ETIAS در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ برای اتباع کشورهای Visa-free آغاز می‌شود؛ هزینه آن ۲۰ یورو است، اما دارندگان پاسپورت عادی ایران و ترکیه همچنان به ویزا نیاز دارند.
- ETIAS ویزای شنگن نیست: فقط برای اتباع کشورهای Visa-free ایجاد شده است.
- پاسپورت عادی ایران و ترکیه مشمول ویزا هستند: بنابراین دارندگان این پاسپورت‌ها نباید منتظر جایگزینی ویزای شنگن با ETIAS باشند.
- برای دو تابعیتی‌ها پاسپورت اهمیت دارد: مسیر ETIAS، ویزا یا معافیت می‌تواند بر اساس سندی که برای سفر ارائه می‌شود تعیین شود.
ETIAS چیست و چه زمانی اجرا می‌شود؟
ETIAS یک مجوز الکترونیکی سفر برای اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا است که برای ورود کوتاه‌مدت به کشورهای مشمول ETIAS به ویزا نیاز ندارند. این سیستم هنوز در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ فعال نشده و اتحادیه اروپا اعلام کرده است که آغاز فعالیت آن برای سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است.
تاریخ دقیق آغاز ETIAS هنوز اعلام نشده است. بنابراین نمی‌توان یک روز مشخص را به‌عنوان تاریخ شروع معرفی کرد. اتحادیه اروپا اعلام کرده است که تاریخ دقیق را چند ماه پیش از راه‌اندازی رسمی اطلاع‌رسانی خواهد کرد.
نکته مهم این است که ETIAS جایگزین ویزای شنگن نیست. این سیستم فقط برای مسافرانی طراحی شده است که اصلاً برای سفر کوتاه‌مدت به اروپا به ویزا نیاز ندارند.
قانون ساده ETIAS: نوع پاسپورت تعیین‌کننده است
- پاسپورت کشور Visa-free: پس از اجرای ETIAS، برای سفر کوتاه‌مدت به کشورهای مشمول باید ETIAS دریافت شود.
- پاسپورت کشوری که به ویزا نیاز دارد: همچنان باید برای ویزای شنگن یا ویزای مربوط به مقصد اقدام شود؛ ETIAS جایگزین ویزا نیست.
- شهروند اتحادیه اروپا: به ETIAS یا ویزای شنگن برای ورود به کشورهای اروپایی مشمول این سیستم نیاز ندارد.
ETIAS برای اتباع کشورهای Visa-exempt طراحی شده است. بنابراین داشتن پاسپورتی از کشوری که برای ورود کوتاه‌مدت به منطقه مربوطه نیازمند ویزا است، فرد را وارد فرآیند ETIAS نمی‌کند.
ETIAS یا ویزای شنگن؛ تفاوت دقیق چیست؟
ETIAS و ویزای شنگن دو مجوز متفاوت هستند. ETIAS یک مجوز سفر الکترونیکی برای اتباع کشورهای معاف از ویزا است. در مقابل، ویزای شنگن برای اتباع کشورهایی استفاده می‌شود که طبق مقررات اتحادیه اروپا برای ورود کوتاه‌مدت به منطقه شنگن به ویزا نیاز دارند.
ETIAS برای اقامت‌های کوتاه‌مدت معمولاً تا ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه معتبر است. داشتن ETIAS به‌خودی‌خود ورود قطعی به اروپا را تضمین نمی‌کند و مسافر همچنان باید شرایط ورود را در مرز داشته باشد.
در نتیجه، اجرای ETIAS وضعیت Visa-free بودن یک کشور را تغییر نمی‌دهد؛ فقط یک مرحله جدید پیش از سفر به این گروه از مسافران اضافه می‌کند.
پاسپورت عادی ترکیه؛ ETIAS یا ویزای شنگن؟
برای دارندگان پاسپورت عادی ترکیه، پاسخ روشن است: ترکیه در فهرست کشورهای معاف از ویزای اتحادیه اروپا قرار ندارد. بنابراین شهروند ترکیه با پاسپورت عادی برای سفر کوتاه‌مدت به حوزه مربوطه همچنان به ویزا نیاز دارد و ETIAS جایگزین آن نخواهد شد.
