سونی اعلام کرده است از ژانویه ۲۰۲۸ تمامی بازیهای جدید PlayStation فقط بهصورت دیجیتال عرضه خواهند شد؛ تصمیمی که بازار بازیهای دست دوم را با چالش جدی روبهرو میکند.
- سونی از ژانویه ۲۰۲۸ تولید دیسک فیزیکی بازیهای جدید PlayStation را متوقف میکند.
- کارشناسان معتقدند این تصمیم آزادی انتخاب کاربران، بازار بازیهای دست دوم را بهشدت محدود خواهد کرد.
- ارزش بازار جهانی بازیهای دست دوم در سال ۲۰۲۵ حدود ۷.۲ میلیارد دلار برآورد شده است.
پلیاستیشن از سال ۲۰۲۸ دیسک فیزیکی را کنار میگذارد
شرکت Sony اعلام کرده است که از ژانویه ۲۰۲۸ تولید دیسک فیزیکی برای تمامی بازیهای جدید PlayStation را متوقف خواهد کرد و از آن پس بازیها تنها بهصورت دیجیتال عرضه میشوند. این تصمیم یکی از بزرگترین تغییرات تاریخ صنعت بازیهای ویدیویی محسوب میشود، زیرا علاوه بر تغییر مدل فروش، آینده بازار بازیهای دست دوم را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
این تغییر در حالی رخ میدهد که سونی در سال ۲۰۱۳ با انتشار ویدیوی مشهور «اشتراکگذاری آسان بازیها»، سیاستهای محدودکننده دیجیتال رقیب خود، Xbox را به تمسخر گرفته بود. اکنون، پس از گذشت ۱۵ سال، این شرکت دقیقاً به همان مسیر حرکت کرده است.
اولین بازیهای بزرگ با مدل کاملاً دیجیتال
براساس گزارش CNBC، یکی از نخستین بازیهای بزرگی که با این مدل جدید عرضه خواهد شد، Grand Theft Auto 6 (GTA 6) است؛ عنوانی که توسط Rockstar Games توسعه یافته، انتشار آن بر عهده Take-Two Interactive خواهد بود.
چرا سونی به سمت عرضه کاملاً دیجیتال حرکت میکند؟
از نگاه اقتصادی، این تصمیم کاملاً به سود سونی است. فروش دیجیتال باعث حذف هزینههای تولید جعبه، چاپ دیسک، بستهبندی، انبارداری، حملونقل، توزیع میشود. در نتیجه حاشیه سود شرکت بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.
Michael Pachter، مدیر برنامهریزی استراتژیک در Wedbush Securities، در گفتوگو با CNBC اظهار کرد:
“این تصمیم برای سونی صرفهجویی مالی ایجاد میکند، اما تردیدی وجود ندارد که مصرفکنندگان به دلیل کاهش گزینههای انتخاب، هزینه این تصمیم را خواهند پرداخت.”
حذف دیسک فیزیکی چه چیزهایی را از گیمرها میگیرد؟
دیسک فیزیکی امکاناتی را در اختیار کاربران قرار میدهد که نسخههای دیجیتال فاقد آن هستند.
- فروش بازی پس از اتمام آن
- تعویض بازی با دیگر کاربران
- امانت دادن بازی به دوستان
- هدیه دادن نسخه فیزیکی
- نگهداری بازی در مجموعه شخصی
- اجرای بازی حتی سالها پس از بسته شدن فروشگاههای دیجیتال
در مقابل، یک کد دانلود دیجیتال هیچیک از این قابلیتها را ارائه نمیدهد.
با حذف دیسکهای فیزیکی، گیمرها دیگر امکان خرید نسخههای ارزانتر دست دوم یا فروش بازیهای به پایان رسیده برای جبران بخشی از هزینه خرید بازیهای جدید را نخواهند داشت.
کنترل کامل بازار در اختیار سونی
اجرای این سیاست، کنترل بیشتری بر بازار فروش بازیها در اختیار سونی قرار میدهد. این شرکت میتواند درباره موارد زیر تصمیمگیری کامل داشته باشد:
- محل فروش بازیها
- زمان آغاز تخفیفها
- مدت زمان دسترسی کاربران به محتوای خریداریشده
واکنش کارشناسان به تصمیم سونی
این تصمیم «طعنهآمیز» است
Kazunori Ito، مدیر تحقیقات سهام در Morningstar، این اتفاق را «واقعاً طعنهآمیز» توصیف کرد.
او یادآور شد که سونی در سال ۲۰۱۳ با معرفی دیسکهای فیزیکی بهعنوان گزینهای ساده، کاربردی، دوستدار مصرفکننده، محبوبیت زیادی میان گیمرها به دست آورده بود.
واکنش کاربران شبکههای اجتماعی
پس از انتشار این خبر، کاربران در شبکههای اجتماعی، همچنین YouTube بار دیگر ویدیوی مشهور سونی در سال ۲۰۱۳ را منتشر کردند.
- یکی از کاربران نوشت: «این ماجرا شبیه تماشای فیلم عروسی بعد از طلاق است.»
- کاربر دیگری نوشت: «عجب… غولها هم بالاخره سقوط میکنند.»
