ترکیه برای اجرای ۶ معیار باقی‌مانده لغو ویزای شنگن وارد مرحله جدیدی شده است، اما این روند پس از تأیید کمیسیون اروپا ادامه خواهد یافت.
- ترکیه برای تکمیل ۶ معیار باقی‌مانده از نقشه راه آزادی ویزا، همکاری میان چند وزارتخانه را آغاز کرده است.
- اجرای این ۶ معیار به‌تنهایی باعث لغو فوری ویزای شنگن برای شهروندان ترکیه نمی‌شود و تأیید کمیسیون اروپا و سپس پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا لازم است.
- پس از تصویب نهایی، ترکیه از فهرست کشورهای نیازمند ویزا به فهرست کشورهای دارای معافیت ویزایی منتقل خواهد شد.
ترکیه برای تحقق لغو ویزای شنگن و دستیابی به معافیت ویزایی اتحادیه اروپا، کار روی ۶ معیار باقی‌مانده را آغاز کرده است. با این حال، حتی در صورت تکمیل این معیارها، ویزای شنگن برای شهروندان ترکیه به‌صورت خودکار لغو نخواهد شد و مراحل دیگری نیز باید طی شود.
ترکیه برای لغو ویزای شنگن چه اقدامی آغاز کرده است؟
ترکیه برای برطرف کردن موانع موجود بر سر راه معافیت ویزایی اتحادیه اروپا، یک رویکرد راهبردی جدید در پیش گرفته است. این روند با همکاری وزارتخانه‌های امور خارجه، کشور و دادگستری انجام می‌شود و وزارت امور خارجه مسئول هماهنگی و رایزنی با اتحادیه اروپا خواهد بود.
معاون رئیس‌جمهوری ترکیه، جودت ییلماز، اعلام کرده است که برای رفع موانع موجود در مسیر معافیت ویزایی اقدامات جدیدی آغاز شده است.
بر اساس گزارش BBC Türkçe، ساختار این همکاری تفاوت اساسی با سازوکاری ندارد که در سال ۲۰۱۳، هم‌زمان با آغاز گفت‌وگوی آزادی ویزا با اتحادیه اروپا، شکل گرفت.
آیا با تکمیل معیارها، ویزای شنگن ترکیه فوراً لغو می‌شود؟
خیر. تکمیل ۶ معیار باقی‌مانده به‌تنهایی به معنای لغو فوری ویزا نیست. پس از اجرای معیارها، کمیسیون اروپا باید تأیید کند که ترکیه تعهدات خود را مطابق نقشه راه آزادی ویزا و انتظارات اتحادیه اروپا انجام داده است.
پس از ارائه نظر مثبت کمیسیون اروپا، روند تأیید وارد مرحله‌ای دوگانه می‌شود. برای اجرای معافیت ویزایی شهروندان ترکیه، هم پارلمان اروپا و هم شورای اتحادیه اروپا باید موافقت کنند.
در صورت موافقت این دو نهاد، مقررات مربوطه تغییر خواهد کرد و ترکیه از فهرست کشورهایی که شهروندانشان برای ورود به اتحادیه اروپا به ویزا نیاز دارند، به فهرست کشورهای دارای معافیت ویزایی منتقل می‌شود. پس از این مرحله، معافیت ویزایی برای شهروندان ترکیه اجرایی خواهد شد.
ترکیه کدام ۶ معیار را هنوز تکمیل نکرده است؟
گفت‌وگوی آزادی ویزا میان ترکیه و اتحادیه اروپا در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۳ آغاز شد. این گفت‌وگو بر اساس نقشه راه آزادی ویزا شامل ۷۲ معیار دنبال می‌شود.
ترکیه در سه سال نخست ۶۵ مورد از ۷۲ معیار را تکمیل کرد. این موضوع در گزارش ۴ مه ۲۰۱۶ کمیسیون اروپا نیز تأیید شد. سپس در گزارش ۸ دسامبر ۲۰۱۸، کمیسیون اروپا اعلام کرد که ترکیه تعهد مربوط به چاپ گذرنامه‌های منطبق با استانداردهای اتحادیه اروپا و سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری را نیز انجام داده است. به این ترتیب، تعداد معیارهای باقی‌مانده به ۶ مورد کاهش یافت.
با وجود گذشت ۱۳ سال از آغاز این روند، این ۶ معیار همچنان تکمیل نشده‌اند:
- اصلاح قانون مبارزه با تروریسم: این موضوع از ابتدا یکی از دشوارترین معیارها برای ترکیه بوده است. اتحادیه اروپا دامنه این قانون را بسیار گسترده می‌داند و خواستار ایجاد تغییرات مشخص در آن است.
