جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، پیشتر گفته بود که چین به تراشههای این شرکت وابسته نیست. با این حال، بررسی شش سال اسناد و سوابق مربوط به چین نشان میدهد که ارتش این کشور از سال ۲۰۱۹ تاکنون بهطور آشکار خواهان تراشههای هوش مصنوعی انویدیا بوده است.
اسناد جدید درباره تلاش ارتش چین برای دستیابی به تراشههای هوش مصنوعی
سوابق بررسیشده توسط پلتفرم نرمافزاری Wirescreen که اطلاعاتی درباره شرکتهای چینی ارائه میدهد، نشان میدهد ارتش آزادیبخش خلق چین (PLA) حتی پس از آنکه دولت آمریکا فروش نیمهرساناها به رقبای خارجی از جمله چین را محدود کرد، تلاشهای خود برای دستیابی به تراشههای هوش مصنوعی را افزایش داده است.
این اسناد مواردی را ثبت کردهاند که در آن تأمینکنندگان پذیرفتهاند تراشهها را مطابق با شرایط مورد نظر ارتش تحویل دهند، اما نشان نمیدهند که تحویل نهایی واقعاً انجام شده است. با این وجود، جان کاستلو، تحلیلگر Wirescreen که این گزارش را تهیه کرده است، گفت دادهها به شکلی «مستقیم و غیرقابل انکار» نشان میدهند که فناوری آمریکایی در اختیار ارتش چین قرار گرفته است.
کاستلو پرسید: «این شرکت فکر میکند چه تعداد تراشه پیشرفته انویدیا در اختیار ارتش آزادیبخش خلق میتواند قابل قبول باشد؟»
این گزارش بر پایه مجموعه دادهای گستردهتر از بررسیهای قبلی تهیه شده و نشان میدهد چین در سالهای اخیر چگونه خود را با محدودیتهای فناوری آمریکا تطبیق داده و برای دور زدن آنها تلاش کرده است.
بررسی ۳۸۰۰ پرونده تأمین تجهیزات پیشرفته
Wirescreen حدود ۳ هزار و ۸۰۰ پرونده تأمین مرتبط با تراشههای پیشرفته و رایانش با کارایی بالا را بررسی کرد. این شرکت بیش از ۵۰۰ نمونه را شناسایی کرد که در آن واحدهای مختلف وابسته به ارتش چین، تراشههای انویدیا را بهطور مشخص یا از طریق مشخصات فنی درخواست کرده بودند.
این فناوری تقریباً توسط تمامی شاخههای ارتش چین درخواست شده است؛ از واحدهای فعال در شبیهسازی انفجارهای هستهای گرفته تا بخشهای مسئول عملیات سایبری تهاجمی و برنامهریزی بازیهای جنگی.
اختلاف نظر میان دولت آمریکا و انویدیا
این گزارش با دولت ترامپ و اعضای کنگره که درباره آینده فروش محصولات انویدیا به چین بحث میکنند، به اشتراک گذاشته شد. دونالد ترامپ پس از ایجاد روابط نزدیک با جنسن هوانگ در ماه دسامبر، فروش دومین تراشه پیشرفته انویدیا به چین را تأیید کرد، اما شرط کرد بخشی از درآمد حاصل از آن به دولت اختصاص یابد.
در مقابل، برخی قانونگذاران جمهوریخواه که نگران کمک تراشههای پیشرفته به ارتش چین هستند، طرحی را ارائه کردهاند که مانع از آن میشود تصمیم نهایی درباره صادرات تراشههای هوش مصنوعی تنها در اختیار کاخ سفید باشد.
هوانگ نیز با محدودیتهای صادراتی مخالفت کرده و از قانونگذاران خواسته است به انویدیا اجازه دهند در چین فعالیت کند. او استدلال کرده که محروم کردن انویدیا از بزرگترین بازار نیمهرسانای جهان، این بازار را در اختیار رقبای چینی قرار میدهد که اکنون قادرند بخش بزرگی از وظایف تراشههای انویدیا را انجام دهند. او همچنین نگرانیها درباره استفاده ارتش چین از این تراشهها را اغراقآمیز دانسته است.