کدام بازیها تحت تأثیر قرار نمیگیرند؟
این تصمیم تنها شامل بازیهای جدیدی میشود که پس از ژانویه ۲۰۲۸ منتشر خواهند شد.
بازیهای فیزیکی که پیش از این تاریخ روی دیسک تولید شدهاند، همچنین عناوین قدیمی، همچنان در بازار باقی خواهند ماند.
انتقاد شدید کارشناسان صنعت بازی
Michael Futter: تصمیمی کاملاً ضد مصرفکننده
Michael Futter، بنیانگذار شرکت مشاوره صنعت بازی F-Squared، در گفتوگو با CNBC این تصمیم را بهشدت مورد انتقاد قرار داد.
“این تصمیم، اقدامی کاملاً ضد مصرفکننده است که هیچ توجیه منطقی ندارد و نشاندهنده بیاحترامی به کاربران این اکوسیستم است.”
به اعتقاد او، تفاوت اصلی کنسولها با رایانههای شخصی در بسته بودن اکوسیستم آنهاست.
در رایانههای شخصی، کاربران میتوانند بازیهای خود را از فروشگاههای دیجیتال مختلف مانند Steam، Epic Games Store، GOG خریداری کنند.
او افزود:
“سونی میخواهد کاربران باور کنند که روند دیجیتالی شدن در رایانههای شخصی دقیقاً مشابه کنسولهاست، اما این موضوع کاملاً نادرست است. تفاوت بزرگی میان پذیرش داوطلبانه یک فناوری به دلیل ارزش آن، تحمیل اجباری همان تغییر از طریق حذف گزینههای جایگزین وجود دارد.”
Kazunori Ito نیز دیدگاهی مشابه ارائه کرد:
“بیشتر گیمرها ترجیح میدادند این تغییر را با روش، سرعت انتخاب خود تجربه کنند، نه اینکه حذف دیسکهای فیزیکی آن را به یک اجبار تبدیل کند.”
بازار ۷.۲ میلیارد دلاری بازیهای دست دوم در معرض نابودی
تصمیم سونی میتواند تأثیر مستقیمی بر بازار جهانی بازیهای دست دوم داشته باشد.
براساس گزارش مؤسسه تحقیقاتی Dataintelo، ارزش بازار جهانی بازیهای دست دوم، کنسولهای کارکرده، لوازم جانبی در سال ۲۰۲۵ به حدود ۷.۲ میلیارد دلار رسیده است و پیشبینی میشد این رقم تا سال ۲۰۳۴ به ۱۳.۸ میلیارد دلار افزایش یابد.
Michael Pachter در این باره گفت:
“اگر واقعبین باشیم، در طول تاریخ دستکم یکسوم بازیها بهصورت دست دوم فروخته میشدند. امکان تعویض و فروش مجدد این بازیها به گیمرها کمک میکرد تا بخشی از هزینه خرید بازیهای جدید را تأمین کنند. اکنون فروشگاههای فیزیکی، همچنین بازار بازیهای دست دوم در مسیر نابودی قرار گرفتهاند.”
اگرچه نسخههای فیزیکی قدیمی همچنان در بازار دستبهدست خواهند شد، اما بازیهای دیجیتال چنین امکانی ندارند.
Kazunori Ito نیز معتقد است بازار بازیهای دست دوم بهتدریج کوچکتر خواهد شد، در نهایت بهطور کامل از بین میرود.
سوالات متداول
آیا سونی عرضه دیسک فیزیکی را کاملاً متوقف میکند؟
بله. سونی اعلام کرده است که از ژانویه ۲۰۲۸ تمامی بازیهای جدید PlayStation فقط بهصورت دیجیتال عرضه خواهند شد.
آیا بازیهای قدیمی روی دیسک حذف میشوند؟
خیر. بازیهایی که پیش از ژانویه ۲۰۲۸ روی دیسک تولید شدهاند، همچنان قابل خرید، فروش، استفاده خواهند بود.
آیا GTA 6 بهصورت دیجیتال عرضه میشود؟
براساس گزارش CNBC، انتظار میرود Grand Theft Auto 6 یکی از نخستین بازیهای بزرگی باشد که از این مدل جدید استفاده میکند.
چرا حذف دیسک فیزیکی برای کاربران مهم است؟
زیرا کاربران دیگر امکان فروش، تعویض، امانت دادن، خرید نسخههای دست دوم را از دست خواهند داد.
جمعبندی
تصمیم پلیاستیشن برای پایان دادن به تولید دیسکهای فیزیکی از سال ۲۰۲۸، نقطه عطفی در صنعت بازیهای ویدیویی بهشمار میرود. این اقدام اگرچه هزینههای سونی را کاهش داده، سودآوری شرکت را افزایش میدهد، اما به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، آزادی انتخاب کاربران را محدود کرده، آینده بازار چند میلیارد دلاری بازیهای دست دوم را با تهدیدی جدی مواجه میکند.
اگر اخبار فناوری، صنعت بازی، تحولات بازار دیجیتال را دنبال میکنید، این صفحه را ذخیره کنید و برای دریافت جدیدترین تحلیلها، مطالب بعدی ما را نیز مطالعه کنید.