این موضوع با برخی انواع پاسپورت ترکیه تفاوت دارد. اتحادیه اروپا در توضیحات رسمی خود اشاره کرده است که برخی مسافران ترکیه‌ای مانند دارندگان پاسپورت دیپلماتیک یا «پاسپورت سبز» ممکن است تحت شرایط مربوطه بدون ویزا سفر کنند. این افراد چون Visa-free هستند، در چارچوب قواعد ETIAS قرار نمی‌گیرند.
بنابراین اگر سؤال درباره پاسپورت عادی ترکیه است، فرمول ساده چنین است: پاسپورت عادی ترکیه → ویزا، نه ETIAS.
پاسپورت عادی ایران؛ ETIAS یا ویزای شنگن؟
پاسپورت عادی ایران نیز در گروه کشورهای نیازمند ویزا قرار دارد. نام ایران در فهرست رسمی کشورهای اتباعی که برای عبور از مرزهای خارجی کشورهای عضو به ویزا نیاز دارند، قرار گرفته است.
بنابراین دارندگان پاسپورت عادی ایران برای سفر کوتاه‌مدت به منطقه شنگن همچنان باید از مسیر ویزای شنگن اقدام کنند. ETIAS برای پاسپورت عادی ایران طراحی نشده است.
چه کشورهایی تحت پوشش ETIAS هستند؟
ETIAS برای سفر کوتاه‌مدت به ۳۰ کشور اروپایی اعمال خواهد شد. این مجموعه شامل ۲۹ کشور عضو منطقه شنگن به‌علاوه قبرس است.
- اتریش
- بلژیک
- بلغارستان
- کرواسی
- جمهوری چک
- دانمارک
- استونی
- فنلاند
- فرانسه
- آلمان
- یونان
- مجارستان
- ایسلند
- ایتالیا
- لتونی
- لیختن‌اشتاین
- لیتوانی
- لوکزامبورگ
- مالت
- هلند
- نروژ
- لهستان
- پرتغال
- رومانی
- اسلواکی
- اسلوونی
- اسپانیا
- سوئد
- سوئیس
- قبرس
این فهرست به معنای آن نیست که همه اتباع این کشورها باید ETIAS دریافت کنند. ETIAS برای اتباع کشورهای ثالث معاف از ویزا هنگام سفر به این کشورهاست.
هزینه ETIAS چقدر است؟
هزینه درخواست ETIAS طبق اطلاعات رسمی اتحادیه اروپا ۲۰ یورو است. این مبلغ نسبت به هزینه قبلی ۷ یورویی افزایش یافته و برای پوشش هزینه‌های عملیاتی سیستم تعیین شده است.
پرداخت هزینه هنگام ثبت درخواست آنلاین انجام می‌شود و متقاضی به یک کارت پرداخت یا روش پرداخت آنلاین مورد قبول سیستم نیاز خواهد داشت.
چه کسانی از پرداخت ۲۰ یورو معاف هستند؟
- افراد زیر ۱۸ سال از پرداخت هزینه معاف هستند.
- افراد بالای ۷۰ سال از پرداخت هزینه معاف هستند.
- برخی اعضای خانواده شهروندان اتحادیه اروپا که شرایط قانونی مربوط به وضعیت عضو خانواده را داشته باشند نیز از پرداخت هزینه معاف هستند.
معافیت از پرداخت هزینه را نباید با معافیت از خود ETIAS یکی دانست. برای مثال، متقاضی زیر ۱۸ سال ممکن است همچنان به ETIAS نیاز داشته باشد، اما هزینه ۲۰ یورویی را پرداخت نمی‌کند.
ETIAS چند سال اعتبار دارد؟
مجوز ETIAS حداکثر سه سال اعتبار دارد یا تا زمانی که پاسپورتی که با آن درخواست ثبت شده منقضی شود؛ هرکدام زودتر اتفاق بیفتد، همان تاریخ پایان اعتبار ETIAS خواهد بود.
به همین دلیل اگر پاسپورت خود را عوض کنید، ETIAS قبلی به پاسپورت جدید منتقل نمی‌شود و باید برای پاسپورت جدید مجوز ETIAS دریافت کنید.
پاسپورت برای ETIAS باید چه شرایطی داشته باشد؟
برای درخواست ETIAS باید یک سند مسافرتی معتبر داشته باشید که امکان الصاق ویزا به آن وجود داشته باشد. طبق الزامات رسمی، سند مسافرتی نباید هنگام درخواست کمتر از سه ماه اعتبار داشته باشد و نباید بیش از ۱۰ سال از تاریخ صدور آن گذشته باشد.
