- بین آوریل ۲۰۲۵ تا مارس ۲۰۲۶، ۱۳ نفر در حملات خرسها در ژاپن جان باختند و بیش از ۲۲۰ نفر زخمی شدند.
- ژاپن برای شناسایی و دور کردن خرسها از دوربینهای هوش مصنوعی، پهپادها و ربات Monster Wolf استفاده میکند.
- اپلیکیشن Kumamap اطلاعات دولتی، اخبار و گزارشهای تأییدشده کاربران درباره حوادث خرسها را گردآوری میکند.
هدف اصلی بسیاری از این فناوریها کشتن خرسها نیست، بلکه شناسایی آنها و دور کردنشان از مناطق مسکونی است.
چرا حملات خرسها در ژاپن افزایش یافته است؟
در افزایش برخورد میان انسانها و خرسها در ژاپن، کاهش جمعیت مناطق روستایی نقش داشته است. پس از جنگ جهانی دوم، میلیونها جوان به شهرها مهاجرت کردند. با کاهش زمینهای کشاورزی، مرز میان مناطق مسکونی و جنگلها نیز مبهمتر شد.
به گفته پژوهشگر حیات وحش، Liam Adcock، سختتر شدن قوانین شکار و کاهش تعداد شکارچیان نیز به افزایش جمعیت خرسها کمک کرده است.
ژاپن دو گونه بومی خرس دارد:
- خرس قهوهای هوکایدو
- خرس سیاه آسیایی
تخمین زده میشود تعداد خرسها در این کشور بیش از ۵۷ هزار رأس باشد.
تغییرات اقلیمی و کمبود غذا، خرسها را به مناطق مسکونی نزدیکتر کرده است
تغییرات اقلیمی نیز این مشکل را تشدید کرده است. مواد غذایی مورد مصرف خرسها، مانند سبزیجات، میوهها و بلوط، دیرتر ظاهر میشوند و دسترسی به آنها کاهش یافته است.
زبالههای انسانی همچنان یک منبع غذایی ثابت برای خرسها محسوب میشوند. همین مسئله باعث شده خرسهای گرسنه بیشتر به مناطق مسکونی نزدیک شوند.
سال گذشته گزارش شد که ۵۰ هزار خرس در ژاپن مشاهده شدهاند.
دولت ژاپن در گزارش زیستمحیطی سال ۲۰۲۶، خرسها را تهدیدی جدی برای امنیت عمومی و نظم اجتماعی معرفی کرد. دولت همزمان با کاهش محدودیتهای شکار خرس، در حال تدوین طرح جدیدی برای کنترل جمعیت آنهاست.
بر اساس این طرح، هدف این است که در برخی مناطق، جمعیت خرسها تا سال ۲۰۳۰ به ۶۲ تا ۶۷ درصد سطح فعلی کاهش پیدا کند.
هوش مصنوعی و پهپادها برای شناسایی خرسها وارد عمل شدهاند
در مناطقی مانند Gunma، Toyama و Ishikawa، دوربینهایی در جنگلهای اطراف مناطق مسکونی نصب شدهاند تا حرکت خرسها را زیر نظر بگیرند.
این سیستمها با استفاده از هوش مصنوعی خرسها را شناسایی میکنند و مقامهای محلی را در جریان قرار میدهند.
در هوکایدو، شرکت KDDI SmartDrone نیز یک ایستگاه پهپادی در شهر Shintotsukawa راهاندازی کرده است. این سیستم پس از دریافت گزارش مشاهده یک خرس میتواند ظرف ۱۰ دقیقه به پرواز درآید.
پهپاد خرس را تا زمان رسیدن تیمهای امدادی به منطقه دنبال میکند.
اولویت این روشها، دور کردن خرسها از مناطق مسکونی به جای کشتن آنهاست.
Liam Adcock معتقد است هوش مصنوعی و پهپادها برای شناسایی خرسها و دور کردن آنها مؤثر هستند. همچنین یک پژوهش کوچکمقیاس که در سال ۲۰۲۴ در ایالت مونتانا آمریکا انجام شد، نشان داد پهپادها در دور کردن خرسها از مناطق مسکونی انسانها ۹۱ درصد موفق بودهاند.
ربات «Monster Wolf»؛ گرگ مصنوعی برای ترساندن خرسها
یکی از گزینههای کاربردیتر برای استفاده فردی، ربات خورشیدی Monster Wolf است.
این ربات با قیمت حدود ۴ هزار دلار فروخته میشود و زوزه گرگ ژاپنی منقرضشده را تقلید میکند. هدف آن دور کردن خرسها از زمینهای کشاورزی و روستاهاست.
Motohiro Miyasaka، مدیر شرکت Wolf Kamuy که این ربات را عرضه میکند، گفت پس از افزایش مشاهده خرسها در شهرها، فروش این محصول دو برابر شده است.
این شرکت همچنین در حال توسعه مدل کوچکتر و قابل حملی برای افرادی است که به پیادهروی، کمپینگ و ماهیگیری علاقه دارند.
