شواهد فعلی نشان نمی‌دهند که اسپری عطر روی گردن باعث آسیب مستقیم به تیروئید یا افزایش خطر سرطان می‌شود.
- شواهد فعلی ارتباط مستقیمی میان اسپری عطر روی گردن و آسیب تیروئید نشان نمی‌دهند.
- فتالات‌ها می‌توانند با مواجهه با برخی محصولات معطر مرتبط باشند، اما مطالعات موجود رابطه علت و معلولی میان عطر روی گردن و بیماری تیروئید را ثابت نکرده‌اند.
- خطرات شناخته‌شده‌تر استفاده مستقیم از عطر روی پوست شامل تحریک، درماتیت تماسی آلرژیک و در برخی ترکیبات، واکنش‌های پوستی مرتبط با نور است.
اسپری کردن عطر روی گردن برای بسیاری از افراد بخشی عادی از آماده شدن پیش از خروج از خانه است. با این حال، انتشار یک مطلب پربازدید درباره نزدیکی گردن به غده تیروئید، نگرانی‌هایی درباره تأثیر عطر بر تیروئید و حتی احتمال ابتلا به سرطان ایجاد کرده است. شواهد موجود نشان نمی‌دهند که استفاده از عطر روی گردن، به‌طور خاص باعث آسیب به تیروئید یا افزایش خطر سرطان شود.
آیا عطر روی گردن به تیروئید آسیب می‌زند؟
بررسی‌های موجود نشان نمی‌دهند که اسپری عطر روی ناحیه تیروئید باعث شود مواد معطر مستقیماً به این غده برسند یا نسبت به استفاده از عطر در سایر قسمت‌های بدن، فرد را در معرض دوز بالاتری از مواد شیمیایی قرار دهد.
تیروئید غده‌ای پروانه‌ای‌شکل است که در قسمت پایینی جلوی گردن قرار دارد. این غده هورمون‌هایی ترشح می‌کند که در تنظیم نحوه استفاده بدن از انرژی نقش دارند و خود تیروئید نیز زیر پوست، بافت‌های همبند و لایه‌های عضلانی قرار گرفته است.
ساختار آناتومیک گردن و پژوهش‌های مربوط به جذب مواد از طریق پوست، از وجود یک مسیر مستقیم و انتخابی برای انتقال ترکیبات عطر به تیروئید حمایت نمی‌کنند. به بیان ساده، نزدیک بودن محل استفاده یک ماده به یک اندام به این معنا نیست که آن ماده به‌طور خودکار همان اندام را هدف قرار می‌دهد.
وقتی عطر روی پوست اسپری می‌شود چه اتفاقی می‌افتد؟
پوست یکی از مهم‌ترین سدهای دفاعی بدن در برابر عوامل خارجی است. یک ماده شیمیایی پس از تماس با پوست ممکن است تبخیر شود، روی سطح پوست باقی بماند، وارد لایه‌های مختلف پوست شود یا در شرایطی به جریان خون برسد.
میزان جذب یک ماده به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله ساختار شیمیایی آن، ترکیب محصول، وضعیت پوست، محل استفاده، مقدار ماده و مدت زمان تماس با پوست.
برخی قسمت‌های بدن نیز از نظر میزان جذب مواد شیمیایی با یکدیگر تفاوت دارند. اگر یک ماده بتواند به لایه‌های عمیق‌تر پوست و رگ‌های خونی برسد، ممکن است وارد گردش خون شود. با این حال، این موضوع به معنای هدف قرار گرفتن یک اندام خاص نیست.
در ارزیابی ایمنی محصولات آرایشی و بهداشتی که به شکل اسپری استفاده می‌شوند، احتمال مواجهه از طریق تنفس نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. با این حال، شواهدی وجود ندارد که اسپری عطر روی گردن از طریق این مسیر، مواجهه‌ای ویژه و اختصاصی با تیروئید ایجاد کند.
فتالات موجود در عطر چه ارتباطی با هورمون‌ها دارد؟
بخش مهمی از نگرانی‌ها درباره عطر و تأثیر احتمالی آن بر هورمون‌ها به خانواده‌ای از مواد شیمیایی به نام فتالات‌ها مربوط می‌شود. دی‌اتیل فتالات یا DEP در عطرها به‌عنوان حلال و تثبیت‌کننده مورد استفاده قرار گرفته است. برخی فتالات‌های دیگر عمدتاً برای انعطاف‌پذیر کردن پلاستیک‌ها کاربرد دارند.
بنابراین، شواهد مربوط به یک نوع فتالات را نمی‌توان مستقیماً به تمام مواد موجود در خانواده فتالات تعمیم داد.