موضوع اعتبار پاسپورت فقط به زمان ثبت درخواست محدود نمی‌شود. هنگام ورود نیز سند مسافرتی باید شرایط ورود را داشته باشد و مسافر باید همان سندی را همراه داشته باشد که ETIAS با اطلاعات آن صادر شده است.
اگر ETIAS با یک پاسپورت دریافت شده باشد اما مسافر با پاسپورت دیگری به شرکت حمل‌ونقل یا مرز مراجعه کند، مجوز قبلی برای سند جدید قابل استفاده نخواهد بود.
دو تابعیتی‌ها با ETIAS چه کار کنند؟
برای افراد دارای Dual Citizenship، نکته اصلی این است که ETIAS به پاسپورتی که با آن سفر می‌کنید مرتبط است.
دو تابعیتی؛ یک پاسپورت Visa-free و یک پاسپورت Visa-required
اگر فردی تابعیت یک کشور معاف از ویزا و تابعیت یک کشور نیازمند ویزا را داشته باشد، می‌تواند بر اساس پاسپورتی که برای سفر استفاده می‌کند، وارد یکی از این دو مسیر شود.
- اگر با پاسپورت کشور Visa-free سفر کند و پاسپورت شرایط لازم را داشته باشد، باید ETIAS دریافت کند.
- اگر با پاسپورت کشور Visa-required سفر کند، باید ویزا داشته باشد.
بنابراین داشتن تابعیت دوم به‌صورت خودکار فرد را از ETIAS یا ویزا معاف نمی‌کند. پاسپورتی که برای سفر ارائه می‌شود اهمیت دارد.
دو تابعیتی که یکی از تابعیت‌هایش اروپایی است
اگر فرد علاوه بر تابعیت یک کشور معاف از ویزا، تابعیت یکی از کشورهای اروپایی مشمول ETIAS یا ایرلند را داشته باشد، از الزام ETIAS معاف است. در این حالت باید با پاسپورت همان کشور اروپایی یا ایرلند سفر کند.
در نتیجه برای یک فرد دو تابعیتی، انتخاب پاسپورت صرفاً یک موضوع اداری نیست؛ این انتخاب می‌تواند تعیین کند که برای سفر به کشورهای مشمول ETIAS به مجوز سفر نیاز دارد، به ویزا نیاز دارد یا از هر دو معاف است.
خانواده‌ها و مسافران زیر ۱۸ سال چه نکته‌ای را بدانند؟
افراد زیر ۱۸ سال در صورت قرار گرفتن در گروه مسافران مشمول ETIAS همچنان ممکن است به مجوز سفر نیاز داشته باشند، اما از پرداخت هزینه ۲۰ یورویی معاف هستند.
درخواست ETIAS برای افراد زیر ۱۸ سال باید توسط فردی که اختیار والدینی یا قیمومت قانونی دارد ثبت شود.
همچنین برخی اعضای خانواده شهروندان اتحادیه اروپا در صورت احراز شرایط قانونی مربوط به وضعیت «عضو خانواده» می‌توانند از پرداخت هزینه ETIAS معاف باشند. این معافیت با قواعد مربوط به اصل الزام ETIAS تفاوت دارد.
ETIAS را فقط از مسیر رسمی دریافت کنید
با نزدیک شدن به اجرای ETIAS، احتمال شکل‌گیری وب‌سایت‌ها و خدمات واسطه‌ای که خود را به‌عنوان مسیر رسمی معرفی می‌کنند وجود دارد. اتحادیه اروپا تأکید کرده است که درخواست باید از طریق وب‌سایت رسمی ETIAS یا اپلیکیشن رسمی ETIAS انجام شود.
آدرس‌های رسمی اتحادیه اروپا در دامنه europa.eu قرار دارند. وب‌سایت Travel to Europe نیز زیر نظارت Directorate-General for Migration and Home Affairs کمیسیون اروپا فعالیت می‌کند.
هیچ لینک واسطه، آژانس مسافرتی یا وب‌سایت تجاری را صرفاً به دلیل استفاده از عبارت ETIAS یا نمایش لوگوی اروپا به‌عنوان سایت رسمی در نظر نگیرید.
