سرویس اطلاعات و امنیت عمومی هلند هشدار داده است که میکروفون، دوربین و GPS خودروهای هوشمند می‌توانند برای جمع‌آوری داده و جاسوسی توسط دولت‌های خارجی مورد سوءاستفاده قرار گیرند.
- میکروفون و دوربین: AIVD می‌گوید در برخی خودروها فعال‌سازی از راه دور این تجهیزات از نظر فنی امکان‌پذیر است.
- اتصال دستگاه‌ها: تلفن‌های همراه و سایر تجهیزات متصل از طریق Bluetooth، Wi-Fi یا شارژ خودرو نیز ممکن است در معرض استخراج داده قرار بگیرند.
- داده‌های مکانی: GPS، تلماتیک، سیستم‌های ناوبری و ایستگاه‌های شارژ می‌توانند اطلاعات مربوط به موقعیت خودرو و راننده را جمع‌آوری و منتقل کنند.
در حالی که بحث‌ها درباره افزایش سریع واردات خودروهای ساخت چین به بریتانیا و خطرات امنیتی احتمالی این خودروها ادامه دارد، سرویس اطلاعات و امنیت عمومی هلند (AIVD) درباره قابلیت‌های هوشمند خودروهای مدرن هشدار داده است. این نهاد می‌گوید میکروفون، دوربین و GPS خودرو می‌توانند توسط دولت‌های خارجی برای جاسوسی استفاده شوند.
AIVD اعلام کرده است که در برخی خودروها از نظر فنی امکان فعال‌سازی از راه دور میکروفون و دوربین وجود دارد. این قابلیت می‌تواند برای شنود مکالمات داخل خودرو یا ضبط تصاویر مورد استفاده قرار گیرد.
خودروهای هوشمند چگونه به یک خطر امنیتی تبدیل می‌شوند؟
به گزارش The Guardian، AIVD در هشدار خود نام هیچ کشوری را ذکر نکرده است. با این حال، انتشار این هشدار هم‌زمان با ادامه بحث‌ها در بریتانیا درباره افزایش سریع واردات خودروهای ساخت چین و خطرات امنیتی احتمالی ناشی از این خودروها صورت گرفته است.
AIVD در سندی که روز چهارشنبه منتشر شد، توضیح داد خودروها با استفاده از سیستم‌های دیجیتال متصل به اینترنت و سامانه‌های جمع‌آوری داده، «روزبه‌روز هوشمندتر» می‌شوند.
این نهاد اعلام کرد:
«این موضوع از یک سو مزایای عملی ایجاد می‌کند، اما از سوی دیگر این سیستم‌ها حجم زیادی از داده‌ها را درباره افراد داخل خودرو، خود خودرو و اشیا و افرادی که در اطراف آن قرار دارند جمع‌آوری می‌کنند. طرف‌های مختلف، از جمله بازیگران دولتی، می‌توانند به این داده‌ها دسترسی داشته باشند.»
نگرانی درباره خودروهای ساخت چین در بریتانیا
هشدار AIVD پس از انتشار گزارش‌هایی درباره هشدار شرکت‌های دفاعی فعال برای دولت بریتانیا به کارکنان خود مطرح شد. این شرکت‌ها سال گذشته به کارکنانشان توصیه کرده بودند تلفن‌های همراه خود را به خودروهای برقی ساخت چین متصل یا با آن‌ها Pair نکنند.
نگرانی اصلی این بود که پکن بتواند از طریق این تجهیزات به داده‌های حساس دسترسی پیدا کند.
بر اساس آمار انجمن تولیدکنندگان و فروشندگان خودرو بریتانیا (SMMT)، برندهای متعلق به شرکت‌های چینی اکنون ۱۵ درصد از تمام خودروهای جدید ثبت‌شده در بریتانیا را تشکیل می‌دهند.
در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱۷۵ هزار خودرو متعلق به برندهای چینی در بریتانیا ثبت شد. این رقم بیش از دو برابر تعداد خودروهای ثبت‌شده در مدت مشابه سال گذشته است.
مدل‌های MG، BYD و Jaecoo در این رشد چشمگیر بوده‌اند. بخشی از شرکت مادر Jaecoo یعنی Chery نیز تحت مالکیت دولت چین است. قیمت نسبتاً پایین و فناوری‌های داخل کابین از جمله عواملی هستند که در رشد این برندها مورد توجه قرار گرفته‌اند.
Jaecoo 7 نیز در ماه مارس به پرفروش‌ترین خودرو در بریتانیا تبدیل شد.
نمایندگان پارلمان بریتانیا نگرانی‌های امنیتی دیگری را نیز مطرح کرده‌اند. آن‌ها به قانون امنیت ملی چین اشاره کرده‌اند که بر اساس آن شرکت‌های فعال در این کشور در صورت درخواست، ملزم به کمک به سرویس‌های اطلاعاتی دولت هستند.
وزارت دفاع بریتانیا (MoD) نیز اعلام کرده بود که برای «درک و کاهش تهدیدهای احتمالی علیه امنیت ملی» ناشی از خودروها، با سایر نهادهای دولتی همکاری می‌کند.
بر اساس گزارش‌هایی که امسال در رسانه‌های بریتانیا منتشر شد، وزارت دفاع ورود خودروهای دارای قطعات ساخت چین به برخی تأسیسات نظامی حساس را نیز ممنوع کرده است.
RAF Wyton در کمبریج‌شایر و مقر واحد عملیات ویژه دریایی بریتانیا، Special Boat Service، در دورست از جمله این مکان‌ها هستند.