در یک مرور نظام‌مند که در سال ۲۰۲۴ به‌صورت آنلاین منتشر شد، ۱۷ مطالعه با مجموع ۵ هزار و ۶۱۶ کودک و نوجوان بررسی شد. این پژوهش‌ها ارتباط‌هایی میان مواجهه با فتالات‌ها و سطح برخی هورمون‌های تیروئیدی گزارش کردند، اما نتایج مربوط به برخی هورمون‌های دیگر یکسان نبود.
این مطالعات همچنین منابع مختلف مواجهه با فتالات‌ها را بررسی کرده بودند و مشخصاً درباره استفاده از عطر روی گردن یا ایجاد بیماری تیروئید تحقیق نکرده بودند. بنابراین، نمی‌توان از این نتایج رابطه علت و معلولی میان عطر زدن به گردن و بیماری تیروئید را نتیجه گرفت.
آیا استفاده از عطر باعث افزایش مواجهه با DEP می‌شود؟
استفاده از عطر می‌تواند یکی از منابع مواجهه با DEP باشد. در مطالعه‌ای روی ۳۳۷ زن، میزان ماده حاصل از تجزیه DEP یعنی مونو اتیل فتالات در ادرار زنانی که از عطر استفاده می‌کردند، بیشتر بود.
این نتیجه نشان می‌دهد که عطر می‌تواند یکی از منابع DEP باشد، اما این مطالعه آسیب تیروئید یا محل استفاده از عطر روی بدن را بررسی نکرده است.
اصطلاح «مختل‌کننده غدد درون‌ریز» به ماده‌ای خارجی گفته می‌شود که می‌تواند سیستم هورمونی بدن را تغییر دهد و در نتیجه اثر نامطلوبی ایجاد کند. میزان خطر به نوع ماده شیمیایی، دوز، مسیر ورود به بدن، زمان شروع مواجهه و مدت آن بستگی دارد.
اینکه یک ماده در شرایط آزمایشگاهی بتواند بر هورمون‌ها اثر بگذارد، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که یک محصول عطر آماده که در شرایط روزمره استفاده می‌شود، همان خطر را ایجاد می‌کند.
استفاده مداوم از عطر به معنای مواجهه تکرارشونده با مواد شیمیایی است، اما این موضوع لزوماً به معنای تجمع این مواد در بدن نیست. فتالات‌ها به محصولات تجزیه‌ای تبدیل می‌شوند که بدن آنها را به‌سرعت از طریق ادرار دفع می‌کند. با این حال، استفاده مکرر می‌تواند مواجهه با این مواد را دوباره ایجاد کند.
خطرات شناخته‌شده‌تر عطر برای پوست
در مورد استفاده مستقیم از عطر روی پوست، یکی از شناخته‌شده‌ترین خطرات، درماتیت تماسی آلرژیک است. این عارضه می‌تواند باعث ایجاد التهاب، خارش و بثورات پوستی شود.
واکنش آلرژیک معمولاً پس از حساس شدن فرد به یک ماده ایجاد می‌شود. زمانی که سیستم ایمنی بدن نسبت به یک ماده حساس شود، تماس‌های بعدی می‌تواند باعث خارش و قرمزی شبیه اگزما شود.
عطر حتی بدون ایجاد آلرژی نیز می‌تواند باعث تحریک پوست شود. اگر بثورات پوستی ادامه پیدا کنند یا دوباره ظاهر شوند، ممکن است برای مشخص شدن علت، انجام آزمایش‌های لازم توصیه شود.
آیا عطر می‌تواند در برابر نور خورشید باعث واکنش پوستی شود؟
برخی ترکیبات معطر می‌توانند در اثر قرار گرفتن پوست در معرض نور، واکنش‌های فوتوتوکسیک ایجاد کنند. در این حالت، یک ماده شیمیایی موجود روی پوست با نور، به‌ویژه اشعه UVA، واکنش نشان می‌دهد و می‌تواند واکنشی شبیه آفتاب‌سوختگی ایجاد کند.
در یک مطالعه انسانی روی عطرهای نمونه، مشخص شد روغن برگاموت حاوی ماده‌ای حساس به نور می‌تواند در صورت قرار گرفتن در معرض UVA چنین واکنشی ایجاد کند. میزان خطر به غلظت ماده و مقدار اشعه فرابنفش دریافتی بستگی داشت.
این واکنش در مورد همه عطرها صدق نمی‌کند.
قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور خورشید یکی از عوامل اصلی ایجاد پویکیلودرمای سیوات، یا Civatte poikiloderma، محسوب می‌شود. این عارضه می‌تواند باعث قرمزی و تغییر رنگ قهوه‌ای پوست در کناره‌های گردن، نازک شدن پوست و نمایان‌تر شدن رگ‌های کوچک خونی شود.
