اینستاگرام زمانی تعریف‌کننده ظاهر شبکه‌های اجتماعی بود: فیدهای چشم‌نواز، سلفی‌های فیلترشده و پست‌هایی که با دقت وسواس‌گونه چیده می‌شدند. اما به گفته آدام موسری، رئیس اینستاگرام، آن دوران به پایان رسیده است و مقصر اصلی، هوش مصنوعی است. حالا این پرسش جدی‌تر از همیشه مطرح می‌شود که آیا شبکه‌های اجتماعی بیش از حد مصنوعی شده‌اند؟
موسری در یادداشتی که در پایان سال منتشر کرد و در Threads به اشتراک گذاشت، نوشت محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی «اعتماد بصری» را که زمانی موتور اصلی اینستاگرام بود، از هم پاشیده است. وقتی تصاویر در عرض چند ثانیه ساخته می‌شوند، یک عکس خوش نور و بی‌نقص دیگر دلیلی بر وقوع یک اتفاق واقعی نیست. به گفته او، چنین تصاویری حالا بیشتر «شک و تردید» ایجاد می‌کنند تا اعتماد.
این اظهارنظر در حالی مطرح می‌شود که شرکت Meta، شرکت مادر اینستاگرام، به‌تازگی Manus AI را خریداری کرده است؛ تناقضی جالب که نشان می‌دهد خود پلتفرم‌ها هم در قلب همین تحول ایستاده‌اند. واقعیت این است که قابل‌اعتمادترین محتوا حالا آن چیزی است که کمترین پرداخت و صیقل را دارد: عکس‌های تار و اتفاقی، پیام‌های خصوصی و هر چیزی که بیش از حد شلخته به نظر برسد تا قابل جعل نباشد. با این حال، در آستانه سال ۲۰۲۶، هوش مصنوعی بیش از پیش در تار و پود اینترنت تنیده شده است.
موسری اشاره می‌کند که کاربران زیر ۲۵ سال دیگر علاقه‌ای به پست گذاشتن در گرید عمومی خود ندارند. آن‌ها ترجیح می‌دهند عکس‌های بدون ژست و حتی نازیبا را در گروه‌های خصوصی یا استوری‌های موقتی به اشتراک بگذارند. این رفتار نوعی شورش خاموش علیه کمال‌گرایی و الگوریتم محوری است. این تغییر فقط یک سلیقه جدید نیست، بلکه نشانه دگرگونی عمیق‌تری در رفتار کاربران است: مردم دیگر به ظاهر تصاویر اعتماد نمی‌کنند، بلکه به هویت کسی که آن‌ها را منتشر کرده اعتماد دارند.
اگر عکسی بیش از حد صاف، متقارن یا شارپ باشد، بسیاری از کاربران جوان فوراً فرض می‌کنند با هوش مصنوعی ساخته شده است. کمال بصری حالا به یک زنگ خطر تبدیل شده. به نظر می‌رسد در سال ۲۰۲۶، پیش‌فرض ذهنی بسیاری از کاربران این خواهد بود که هر تصویر بی‌نقصی مصنوعی است، مگر خلافش ثابت شود.
تناقض ماجرا اینجاست که شبکه‌های اجتماعی، از جمله اینستاگرام، خود زادگاه فیلترها بودند. به شکلی شاعرانه، همان پلتفرمی که عصر زیبایی‌شناسی اغراق‌شده را ساخت، حالا پایان آن را اعلام می‌کند. اما تحلیل موسری دقیق به نظر می‌رسد: ما به نقطه اوج پرداخت بصری رسیده‌ایم و این سطح از صیقل دیگر حس شخصی بودن را منتقل نمی‌کند.
امروز اینفلوئنسرهای تولیدشده با هوش مصنوعی، تصاویر تبلیغاتی مصنوعی و صحنه‌های رؤیایی، فیدها را پر کرده‌اند. نشانه‌هایی که زمانی بیانگر زحمت و خلاقیت بودند، حالا بیشتر به اتوماسیون اشاره دارند. در این میان، تنها چیزی که هنوز بی‌تردید انسانی به نظر می‌رسد، یک عکس تار و بد نور است که دوستی در یک چت گروهی فرستاده.
به جای تلاش برای راستی‌آزمایی تک‌تک تصاویر، موسری می‌گوید تمرکز اینستاگرام در حال حرکت به سمت تأیید هویت افراد است. سؤال محوری دیگر این نیست که «آیا این واقعی است؟» بلکه این است که «چه کسی این را منتشر کرده؟». بر همین اساس، اینستاگرام برنامه دارد محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را شفاف‌تر برچسب‌گذاری کند، اطلاعات بیشتری درباره حساب‌ها نمایش دهد و ابزارهای تازه‌ای بسازد تا خالقان انسانی در سیل محتوای مصنوعی عقب نمانند.
در یکی از آینده‌نگرانه‌ترین ایده‌ها، موسری پیشنهاد کرده که سازندگان دوربین باید تصاویر را در لحظه ثبت به‌صورت رمزنگاری شده امضا کنند؛ به‌طوری که مدرکی غیرقابل‌دستیابی از ثبت تصویر با یک دستگاه واقعی، در زمان و مکان واقعی، در خود عکس وجود داشته باشد. چنین تغییری می‌تواند نقطه عطف بزرگی باشد: حرکتی از تشخیص جعل پس از انتشار، به جلوگیری از تردید پیش از شکل‌گیری آن.
این پیشنهاد نشان می‌دهد حتی مدیران بزرگ پلتفرم‌ها هم باور ندارند که نظارت محتوایی به‌تنهایی بتواند با سرعت پیشرفت هوش مصنوعی رقابت کند. در سال ۲۰۲۶، شاید همین شلوغی، نقص و بی‌نظمی باشد که پیام اصلی را منتقل می‌کند: نشانه‌ای از انسان بودن.