انویدیا: چین به تراشههای آمریکایی وابسته نیست
به گفته جان ریزو، سخنگوی انویدیا، سامانههای پیشرفته هوش مصنوعی معمولاً روی شبکههایی متشکل از ۱۰۰ هزار تراشه یا بیشتر اجرا میشوند. در مقابل، تعداد تراشههایی که در تحلیل Wirescreen توسط ارتش چین درخواست شدهاند، بسیار کمتر از این میزان است.
این موضوع نشان میدهد که پکن دستکم تا حدی برای تحقق هدف استقلال فناوری خود به تولیدکنندگان داخلی مانند هواوی متکی است.
ریزو گفت اسناد تأمین تجهیزات نشان میدهند که ارتش چین بهطور خاص تراشههای هواوی را نیز درخواست میکند و فناوری چین بهطور مداوم در حال پیشرفت است. او این تصور را که ارتش چین به تعداد اندکی تراشه انویدیا وابسته است، «مضحک» و «غیرواقعی» توصیف کرد.
او افزود: «چین برای تمام کاربردهای نظامی خود تراشههای داخلی کافی در اختیار دارد، میلیونها تراشه نیز ذخیره کرده است. همانطور که استفاده ارتش آمریکا از فناوری چین بیمعناست، وابستگی ارتش چین به فناوری آمریکا نیز بیمعناست.»
ادامه تقاضا برای مدلهای A100، A800، H100 و H800
با وجود این اظهارات، اسناد عمومی مناقصات بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ نشان میدهد ارتش چین همچنان به دنبال تراشههای انویدیا برای کاربردهای پیشرفته رایانشی است.
در این اسناد مشاهده میشود که مدلهای A100، A800، H100 و H800 انویدیا هم پیش از اعمال کنترلهای صادراتی آمریکا، هم پس از آن مورد درخواست قرار گرفتهاند.
هفته گذشته مقامهای دولتی و کارکنان کنگره درباره یافتههای این گزارش توجیه شدند.
جان مولنار، رئیس کمیته ویژه حزب کمونیست چین در مجلس نمایندگان آمریکا، گفت این گزارش نشان میدهد چین در تلاش است «فناوری آمریکایی را برای اهداف نظامی منحرف کرده و سرقت کند».
مولنار که اخیراً طرحی برای محدود کردن دسترسی چین به فناوری آمریکا ارائه کرده است، گفت ایالات متحده برای «حفظ برتری خود در رقابت هوش مصنوعی و اطمینان از مسلح نکردن چین» به کنترلهای صادراتی نیاز دارد.
قوانین جدید صادرات تراشههای هوش مصنوعی
کنگره آمریکا در حال بررسی مجموعهای از مقررات برای محدود کردن فروش فناوریهای پیشرفته به خارج از کشور است. لایحه هوش مصنوعی که سال گذشته ارائه شد، وزارت بازرگانی را ملزم میکند تأیید کند تراشههای هوش مصنوعی در خدمت ارتش کشورهای رقیب قرار نخواهند گرفت و همچنین به کنگره اختیار جلوگیری از صادرات تراشه را میدهد.
در ماه ژانویه، کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان این طرح را با ۴۲ رأی موافق در برابر ۲ رأی مخالف تصویب کرد. با این حال، برای تبدیل شدن به قانون باید از مجلس نمایندگان و سنا عبور کند. هنوز مشخص نیست رئیسجمهور آن را امضا خواهد کرد یا خیر.
آیا محدودیتهای فناوری آمریکا نتیجهبخش بودهاند؟
کارشناسان صنعت و مقامهای دولتی همچنان درباره این موضوع بحث میکنند که آیا کنترلهای فناوری آمریکا توانستهاند پیشرفت فناوری چین را کند کنند یا برعکس، باعث شدهاند چین با سرعت بیشتری به سمت توسعه جایگزینهای داخلی حرکت کند.
دولت ترامپ محدودیتهای جهانی فروش تراشههای انویدیا را که در روزهای پایانی دولت بایدن وضع شده بود لغو کرد و استدلال داشت این قوانین شرکتهای فناوری آمریکایی را تحت فشار قرار میدهند.
با این حال، کریس مکگوایر، مقام سابق وزارت خارجه آمریکا، معتقد است این اقدام به شرکتهای تابعه چینی فعال در خارج از چین اجازه داده است که بهصورت قانونی پیشرفتهترین تراشههای انویدیا را خریداری کنند.