یک مطالعه کوچک روی ۳۲ بیمار احتمال داده است که حساسیت برخی افراد به عطر بتواند در ایجاد این وضعیت نقش داشته باشد، اما این پژوهش ثابت نکرد که عطر عامل ایجاد بیماری است.
آیا بوی عطر می‌تواند باعث میگرن شود؟
بوی عطر ممکن است روی افراد مبتلا به میگرن نیز تأثیر بگذارد. در یک مطالعه بالینی، افراد مبتلا به میگرن عطر را در میان بوهایی قرار دادند که تصور می‌کردند می‌تواند حملات آنها را تحریک کند.
با این حال، این پژوهش بر یادآوری تجربه‌های قبلی افراد متکی بود. بنابراین نمی‌تواند میزان این مسئله را در کل جامعه مشخص کند یا رابطه مستقیم علت و معلولی را ثابت کند. این مطالعه همچنین هیچ مدرکی درباره آسیب تیروئید ارائه نکرد.
آیا باید از اسپری عطر روی گردن خودداری کرد؟
شواهد فعلی نشان می‌دهند که برای بیشتر افراد، دلیلی مرتبط با تیروئید وجود ندارد که به‌خاطر آن لازم باشد از استفاده عطر روی گردن خودداری کنند. همچنین طبق اطلاعات Cancer Research UK، شواهدی مبنی بر اینکه استفاده از عطر باعث سرطان می‌شود وجود ندارد.
اگر استفاده از عطر باعث سوزش پوست یا ایجاد بثورات خارش‌دار می‌شود، بهتر است استفاده از آن روی پوست متوقف شود. در صورتی که واکنش پوستی ادامه پیدا کند، مراجعه به پزشک توصیه می‌شود.
همچنین نباید تصور کرد محصولاتی که با عنوان «طبیعی» عرضه می‌شوند، لزوماً بی‌خطرتر هستند. روغن‌های اسانسی نیز می‌توانند باعث درماتیت تماسی آلرژیک شوند.
از سوی دیگر، درج عبارت «بدون فتالات» روی یک محصول نیز به‌تنهایی به معنای ایمن‌تر بودن آن نیست. فتالات‌ها ویژگی‌های متفاوتی دارند و موادی که برای جایگزینی آنها استفاده می‌شوند نیز لزوماً ایمن‌تر نیستند.
پژوهش‌های آینده می‌توانند اثرات مواجهه مکرر با ترکیبات مختلف عطر را با جزئیات بیشتری مشخص کنند. با این حال، شواهد فعلی نشان نمی‌دهند که اسپری عطر روی گردن باعث شود ترکیبات معطر به‌طور اختصاصی به غده تیروئید برسند.
سؤالات متداول
آیا اسپری عطر روی گردن به تیروئید آسیب می‌زند؟
شواهد فعلی نشان نمی‌دهند که استفاده از عطر روی گردن باعث انتقال اختصاصی ترکیبات عطر به تیروئید یا آسیب مستقیم به این غده شود.
آیا عطر باعث سرطان می‌شود؟
بر اساس شواهد مطرح‌شده در این گزارش، مدرکی مبنی بر اینکه استفاده از عطر باعث سرطان می‌شود وجود ندارد.
فتالات‌های موجود در عطر چه هستند؟
فتالات‌ها خانواده‌ای از مواد شیمیایی هستند که برخی از آنها در کاربردهای مختلف استفاده می‌شوند. دی‌اتیل فتالات یا DEP در عطرها به‌عنوان حلال و تثبیت‌کننده مورد استفاده قرار گرفته است.
مهم‌ترین خطر استفاده مستقیم از عطر روی پوست چیست؟
یکی از شناخته‌شده‌ترین خطرات، درماتیت تماسی آلرژیک است که می‌تواند باعث خارش، التهاب و قرمزی پوست شود.
آیا عطر می‌تواند باعث واکنش پوستی در برابر نور خورشید شود؟
برخی ترکیبات معطر می‌توانند در اثر ترکیب با نور، به‌ویژه اشعه UVA، واکنش فوتوتوکسیک ایجاد کنند، اما این مسئله درباره همه عطرها صدق نمی‌کند.
جمع‌بندی و توصیه
در حال حاضر شواهد علمی نشان نمی‌دهند که عطر روی گردن به دلیل نزدیکی این ناحیه به تیروئید، خطر ویژه‌ای برای این غده ایجاد کند یا باعث سرطان شود. نگرانی اصلی در استفاده مستقیم از عطر بیشتر به واکنش‌های پوستی و در برخی موارد حساسیت به نور مربوط است.
اگر عطر باعث سوزش، خارش یا ایجاد بثورات پوستی می‌شود، استفاده از آن روی پوست را متوقف کنید و در صورت ادامه واکنش، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
