امشب آسمان میزبان یک رویداد نادر نجومی خواهد بود. ماه بهطور همزمان وارد فاز «ماه آبی» و «مایکرو مون» میشود و بهعنوان کوچکترین، دورترین ماه کامل سال قابل مشاهده خواهد بود.
ماه آبی و مایکرو مون؛ پدیدهای نادر در آسمان شب
علاقهمندان به آسمان شب امشب شاهد یکی از رویدادهای کمنظیر نجومی خواهند بود. ماه کاملی که به دلیل دومین ماه کامل در یک ماه تقویمی «ماه آبی» نامیده میشود، همزمان ویژگی «مایکرو مون» را نیز خواهد داشت؛ زیرا در یکی از دورترین نقاط مدار خود نسبت به زمین قرار میگیرد.
اصطلاح «ماه آبی» به تغییر رنگ ماه اشاره ندارد، بلکه به رخ دادن دومین ماه کامل در یک ماه تقویمی گفته میشود. این پدیده بهطور متوسط هر دو تا سه سال یک بار اتفاق میافتد.
به دلیل نحوه قرارگیری تقویم در سال جاری، بهجای ۱۲ ماه کامل، ۱۳ ماه کامل در آسمان مشاهده خواهد شد. به گفته کارشناسان نجوم در بریتانیا، اگرچه ماه بهطور رسمی صبح روز یکشنبه به مرحله کامل میرسد، بهترین فرصت برای رصد آن در شب یکشنبه خواهد بود.
کوچکترین و دورترین ماه کامل سال
ماه کامل امشب در عین حال یک «مایکرو مون» نیز محسوب میشود. مایکرو مون زمانی رخ میدهد که ماه کامل در نزدیکی دورترین نقطه مدار بیضوی خود به دور زمین قرار داشته باشد.
به همین دلیل ماه نسبت به ماههای کامل معمولی اندکی کوچکتر و کمنورتر به نظر خواهد رسید. با این حال کارشناسان تأکید میکنند که تشخیص این تفاوت با چشم غیرمسلح چندان آسان نیست.
برآورد میشود در زمان وقوع این ماه کامل، فاصله ماه از زمین حدود ۴۰۶ هزار کیلومتر باشد.
مایکرو مون؛ نقطه مقابل سوپرمون
مایکرو مون را میتوان نقطه مقابل پدیده شناختهشده «سوپرمون» دانست. در حالی که سوپرمونها به دلیل نزدیکی بیشتر به زمین بزرگتر دیده میشوند، مایکرو مونها ظاهری کوچکتر دارند.
کارشناسان نجوم اعلام کردهاند که ماه کامل امشب کوچکترین، دورترین، کمنورترین ماه کامل سال خواهد بود.
تکرار این همزمانی تا ۲۷ سال آینده
اگرچه ماههای آبی هر چند سال یک بار رخ میدهند، اما همزمان شدن ماه آبی با مایکرو مون رویدادی بسیار نادر محسوب میشود.
به گفته متخصصان، ماه آبی بعدی در سال ۲۰۲۸ مشاهده خواهد شد و مایکرو مون بعدی نیز ماه آینده رخ میدهد. اما برای مشاهده همزمان این دو پدیده باید تا سال ۲۰۵۳ منتظر ماند.
آیا ماه واقعاً آبی خواهد شد؟
خیر. عبارت «ماه آبی» به معنای تغییر رنگ ماه نیست.
با این حال در طول تاریخ موارد استثنایی وجود داشته که ماه واقعاً به رنگی متمایل به آبی دیده شده است. یکی از مشهورترین نمونهها پس از فوران آتشفشان کراکاتوا در سال ۱۸۸۳ رخ داد. ذرات منتشرشده در جو باعث فیلتر شدن نور قرمز شدند و در نتیجه ماه با رنگی نزدیک به آبی مشاهده شد.
دانشمندان میگویند ماه کاملی که امشب دیده میشود تنها از نظر نام «آبی» است و رنگ آن تغییری نخواهد کرد.
جمعبندی
همزمانی ماه آبی و مایکرو مون یکی از نادرترین رویدادهای نجومی سال است که امشب آسمان را متفاوت میکند. این ماه کامل کوچکترین و دورترین ماه کامل سال خواهد بود و تکرار چنین همزمانی تا سال ۲۰۵۳ رخ نخواهد داد.
اگر امشب موفق به رصد این پدیده شدید، تجربه و تصاویر خود را با دیگر علاقهمندان نجوم به اشتراک بگذارید.