بر اساس نتایج یک پژوهش علمی جدید، یک سرم گیاهی رشد مو که بهصورت روزانه روی پوست سر استفاده میشود، توانسته است تنها در ۵۶ روز باعث رشد مجدد مو و افزایش قابلتوجه ضخامت آن شود. این یافته توجه بسیاری از پژوهشگران و علاقهمندان حوزه سلامت مو را به خود جلب کرده است.
سرم گیاهی رشد مو چیست و چگونه عمل میکند؟
تیمی از دانشمندان با استفاده از عصارهای گیاهی از مناطق گرمسیری، سرمی طراحی کردهاند که فولیکولهای مو را به فاز فعال رشد بازمیگرداند. این سرم روزانه تنها با یک میلیلیتر مصرف میشود و طبق دادههای بالینی، نتایج آن در کمتر از دو ماه قابل مشاهده بوده است.
جزئیات کارآزمایی بالینی
این مطالعه بهصورت تصادفی و دوسوکور روی ۶۰ فرد بزرگسال در تایپه انجام شد. شرکتکنندگان هر شب به مدت هشت هفته، یک میلیلیتر از سرم را روی پوست سر خود استفاده کردند و تغییرات با روشهای تصویربرداری استاندارد ثبت شد.
نتایج اولیه نشان داد که در مقایسه با گروه دارونما، ضخامت مو در گروه دریافتکننده سرم تا ۲۵ درصد افزایش یافته است.
چرا این نتایج برای دنیای درمان ریزش مو مهم است؟
ریزش موی الگوی مردانه پدیدهای شایع است. اگرچه برخی درمانهای موجود مؤثر هستند، اما معمولاً ماهها زمان نیاز دارند تا نتیجه دهند. این آزمایش کوتاهمدت توانسته در مدتزمانی بسیار کمتر، سیگنالهای مثبتی از رشد مو ارائه دهد.
هدف اصلی پژوهشگران
دکتر «سونگ مین چانگ» از شرکت Schweitzer Biotech Company رهبری این تحقیق را بر عهده داشت. هدف تیم این بود که بررسی کند آیا یک سرم چندجزئی میتواند در مدت کوتاهتری فولیکولهای بیشتری را وارد فاز رشد فعال کند یا خیر.
ترکیبات سرم گیاهی رشد مو
فرمول اختصاصی این سرم شامل ترکیباتی است که هر کدام نقش مشخصی در سلامت پوست سر دارند:
- کافئین ملایم برای حمایت از گردش خون پوست سر
- پانتنول بهعنوان مرطوبکننده شناختهشده در شامپوها
- وزیکولهای خارجسلولی گیاهی استخراجشده از گیاه Centella asiatica
- فاکتور رشد فیبروبلاست ۷ (FGF-7) برای حمایت از سلولهای مولد مو
- فاکتور رشد شبهانسولین ۱ (IGF-1) برای تحریک رشد فولیکول
انتخاب این ترکیبات تصادفی نبوده است. زیستشناسی فاکتورهای رشد ارتباط مستقیمی با چرخه رشد مو دارد و نحوه انتقال آنها اهمیت زیادی دارد.
روش انجام آزمایش
داوطلبان ۱۸ تا ۶۰ ساله به پنج گروه تقسیم شدند که یکی از آنها گروه دارونما بود. تراکم مو، ضخامت، طول مو و میزان ریزش در روزهای ۱۴، ۲۸، ۴۲ و ۵۶ اندازهگیری شد.
طراحی مرحلهای فرمولها
چهار گروه فعال، ترکیبات را بهصورت مرحلهای دریافت کردند:
- فرمول پایه
- فرمول پایه بههمراه فاکتورهای رشد
- فرمول پایه بههمراه وزیکولهای گیاهی
- ترکیب کامل تمام اجزا
این طراحی کنترلشده به کاهش سوگیری کمک کرده است.
نتایج نهایی در روز ۵۶
هرچه تعداد ترکیبات فعال بیشتر بود، نتایج نیز بهبود بیشتری نشان داد. در گروهی که فرمول کامل را دریافت کرده بودند، تراکم مو نزدیک به ۲۵ درصد افزایش یافت و ضخامت تارهای مو نیز بیشتر شد.
نویسندگان مطالعه معتقدند مواد گیاهی ممکن است به بهبود سلامت پوست سر در اطراف فولیکولها کمک کنند و نوعی همافزایی ایجاد شود.
محدودیتهای مطالعه
این پژوهش تنها هشت هفته طول کشید که در مقایسه با چرخه کامل رشد مو زمان کوتاهی محسوب میشود. همچنین شرکتکنندگان افراد سالم بودند نه مبتلایان قطعی به ریزش موی الگوی مشخص.
از سوی دیگر، مشارکت کارکنان شرکت تولیدکننده در پروژه، پرسشهایی درباره احتمال سوگیری ایجاد میکند. تکرار مستقل مطالعه و پیگیریهای طولانیمدت ضروری است.
جایگاه این یافتهها در پژوهشهای رشد مو
رشد مو شامل فازهای استراحت و رشد است. فاز رشد فعال یا آناژن چندین ماه طول میکشد و بیشتر درمانها تلاش میکنند این فاز را طولانیتر کنند.
سیگنالهایی مانند IGF-1 و FGF-7 در مدلهای آزمایشگاهی تأثیر مثبتی بر رفتار فولیکول نشان دادهاند. همچنین گیاه Centella asiatica در پژوهشهای آرایشی به دلیل خواص ضدالتهابی شناخته شده است.
گام بعدی تحقیقات چیست؟
مطالعات آینده باید روی افراد مبتلا به ریزش موی تشخیصدادهشده انجام شود و تغییرات واقعی تعداد مو در هر واحد سطح گزارش شود. مقایسه مستقیم با درمانهایی مانند ماینوکسیدیل و فیناستراید نیز ضروری است.
پایش ایمنی اهمیت بالایی دارد، زیرا فاکتورهای رشد از نظر زیستی فعال هستند و باید هرگونه تحریک پوست سر یا ریزش ناخواسته بررسی شود.
این نتایج برای بیماران چه معنایی دارد؟
در حال حاضر، درمانهای مبتنی بر شواهد همچنان اولویت دارند. ماینوکسیدیل و فیناستراید استانداردهای اثباتشده هستند و در صورت شروع زودهنگام بهترین عملکرد را دارند.
دادههای جدید مربوط به سرم گیاهی Centella asiatica بسیار امیدوارکننده است، اما هنوز برای نتیجهگیری قطعی به آزمایشهای بزرگتر نیاز داریم.
جمعبندی
این مطالعه نشان میدهد یک سرم گیاهی چندجزئی میتواند در مدت کوتاه سیگنالهای قابلاندازهگیری از رشد مو ایجاد کند و مسیر را برای تحقیقات گستردهتر هموار سازد.
