
این مسیرها در نقشه پلتفرم با نمادهای زرد کوچک هواپیماها بهوضوح دیده میشدند که در یک کریدور هوایی فشرده در حال حرکت بودند.
بیشترین ترافیک تاریخ Flightradar24
اگرچه بسیاری از بحرانهای جهانی باعث افزایش کاربران شدهاند، اما هیچ رویدادی به اندازه یک اتفاق خاص توجه مردم را جلب نکرد.
در سال ۲۰۲۲، زمانی که تابوت ملکه بریتانیا از ادینبرو به نورثولت منتقل شد، حدود ۴.۸ میلیون نفر پرواز حامل آن را بهصورت زنده در Flightradar24 دنبال کردند. این رکورد همچنان یکی از بیشترین بازدیدهای تاریخ این پلتفرم محسوب میشود.
Flightradar24 چگونه کار میکند؟
پلتفرم Flightradar24 برای ردیابی هواپیماها از شبکهای گسترده از گیرندههای رادیویی استفاده میکند. این شبکه اکنون شامل حدود ۵۸ هزار گیرنده در سراسر جهان است؛ حتی در قاره قطب جنوب نیز حدود دوازده گیرنده فعال وجود دارد.
اما همهچیز با تنها دو دستگاه آغاز شد. رابرتسون و لیندبرگ این گیرندهها را روی خانههای خود نصب کردند، پس از آنکه متوجه شدند با دستگاههایی که از بریتانیا خریداری میشود میتوان حرکت هواپیماها را ردیابی کرد.
رابرتسون میگوید: «در ابتدا تقریباً غیرممکن به نظر میرسید. اینکه بتوان با یک جعبه کوچک ترافیک هوایی را دنبال کرد. اگر امروز چنین چیزی میدیدم احتمالاً فکر میکردم کلاهبرداری است.»
سیگنالهایی که هواپیماها ارسال میکنند
هر هواپیما دارای یک فرستنده است که اطلاعات پرواز را ارسال میکند. این اطلاعات شامل موارد زیر است:
- شناسه پرواز
- موقعیت جغرافیایی
- جهت حرکت
- سرعت
- ارتفاع
گیرندههای زمینی این دادهها را دریافت میکنند و سپس در نقشه زنده Flightradar24 نمایش داده میشوند.
رشد انفجاری کاربران پس از فوران آتشفشان
در ابتدای سال ۲۰۱۰ روزانه حدود ۴۰ هزار نفر از این سایت بازدید میکردند. اما با فوران آتشفشان ایسلندی در آوریل همان سال، بیش از ۳۰۰ فرودگاه بسته شد و بیش از ۱۰۰ هزار پرواز لغو شد.
در همان زمان، تنها طی چند ساعت حدود ۴ میلیون نفر وارد Flightradar24 شدند تا وضعیت پروازها را مشاهده کنند.
افزایش ترافیک در زمان بحرانهای جدید
با آغاز جنگ در ایران و کشورهای اطراف، بازدید از Flightradar24 بیش از دو برابر میزان معمول شد.
به گفته رابرتسون، الگوی افزایش کاربران تقریباً همیشه مشابه است: ابتدا یک جهش بزرگ در ترافیک رخ میدهد، سپس بازدیدها کمی کاهش مییابد اما همچنان از سطح قبلی بالاتر باقی میماند.
مدل کسبوکار Flightradar24
این پلتفرم توانسته از مخاطبان متغیر خود یک مدل کسبوکار پایدار بسازد.
منابع اصلی درآمد آن شامل موارد زیر است:
- اشتراکهای پریمیوم با دادههای پیشرفتهتر
- بستههای تجاری برای شرکتهای صنعت هوانوردی
- تبلیغات
در حال حاضر حدود ۷۰ درصد درآمد شرکت از طریق اشتراک کاربران تأمین میشود.
قدرت جامعه علاقهمندان هوانوردی
بخش مهمی از زیرساخت Flightradar24 به جامعه علاقهمندان هوانوردی وابسته است. بسیاری از گیرندههای رادیویی توسط داوطلبانی در سراسر جهان نصب شدهاند.
مدیرعامل این شرکت میگوید حفظ نسخه رایگان قدرتمند برای سایت اهمیت زیادی دارد، زیرا همین موضوع باعث میشود کاربران بیشتری با سرویس آشنا شوند و برخی از آنها حتی میزبان یکی از گیرندههای شبکه شوند.
وضعیت امروز Flightradar24
در سپتامبر ۲۰۲۵، شرکت سرمایهگذاری خطرپذیر Sprints Capital مستقر در لندن ۳۵ درصد از سهام Flightradar24 را خریداری کرد.
امروز این پلتفرم بیش از ۱.۵ میلیون مشترک پولی دارد و هر ماه حدود ۶۰ میلیون کاربر رایگان از وبسایت آن بازدید میکنند.
مدیرعامل شرکت میگوید با توجه به بحرانهای اخیر، احتمالاً میزان کاربران در ماه مارس حتی بیشتر از این هم خواهد بود.
جمعبندی؛ چرا Flightradar24 به ابزار جهانی رصد آسمان تبدیل شد
موفقیت Flightradar24 ترکیبی از فناوری ساده اما هوشمند، مشارکت جامعه علاقهمندان هوانوردی، و کنجکاوی جهانی نسبت به رویدادهای بزرگ است.
امروز هر زمان که بحران، حادثه یا رویداد مهمی در آسمان جهان رخ میدهد، میلیونها نفر به این پلتفرم مراجعه میکنند تا آن را بهصورت زنده مشاهده کنند. به همین دلیل، Flightradar24 به یکی از مهمترین پنجرههای دیجیتال برای مشاهده ترافیک هوایی جهان تبدیل شده است.
نظر شما درباره ابزارهای ردیابی پرواز چیست؟ آیا تا به حال از Flightradar24 استفاده کردهاید؟ تجربه خود را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید.
