هوش مصنوعی با کمک پژوهشگران توانست رمز نسخه خطی ۴۰۰ ساله واتیکان را حل کند و مسیر تازه‌ای برای کشف اسناد تاریخی ناشناخته ایجاد کند.
- هوش مصنوعی توانست نسخه خطی ۴۰۰ ساله واتیکان را که قرن‌ها ناشناخته مانده بود، رمزگشایی کند.
- حدود یک درصد از اسناد آرشیوی جهان دارای رمزگذاری کامل یا جزئی هستند.
- فناوری‌هایی مانند Transkribus و ابزارهای جدید هوش مصنوعی مسیر تحقیقات تاریخی را تغییر می‌دهند.
هوش مصنوعی چگونه رمز نسخه خطی ۴۰۰ ساله واتیکان را شکست؟
هوش مصنوعی توانسته است یکی از رازهای تاریخی پنهان در آرشیوهای جهان را آشکار کند. نسخه‌ای خطی در کتابخانه واتیکان که بیش از ۴۰۰ سال با نمادهای ناشناخته نوشته شده بود، با کمک فناوری‌های جدید رمزگشایی شد و محتوای آن در اختیار پژوهشگران قرار گرفت.
این کشف نشان می‌دهد بسیاری از اسناد تاریخی که قرن‌ها غیرقابل خواندن باقی مانده‌اند، اکنون با کمک هوش مصنوعی می‌توانند دوباره بررسی شوند. از نامه‌های عاشقانه گرفته تا آیین‌های مخفی گروه‌های مذهبی، دستورهای درمانی ممنوعه و توطئه‌های دیپلماتیک، بسیاری از رازهای تاریخی ممکن است در میان این اسناد پنهان باشند.
رمز نسخه خطی واتیکان معروف به Borg Cipher چه بود؟
در آرشیوهای کتابخانه واتیکان، سندی ۴۰۸ صفحه‌ای وجود داشت که با نمادهای عجیب نوشته شده بود و بیش از چهار قرن کسی نتوانسته بود آن را بخواند.
طبق گزارش BBC، این سند که با نام Borg Cipher شناخته می‌شود، با ۳۴ نماد مرموز، چند حرف لاتین و یک صفحه عنوان نوشته‌شده به زبان عربی رمزگذاری شده بود. هیچ کلید شناخته‌شده‌ای برای باز کردن این رمز وجود نداشت.
اما پژوهشگران با کمک هوش مصنوعی توانستند متن را رمزگشایی کنند. بررسی محتوا نشان داد این نوشته شامل پیشنهادهای درمانی غیرمعمول برای بیماری‌هایی مانند اسهال خونی بوده است.
- نوشیدن چند لیوان شراب قرمز باکیفیت برای مقابله با اسهال خونی.
- استفاده از جوز هندی کوچک تخمیرشده در خمیر به عنوان یک روش درمانی.
دلیل رمزگذاری این اطلاعات احتمالاً شرایط اجتماعی آن دوره بوده است؛ زیرا چنین روش‌های درمانی ممکن بود باعث اتهام جادوگری علیه نویسنده شود.
حدود یک درصد از آرشیوهای جهان رمزگذاری شده‌اند
به گفته Beáta Megyesi، استاد زبان‌شناسی محاسباتی در دانشگاه استکهلم، حدود یک درصد از مطالب موجود در آرشیوها و کتابخانه‌های سراسر جهان به‌طور کامل یا جزئی رمزگذاری شده‌اند.
برخی از این رمزها ریشه در دوران یونان و روم باستان دارند. این اسناد اطلاعاتی را در زمینه‌های مختلف تاریخی در خود نگه داشته‌اند:
- اطلاعات جاسوسی دیپلماتیک.
- آیین‌های گروه‌های مخفی.
- دانش پزشکی و درمانی.
- روابط عاشقانه پنهانی.
- جزئیات روزمره‌ای که افراد می‌خواستند مخفی بماند.
این اسناد می‌توانند بخش‌هایی از روایت تاریخ را که تاکنون ناشناخته مانده‌اند، کامل کنند.