Monster Wolf Mini چه زمانی آزمایش میشود؟
برنامهریزی شده است مدل Monster Wolf Mini در اواخر سال ۲۰۲۶ مورد آزمایش قرار گیرد.
با این حال، کارشناسان معتقدند این فناوریها بهتنهایی مشکل را بهطور کامل حل نمیکنند.
مهندس Danyel Koca میگوید هوش مصنوعی، پهپادها و رباتها هزینهبر هستند و گسترش استفاده از آنها در سراسر ژاپن آسان نیست.
اپلیکیشن Kumamap برای نمایش خطر خرسها
Danyel Koca پس از حمله خرس در کوه Rausu در هوکایدو در آگوست ۲۰۲۵ که به مرگ یک کوهنورد منجر شد، بررسی حوادث مرتبط با خرسها در ژاپن را آغاز کرد.
او گفت اطلاعات مربوط به خطر خرسها در منابع مختلف پراکنده است و به همین دلیل بررسی ایمنی یک مسیر مشخص دشوار است.
به همین دلیل، او اپلیکیشن Kumamap را برای ردیابی حوادث مرتبط با خرسها راهاندازی کرد.
Kumamap اطلاعات دولتهای محلی، اخبار ملی و گزارشهای تأییدشده کاربران را در یک سیستم گردآوری میکند.
تا اوایل آگوست، این اپلیکیشن حدود ۶ میلیون کاربر داشت. این سیستم همچنین ۱۵۶ هزار و ۶۳۱ مورد عمومی ثبتشده مرتبط با خرسها را دنبال کرده بود.

روش سنتی مقابله با خرسها: سگهای خرس
در کنار فناوریهای جدید، روشهای سنتی نیز در ژاپن مورد استفاده قرار میگیرند.
Picchio Wildlife Research Center برای دور کردن خرسها از مناطق مسکونی از سگهای خرس Karelian که منشأ آنها فنلاند است، استفاده میکند.
این سگها خرسها را دنبال میکنند، به سمت آنها پارس میکنند و آنها را از مناطق مسکونی دور میکنند. هدف این روش، کاهش خطر برخورد میان انسانها و خرسها بدون آسیب رساندن به خرسهاست.
Liam Adcock معتقد است میتوان فناوری را در کنار روشهای غیرآسیبزا به کار گرفت.
او گفت در مناطقی که آنها فعالیت میکنند، برخورد با خرسها برای مدت طولانی در پایینترین سطوح قرار داشته است.
به گفته او، استفاده همزمان ژاپن از فناوری و روشهای غیرکشنده میتواند الگویی برای کشورهای دیگر نیز باشد.
سؤالات متداول درباره حملات خرسها در ژاپن
چرا حملات خرسها در ژاپن افزایش یافته است؟
کاهش جمعیت روستایی، کاهش زمینهای کشاورزی، کم شدن تعداد شکارچیان، تغییرات اقلیمی و کمبود منابع غذایی از عوامل مطرحشده در این گزارش هستند.
ژاپن چگونه خرسها را با هوش مصنوعی شناسایی میکند؟
دوربینهای نصبشده در جنگلهای اطراف مناطق مسکونی با استفاده از هوش مصنوعی خرسها را شناسایی کرده و مقامهای محلی را مطلع میکنند.
ربات Monster Wolf چگونه خرسها را دور میکند؟
این ربات خورشیدی زوزه گرگ ژاپنی منقرضشده را تقلید میکند تا خرسها را از زمینهای کشاورزی و روستاها دور کند.
اپلیکیشن Kumamap چه اطلاعاتی ارائه میدهد؟
Kumamap دادههای دولتهای محلی، اخبار ملی و گزارشهای تأییدشده کاربران درباره حوادث مرتبط با خرسها را گردآوری میکند.
آیا ژاپن فقط از فناوری برای مقابله با خرسها استفاده میکند؟
خیر. در کنار فناوری، از روشهای غیرکشنده مانند استفاده از سگهای خرس Karelian برای دور کردن خرسها از مناطق مسکونی نیز استفاده میشود.
جمعبندی
حملات خرسها در ژاپن به یک نگرانی جدی برای امنیت عمومی تبدیل شده است. مقامهای محلی و پژوهشگران برای کاهش این خطر، مجموعهای از روشها شامل دوربینهای هوش مصنوعی، پهپادها، ربات Monster Wolf، اپلیکیشن Kumamap و سگهای Karelian را به کار گرفتهاند.
با وجود این، کارشناسان تأکید دارند که فناوریهای جدید هزینهبر هستند و گسترش آنها در سراسر کشور آسان نیست. ترکیب فناوری با روشهای غیرکشنده، رویکردی است که ژاپن در حال دنبال کردن آن برای کاهش برخورد میان انسانها و خرسهاست.
برای آگاهی از تازهترین تحولات فناوری، محیط زیست و کاربرد هوش مصنوعی در زندگی روزمره، مطالب جدید مجله را دنبال کنید.