دولت ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد هر شرکتی که بخواهد تراشههای تحت کنترل را به شرکتهای چینی در هر نقطه از جهان بفروشد، باید از دولت آمریکا مجوز دریافت کند.
پیشرفت هواوی و رشد فناوری بومی چین
چین همزمان به توسعه فناوری داخلی خود ادامه میدهد. هواوی هفته گذشته اعلام کرد در توسعه تراشهها به یک پیشرفت مهم دست یافته است که میتواند طی پنج سال آینده امکان تولید پیشرفتهترین تراشهها را برای این شرکت فراهم کند.
بر اساس ارزیابی شرکت تحقیقاتی SemiAnalysis، انتظار میرود هواوی امسال میلیونها تراشه تولید کند.
مقررات چین نیز ارتش را به استفاده از فناوریهای داخلی تشویق میکند. اسناد تأمین تجهیزات نشان میدهند ارتش چین قراردادهایی را به شرکتهایی واگذار کرده که از تراشههای هوش مصنوعی هواوی استفاده میکنند.
بررسی اندیشکده Jamestown Foundation نشان میدهد تراشههای هواوی در این قراردادها به یک مزیت فروش مهم تبدیل شدهاند.
کاربرد احتمالی تراشههای انویدیا در عملیات سایبری
اسناد تأمین تجهیزات همچنین سرنخهایی درباره نحوه استفاده از فناوری انویدیا ارائه میکنند. در ژانویه ۲۰۲۴، یک واحد نظامی امنیت سایبری مستقر در پکن درخواست چهار سرور هوش مصنوعی مجهز به تراشههای Nvidia A100 را ثبت کرد.
در این سند آمده بود که این سامانهها باید از ابزار Hashcat پشتیبانی کنند؛ ابزاری که برای شکستن رمزهای عبور مورد استفاده قرار میگیرد.
به گفته کاستلو، استفاده یک واحد نظامی از سرورهای هوش مصنوعی برای اجرای Hashcat احتمالاً با هدف تسهیل نفوذ به حسابهای محافظتشده با رمز عبور یا حتی آموزش سامانههای هوش مصنوعی برای عملیات تهاجمی انجام میشود.
یکی دیگر از احتمالات این است که برخی نهادهای نظامی تراشههای انویدیا را برای بررسی نقاط ضعف، مهندسی معکوس یا کپیبرداری از فناوری آنها خریداری کرده باشند.
این گزارش همچنین اشاره میکند که مؤسسات تحقیقاتی مرتبط با ارتش چین بهطور فزایندهای از طریق اجاره ظرفیت مراکز داده تجاری به این تراشهها از راه دور دسترسی پیدا میکنند.
نگرانیهای امنیتی آمریکا ادامه دارد
تحقیق Wirescreen ادامه مجموعهای از تحلیلهای قبلی است که نشان میدهند ارتش چین برای پیشبرد برنامههای هوش مصنوعی خود به خرید تراشههای آمریکایی روی آورده است.
جیم بنکس، سناتور جمهوریخواه و حامی لایحه هوش مصنوعی، دسترسی ارتش چین به تراشههای آمریکایی را یک «بحران امنیت ملی» توصیف کرد.
او گفت: «چین تمام تلاش خود را به کار گرفته تا هوش مصنوعی را به سلاحی علیه ارتش آمریکا تبدیل کند. دسترسی به بهترین تراشههای هوش مصنوعی آمریکا فقط این تلاشها را سرعت میبخشد.»
جمعبندی
بررسی هزاران سند تأمین تجهیزات نشان میدهد که با وجود محدودیتهای صادراتی آمریکا، ارتش چین همچنان به دنبال تراشههای انویدیا است. هرچند مقامهای انویدیا بر توانمندی فناوری داخلی چین تأکید دارند، اسناد موجود حاکی از ادامه علاقه نهادهای نظامی چین به استفاده از تراشههای پیشرفته آمریکایی در پروژههای هوش مصنوعی، رایانش پیشرفته، امنیت سایبری هستند.
نظر شما درباره تأثیر محدودیتهای صادراتی آمریکا بر رقابت فناوری میان چین و آمریکا چیست؟ دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید.
