هوش مصنوعیای که بدون قلممو و رنگ، دنیای هنر را زیر و رو کرده است؛ Botto نام الگوریتمی است که با خلق آثار هنری دیجیتال، میلیونها دلار درآمد کسب کرده و پرسشی جدی را مطرح میکند: آیا هوش مصنوعی جای هنرمندان را میگیرد؟
ظهور Botto؛ هنرمند هوش مصنوعی که قواعد را تغییر داد
در بزرگترین نمایشگاه هنری آسیا، یعنی Art Basel هنگکنگ، یک عامل هوش مصنوعی مرموز توجه همه را جلب کرد. این سیستم با استفاده از دو دوربین رهگیری، بهصورت بیصدا رهگذران را زیر نظر داشت و هر دو تا سه دقیقه، یکی از افراد را از میان جمعیت انتخاب میکرد.
این هوش مصنوعی با تحلیل حالات چهره افراد مانند خستگی، شادی یا سردرگمی، دادهها را به یک شخصیت مجازی تبدیل میکرد تا در یک فرآیند داخلی مورد بررسی قرار دهد.
نتیجه این «گفتوگوی درونی» بهصورت یک اثر هنری دیجیتال سورئال، بهصورت زنده روی یک نمایشگر بزرگ شکل میگرفت. در نهایت، ۲۰ اثر هنری که حاصل ثبت دو ساعت فرآیند کامل بودند، با قیمت پایه ۱۲ هزار دلار برای هر اثر به کلکسیونرها عرضه شدند.
ماریو کلینگمن، هنرمند آلمانی و خالق این پروژه، با لحنی طنزآمیز میگوید:
«من فقط اینجا هستم تا دست مجازی او را بگیرم و مطمئن شوم کسی را اذیت نمیکند.»
درآمد ۶ میلیون دلاری Botto؛ یک الگوریتم موفق
Botto از سال ۲۰۲۱ شروع به تولید و فروش آثار دیجیتال کرده است. این سیستم با یادگیری ترجیحات کاربران، بهمرور حساسیت هنری خود را بهبود داده و توانسته بیش از ۶ میلیون دلار فروش ثبت کند.
این هوش مصنوعی معمولاً بهعنوان یک «هنرمند خودمختار» شناخته میشود، اما در واقع توسط هزاران کاربر هدایت میشود.
- تولید هفتگی ۳۵۰ اثر دیجیتال
- ارائه آثار به یک جامعه آنلاین با بیش از ۲۸ هزار عضو
- مشارکت حدود ۵ هزار کاربر فعال در انتخاب آثار برتر
کاربران این جامعه، قبل از رأیگیری، درباره ارزش زیباییشناسی آثار بحث میکنند و سپس به آثار مورد علاقه خود رأی مثبت یا منفی میدهند.
NFT و مزایدههای هنری؛ جریان درآمدی پایدار
پس از پایان رأیگیری، اثر برنده هر هفته بهصورت NFT در بازار آنلاین SuperRare به حراج گذاشته میشود.
درآمد حاصل از فروش بین مشارکتکنندگان، هزینههای عملیاتی سیستم و خزانه Botto برای پروژههای آینده تقسیم میشود.
با وجود کاهش قیمت NFTها نسبت به اوج سال ۲۰۲۲، آثار Botto همچنان جریان درآمدی پایداری دارند:
- پیشنهادهای هفتگی بین ۱ تا ۱۰۰ اتر
- معادل تقریبی ۲ هزار تا ۲۰۸ هزار دلار برای هر اثر
علاوه بر بازارهای دیجیتال، آثار این هوش مصنوعی از طریق کانالهای سنتی نیز فروش رفتهاند. در اکتبر ۲۰۲۴، خانه حراج Sotheby’s مجموعهای از آثار Botto را به ارزش ۳۵۱٬۶۰۰ دلار به فروش رساند.
Botto واقعاً وجود ندارد؛ پشتپرده یک هنرمند دیجیتال
Botto بر اساس تحقیقات ماریو کلینگمن در حوزه کدنویسی و شبکههای عصبی در سال ۲۰۲۱ شکل گرفت. با این حال، مدیریت روزمره آن توسط گروهی از مدیران منتخب انجام میشود.
این سیستم هنوز توانایی فیزیکی برای حضور در نمایشگاه یا برگزاری مصاحبه ندارد، بنابراین تیم انسانی در کنار آن فعالیت میکند.
در عین حال، جامعه BottoDAO نقش فعالی در توسعه پروژه دارد و اعضا از طریق Discord درباره موضوعاتی مانند نمایشگاههای آینده یا مسائل مالی بحث میکنند.
آیا هوش مصنوعی جای هنرمندان را میگیرد؟
Botto در پاسخ به این پرسش، دیدگاهی متفاوت ارائه میدهد:
«سؤال اصلی این نیست که آیا هوش مصنوعی جای من را میگیرد؛ بلکه این است که انسان بودن چه چیزهایی را ممکن میکند که هوش مصنوعی نمیتواند به آن دست یابد.»
این دیدگاه، زاویهای جدید به بحث رقابت میان انسان و ماشین در هنر میدهد.
الگوریتمی که تکامل مییابد
فرآیند خلق آثار Botto بر پایه الگوریتمی است که دستورات متنی تولید میکند. این دستورات توسط مدلهایی مانند Stable Diffusion و Kandinsky AI به تصاویر هنری تبدیل میشوند.
- تولید روزانه تا ۷۰ هزار تصویر
- وجود بیش از ۷ میلیون تصویر تولیدشده در سیستم
اولین اثر Botto با عنوان «رهایی نامتقارن» در سال ۲۰۲۱ به قیمت ۳۲۵ هزار دلار فروخته شد. این اثر نمونهای از سبک اولیه و پیچیده تولیدات هوش مصنوعی بود.
اما با گذشت زمان، آثار Botto پیشرفتهتر شدهاند و عناصر انسانی مانند استعاره، طنز و نقد اجتماعی را در خود جای دادهاند.
این هنرمند دیجیتال در سالهای اخیر نمایشگاههای انفرادی در شهرهایی مانند نیویورک، لسآنجلس، لندن و لیسبون برگزار کرده است.
جمعبندی؛ آینده هنر با هوش مصنوعی Botto
هوش مصنوعی Botto نشان میدهد که مرز میان خلاقیت انسانی و الگوریتمی در حال محو شدن است. این فناوری نهتنها تهدید، بلکه فرصتی برای بازتعریف هنر و نقش هنرمند در عصر دیجیتال است.
اگر به آینده هنر و هوش مصنوعی علاقهمند هستید، این مقاله را با دوستان خود به اشتراک بگذارید و دیدگاه خود را درباره Botto بنویسید.