نامه‌های رمزگذاری‌شده ملکه مری اسکاتلند
یکی از نمونه‌های مهم، نامه‌های رمزگذاری‌شده Mary, Queen of Scots است. او در دوران طولانی زندانی بودن خود در انگلستان، نامه‌هایی نوشت که در آن‌ها درباره تلاش‌ها برای بازپس‌گیری تاج‌وتخت، همچنین رابطه پرتنش او با پسرش James VI که بعدها با نام King James I of England شناخته شد، اطلاعاتی وجود داشت.
این نامه‌ها اخیراً رمزگشایی شدند و اطلاعات تازه‌ای درباره تاریخ آن دوره ارائه کردند.
چرا رمزگشایی نسخه‌های خطی تاریخی دشوار است؟
همه رمزهای تاریخی مانند Borg Cipher ساده نیستند. برخی از آن‌ها مشکلات پیچیده‌ای برای پژوهشگران ایجاد می‌کنند.
- گاهی زبان اصلی متن مشخص نیست.
- نویسندگان ممکن است عمداً نمادهای بی‌معنی برای گمراه کردن خواننده اضافه کرده باشند.
- یک حرف ممکن است با چندین نماد مختلف نمایش داده شده باشد.
- دستخط‌های قدیمی ممکن است بسیار نامنظم یا ناخوانا باشند.
رمزگشایی نامه امپراتور شارل پنجم
طبق گزارش BBC، Cecile Pierrot، رمزنگار مؤسسه INRIA فرانسه، به همراه تیم خود شش ماه زمان صرف رمزگشایی نامه‌ای ۵۰۰ ساله کردند.
این نامه که توسط Charles V، امپراتور مقدس روم و پادشاه اسپانیا نوشته شده بود، در سه صفحه با ۱۲۰ نماد رمزگذاری شده بود.
رمزگشایی نامه نشان داد امپراتور از ترس کشته شدن توسط یک سرباز مزدور ایتالیایی که برای Francis I، پادشاه فرانسه خدمت می‌کرد، دچار وحشت شده بود.
هوش مصنوعی چگونه فرآیند رمزگشایی را سریع‌تر می‌کند؟
قبل از شروع رمزگشایی، معمولاً باید متن دست‌نوشته به نسخه دیجیتال تبدیل شود. این مرحله به دلیل جوهر کم‌رنگ و دستخط‌های خراب، خود یک فرآیند دشوار است.
به گفته Pierrot، حتی تبدیل یک نامه دو صفحه‌ای با نمادهای ناشناخته به متن دیجیتال ممکن است یک روز کامل زمان ببرد.
نقش ابزار Transkribus در تبدیل دست‌نوشته‌ها
Michelle Waldispühl، استاد زبان‌شناسی آلمانی در دانشگاه اسلو، به همراه تیم خود نامه‌ای محرمانه از سال ۱۶۳۷ را بررسی کردند.
این نامه در یکی از شدیدترین دوره‌های جنگ سی‌ساله نوشته شده بود و یک اشراف‌زاده آن را برای صدراعظم سوئد ارسال کرده بود.
تیم پژوهشی با استفاده از پلتفرم هوش مصنوعی Transkribus توانست متن نامه را استخراج کند.
این ابزار با زبان‌های مختلف، سیستم‌های نوشتاری گوناگون و سبک‌های متفاوت دستخط آموزش دیده است. اگرچه به اصلاحات دستی نیاز داشت، اما در رمزگشایی نامه‌ای که بخشی از آن با اعداد و بخشی با خط آلمانی آن دوره نوشته شده بود، عملکرد مناسبی داشت.
محدودیت‌های فعلی هوش مصنوعی در رمزگشایی
ابزارهای فعلی هوش مصنوعی هنوز هنگام مواجهه با نمادهای غیرمعمول مانند علامت‌های ساختگی یا اعداد با شکل‌های عجیب، با مشکل روبه‌رو می‌شوند.
به همین دلیل، Megyesi، Waldispühl و تیم‌های آن‌ها در پروژه چندملیتی Descrypt در حال توسعه ابزارهای اختصاصی هستند.
در نامه‌ای که Waldispühl بررسی کرد، نویسنده برای نمایش حرف «E» از هشت نماد متفاوت استفاده کرده بود. این موضوع باعث شد پژوهشگران به دانش زبان آلمانی قدیمی، همچنین فرآیند آزمایش و خطا نیاز داشته باشند.
Waldispühl توضیح می‌دهد که بین ماشین و انسان بررسی‌کننده، رفت‌وبرگشت گسترده‌ای برای اصلاح نتایج انجام می‌شود.