میکروفون و دوربین خودرو می‌توانند از راه دور فعال شوند
AIVD اعلام کرده است که فعال‌سازی از راه دور میکروفون و دوربین برخی خودروها «از نظر فنی امکان‌پذیر» است.
به گفته این نهاد، بازیگران مخرب می‌توانند از این سیستم‌ها برای «شنیدن مکالمات» و «ضبط تصاویر داخل و اطراف خودرو» استفاده کنند.
به همین دلیل AIVD به رانندگان توصیه کرده است:
- در داخل یا اطراف خودرو درباره موضوعات محرمانه صحبت نکنند.
- هنگام سفر به مکان‌های حساس از خودروهای مجهز به دوربین خارجی استفاده نکنند.
اتصال تلفن همراه به خودرو چه خطری دارد؟
یکی دیگر از نگرانی‌های AIVD به اتصال تلفن‌های همراه و سایر تجهیزات الکترونیکی به خودرو مربوط می‌شود.
این نهاد هشدار داده است داده‌های موجود در دستگاه‌هایی که از طریق Bluetooth، Wi-Fi یا سیستم شارژ به خودرو متصل می‌شوند، ممکن است توسط افراد مخرب «از طریق خودرو استخراج شوند».
بنابراین خطر فقط به سیستم‌های داخلی خودرو محدود نمی‌شود و دستگاه‌های شخصی متصل‌شده به خودرو نیز می‌توانند بخشی از زنجیره جمع‌آوری داده باشند.
GPS و سیستم‌های ارتباطی خودرو چه داده‌هایی جمع می‌کنند؟
AIVD همچنین درباره GPS، سیستم‌های ناوبری، ماژول‌های تلماتیک و ایستگاه‌های شارژ هشدار داده است.
به گفته این نهاد، این سیستم‌ها می‌توانند برای جمع‌آوری و انتقال اطلاعات مربوط به خودرو و موقعیت مکانی راننده مورد استفاده قرار گیرند.
هشدار MI5 درباره جاسوسی مرتبط با چین
هشدار AIVD اندکی پس از هشدار دیگری از سوی سرویس اطلاعات داخلی بریتانیا، MI5، درباره فعالیت‌های جاسوسی مرتبط با چین منتشر شد.
MI5 در ابتدای هفته یک هشدار عمومی کم‌سابقه درباره دانشگاه‌های بریتانیا منتشر کرد و خواستار توقف همکاری با China General Technology Research Institute شد.
این سرویس اطلاعاتی مدعی شد این سازمان به‌عنوان پوششی برای سرویس اطلاعاتی پکن مورد استفاده قرار گرفته تا از تحقیقات دانشگاهیان بریتانیایی حمایت مالی کند و اطلاعات مربوط به پروژه‌های فناوری پیشرفته را به دست آورد.
سفارت چین در لندن این اتهامات را با واکنشی شدید رد کرد و ادعاهای مطرح‌شده را «خیالی و کاملاً ساختگی» توصیف کرد.
سؤالات متداول درباره امنیت خودروهای هوشمند
آیا میکروفون و دوربین خودرو می‌توانند از راه دور فعال شوند؟
طبق هشدار AIVD، در برخی خودروها فعال‌سازی از راه دور میکروفون و دوربین از نظر فنی امکان‌پذیر است.
آیا اتصال تلفن همراه به خودرو خطر امنیتی دارد؟
AIVD هشدار داده است داده‌های تلفن‌های همراه و سایر دستگاه‌های متصل از طریق Bluetooth، Wi-Fi یا سیستم شارژ ممکن است از طریق خودرو استخراج شوند.
GPS خودرو چه خطری دارد؟
GPS و سیستم‌های تلماتیک می‌توانند اطلاعات مربوط به موقعیت خودرو و راننده را جمع‌آوری و به مکان‌های دیگر منتقل کنند.
AIVD کدام کشور را به جاسوسی با خودرو متهم کرده است؟
AIVD در هشدار خود نام هیچ کشوری را ذکر نکرده است. انتشار این هشدار در شرایطی انجام شد که در بریتانیا بحث درباره خطرات امنیتی احتمالی خودروهای ساخت چین ادامه داشت.
AIVD به رانندگان چه توصیه‌ای کرده است؟
این نهاد توصیه کرده است افراد در داخل یا اطراف خودرو درباره موضوعات محرمانه صحبت نکنند و هنگام سفر به مکان‌های حساس از خودروهای دارای دوربین خارجی استفاده نکنند.
جمع‌بندی؛ خودروهای هوشمند و مسئله حریم خصوصی
خودروهای هوشمند علاوه بر امکانات دیجیتال، حجم قابل‌توجهی داده درباره خودرو، سرنشینان و محیط اطراف خود جمع‌آوری می‌کنند. هشدار AIVD نشان می‌دهد میکروفون، دوربین، GPS و ارتباطات بی‌سیم خودرو می‌توانند در شرایط خاص به موضوعی امنیتی تبدیل شوند.
هم‌زمان، افزایش حضور خودروهای چینی در بازار بریتانیا و هشدارهای جداگانه MI5 و وزارت دفاع این کشور، بحث درباره امنیت داده و خودروهای متصل را وارد مرحله جدی‌تری کرده است.
یادآوری: هنگام استفاده از خودروهای هوشمند، به داده‌هایی که خودرو جمع‌آوری می‌کند و دستگاه‌هایی که به آن متصل می‌کنید توجه داشته باشید.