در حال حاضر نیز سامانه ETIAS فعال نیست و درخواست جدید برای مجوز سفر جمع‌آوری نمی‌شود. بنابراین اگر سایتی پیش از راه‌اندازی رسمی سیستم از شما برای «دریافت فوری ETIAS» درخواست پرداخت می‌کند، نباید آن را با سامانه رسمی اتحادیه اروپا یکی دانست.
جدول ساده تصمیم‌گیری برای سفر به اروپا
- پاسپورت Visa-free → ETIAS: پس از اجرای سیستم، برای سفر کوتاه‌مدت به ۳۰ کشور مشمول باید ETIAS دریافت شود.
- پاسپورت نیازمند شنگن → Visa: ETIAS جایگزین ویزای شنگن نیست و مسافر همچنان باید ویزای لازم را دریافت کند.
- شهروند EU → هیچ‌کدام: شهروندان اتحادیه اروپا برای ورود به کشورهای اروپایی مشمول ETIAS به این مجوز یا ویزای شنگن نیاز ندارند.
خلاصه قوانین ETIAS در یک نگاه
- وضعیت در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶: ETIAS هنوز فعال نشده است.
- زمان برنامه‌ریزی‌شده برای آغاز: سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶.
- تاریخ دقیق: هنوز اعلام نشده است.
- هزینه: ۲۰ یورو.
- معافیت هزینه: افراد زیر ۱۸ سال، افراد بالای ۷۰ سال و برخی اعضای خانواده شهروندان اتحادیه اروپا.
- اعتبار: حداکثر سه سال یا تا پایان اعتبار پاسپورت، هرکدام زودتر باشد.
- مدت اقامت: معمولاً حداکثر ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه.
- کشورهای مقصد: ۳۰ کشور اروپایی شامل ۲۹ کشور شنگن و قبرس.
- پاسپورت مورد استفاده: باید همان سندی باشد که ETIAS با اطلاعات آن صادر شده است.
- اعتبار سند مسافرتی: نباید کمتر از سه ماه اعتبار داشته باشد و نباید بیش از ۱۰ سال از تاریخ صدور آن گذشته باشد.
- پاسپورت عادی ترکیه: نیازمند ویزا، نه ETIAS.
- پاسپورت عادی ایران: نیازمند ویزا، نه ETIAS.
سؤالات متداول درباره ETIAS
آیا ETIAS جایگزین ویزای شنگن می‌شود؟
خیر. ETIAS برای اتباع کشورهای معاف از ویزا است و جایگزین ویزای شنگن برای اتباع کشورهای نیازمند ویزا نمی‌شود.
هزینه ETIAS چقدر است؟
هزینه درخواست ETIAS، ۲۰ یورو است. افراد زیر ۱۸ سال و بالای ۷۰ سال از پرداخت این هزینه معاف هستند.
آیا دارندگان پاسپورت عادی ترکیه به ETIAS نیاز دارند؟
خیر. پاسپورت عادی ترکیه در گروه کشورهای نیازمند ویزا قرار دارد؛ بنابراین دارنده آن برای سفر کوتاه‌مدت همچنان به ویزای لازم نیاز دارد.
آیا ایرانی‌ها باید برای ETIAS درخواست بدهند؟
دارندگان پاسپورت عادی ایران در گروه اتباع نیازمند ویزا قرار دارند. بنابراین مسیر سفر آنها ویزا است، نه ETIAS.
ETIAS چه مدت اعتبار دارد؟
ETIAS تا سه سال یا تا زمان انقضای پاسپورتی که با آن درخواست داده شده معتبر است؛ هرکدام زودتر فرا برسد.
جمع‌بندی
ETIAS اروپا یک مجوز سفر جدید برای اتباع کشورهای Visa-free است و قرار است در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ وارد مرحله عملیاتی شود. در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ هنوز تاریخ دقیق آغاز اعلام نشده است.
قاعده اصلی ساده است: پاسپورت Visa-free → ETIAS، پاسپورت نیازمند ویزا → Visa، شهروند EU → هیچ‌کدام. برای دارندگان پاسپورت عادی ایران و ترکیه نیز این یعنی ادامه استفاده از مسیر ویزا و نه ETIAS.
اگر قصد سفر به اروپا دارید، پیش از خرید بلیت وضعیت پاسپورت خود، اعتبار سند مسافرتی و الزامات مقصد را بررسی کنید و برای ETIAS فقط از وب‌سایت یا اپلیکیشن رسمی اتحادیه اروپا استفاده کنید.