پس از رمزگشایی، مشخص شد نویسنده نامه درباره مجبور شدن به عقب‌نشینی استراتژیک از جبهه به دلیل یک توطئه در میان گروه‌های متحد پروتستان هشدار داده بود.
آیا می‌توان مرحله تبدیل دست‌نوشته به متن را حذف کرد؟
تیم Megyesi اکنون بررسی می‌کند که آیا هوش مصنوعی می‌تواند بدون مرحله تبدیل دست‌نوشته به متن، مستقیماً تصاویر صفحات را تحلیل کرده و رمزها را حل کند یا خیر.
این روش روی رمز ساده Copiale Cipher که شامل ۱۰۵ صفحه متن رمزگذاری‌شده بود، آزمایش شده است.
سیستم پس از آموزش با دستخط عمومی و بخش‌هایی از رمز، توانست قسمت‌هایی را که قبلاً ندیده بود نیز به‌درستی رمزگشایی کند.
ابزار هوش مصنوعی ترکیبی برای رمزگشایی
تیم پژوهشی همچنین یک ابزار گفت‌وگوی هوش مصنوعی توسعه داده است که فرآیند رونویسی و رمزگشایی را در یک مرحله ترکیب می‌کند.
این ابزار توانست حدود ۵۰۰ نماد از Borg Cipher را در نزدیک به ۲۹ دقیقه رمزگشایی کند، ترجمه انگلیسی ارائه دهد و روند منطقی حل رمز را نیز توضیح دهد.
ثبت فرآیند حل رمز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا به پژوهشگران کمک می‌کند مطمئن شوند سیستم، تفسیرهای ساختگی تولید نکرده است.
آینده رمزگشایی تاریخی؛ از دیسک فایستوس تا Linear A
پژوهشگران معتقدند چنین ابزارهایی می‌توانند در آینده برای رمزگشایی متون باستانی که با الفباهای ناشناخته نوشته شده‌اند نیز استفاده شوند.
دو نمونه مهم از این متون عبارت‌اند از:
- دیسک فایستوس در جزیره کرت که حدود ۴ هزار سال قدمت دارد.
- Linear A، خط یونانی اولیه که هنوز رمزگشایی نشده است.
به گفته Megyesi، جذاب‌ترین بخش این فناوری فقط حل یک معمای تاریخی خاص نیست؛ بلکه توسعه روش‌هایی است که بتوانند در پرونده‌های مختلف به پژوهشگران سراسر جهان کمک کنند.
سؤالات متداول درباره رمزگشایی اسناد تاریخی با هوش مصنوعی
هوش مصنوعی چگونه نسخه خطی واتیکان را رمزگشایی کرد؟
هوش مصنوعی با تحلیل الگوهای نمادها و همکاری پژوهشگران توانست ساختار رمزگذاری‌شده متن را شناسایی کند.
Borg Cipher چیست؟
Borg Cipher یک نسخه خطی ۴۰۸ صفحه‌ای است که با ۳۴ نماد مرموز، چند حرف لاتین و یک صفحه عربی رمزگذاری شده بود.
آیا همه رمزهای تاریخی با هوش مصنوعی قابل حل هستند؟
خیر. برخی رمزها به دلیل ناشناخته بودن زبان، نمادهای پیچیده و مشکلات دستخط هنوز چالش‌برانگیز هستند.
Transkribus چه کاری انجام می‌دهد؟
Transkribus یک پلتفرم هوش مصنوعی برای تبدیل دست‌نوشته‌های تاریخی به متن دیجیتال است.
جمع‌بندی: هوش مصنوعی دریچه‌ای تازه به تاریخ باز می‌کند
هوش مصنوعی با کمک پژوهشگران توانسته است اسنادی را که قرن‌ها غیرقابل خواندن بودند، دوباره به زبان تاریخ بازگرداند. رمزگشایی نسخه خطی واتیکان نمونه‌ای از ظرفیت این فناوری برای کشف اطلاعات پنهان در آرشیوهای جهان است.
با توسعه ابزارهای جدید، احتمال دارد در آینده رازهای بیشتری از تمدن‌های گذشته آشکار شوند. شما نیز می‌توانید تازه‌ترین اخبار فناوری و دستاوردهای هوش مصنوعی را دنبال کنید.