- همکاری عملیاتی با یوروپل: انعقاد و اجرای توافق همکاری عملیاتی با پلیس اروپا از جمله مواردی بوده که ترکیه از همان مراحل ابتدایی برای آن اعلام آمادگی کرده بود، اما پیشرفت قابل توجهی در این زمینه حاصل نشده است.
- اجرای توصیه‌های GRECO: ترکیه باید توصیه‌های گروه کشورهای مبارزه با فساد شورای اروپا در زمینه مقابله با فساد را اجرا کند. این مورد از جمله معیارهایی عنوان شده که امکان رسیدگی سریع‌تر به آن وجود دارد.
- هماهنگی قوانین حفاظت از داده‌های شخصی: اتحادیه اروپا معتقد است مقررات ترکیه درباره داده‌های شخصی با استانداردهای اروپایی مطابقت کامل ندارد و خواستار اصلاحات لازم برای ایجاد این هماهنگی است.
- همکاری با همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا: اتحادیه اروپا از ترکیه می‌خواهد در پرونده‌های مرتبط با جرائم با تمام کشورهای عضو، از جمله جمهوری قبرس، همکاری داشته باشد.
- اجرای کامل توافق بازپذیری: توافق بازپذیری درباره بازگرداندن افرادی که از مسیر ترکیه به‌صورت غیرقانونی وارد کشورهای اتحادیه اروپا شده‌اند، در حال حاضر به‌طور کامل اجرا نمی‌شود. اتحادیه اروپا خواهان اجرای کامل این توافق است، در حالی که ترکیه اجرای آن را مستقیماً با آزادی ویزا مرتبط می‌داند.
آیا معیارهای لغو ویزای ترکیه باید بازبینی شوند؟
با توجه به اینکه ۱۳ سال از آغاز گفت‌وگوی آزادی ویزا میان ترکیه و اتحادیه اروپا گذشته است، این پرسش مطرح شده که آیا ۷۲ معیار موجود نیاز به بازبینی دارند یا خیر.
به گفته یک مقام اتحادیه اروپا که بر سیاست‌های ویزایی اشراف دارد، بازنگری کلی و بررسی مجدد تک‌تک ۷۲ معیار چندان محتمل نیست. با این حال، از نظر فنی ممکن است موارد مورد نیاز بررسی شوند؛ اقدامی که بیشتر به معنای تنظیم و اصلاح خواهد بود تا بازنگری کامل.
چرا نظر کمیسیون اروپا در لغو ویزای شنگن مهم است؟
یکی از مهم‌ترین مراحل این روند، همکاری ترکیه با کمیسیون اروپا هنگام اجرای ۶ معیار باقی‌مانده است. دلیل اهمیت این موضوع آن است که کمیسیون اروپا نهادی است که درباره تکمیل یا تکمیل نشدن معیارها ارزیابی نهایی ارائه می‌کند.
کمیسیون اروپا باید اعلام کند که ۶ معیار باقی‌مانده مطابق نقشه راه آزادی ویزا که ترکیه نیز آن را پذیرفته است، اجرا شده و انتظارات اتحادیه اروپا را برآورده می‌کند.
در این ارزیابی، تنها تصویب قوانین اهمیت ندارد و نحوه اجرای معیارها در عمل نیز نقش مهمی دارد.
بعد از تأیید کمیسیون اروپا چه اتفاقی می‌افتد؟
نظر مثبت کمیسیون اروپا شرطی ضروری برای ادامه روند است، اما تصمیم نهایی با این نهاد نیست.
پس از تأیید کمیسیون اروپا، فرآیند تصویب در دو مرحله دنبال می‌شود:
- پارلمان اروپا باید با معافیت ویزایی شهروندان ترکیه موافقت کند.
- شورای اتحادیه اروپا، متشکل از کشورهای عضو، نیز باید این تصمیم را تأیید کند.
برخی ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که تکمیل معیارهایی که جنبه فنی پررنگ‌تری دارند، ممکن است نسبت به عبور از دشواری‌های مرحله تصویب که احتمالاً ابعاد سیاسی بیشتری خواهد داشت، آسان‌تر باشد.
در صورت موافقت پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا، مقررات مربوط به فهرست کشورهای مشمول ویزا تغییر خواهد کرد. ترکیه از فهرست منفی کشورهای نیازمند ویزا به فهرست مثبت کشورهای دارای معافیت ویزایی منتقل می‌شود.
اتحادیه اروپا به چند کشور معافیت ویزایی می‌دهد؟
اتحادیه اروپا در حال حاضر به شهروندان ۶۱ کشور آزادی ویزا ارائه می‌کند.
سؤالات متداول
آیا با تکمیل ۶ معیار، ویزای شنگن ترکیه فوراً لغو می‌شود؟
خیر. پس از تکمیل معیارها، کمیسیون اروپا باید آن‌ها را تأیید کند و سپس پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا نیز باید موافقت کنند.
ترکیه چند معیار از نقشه راه آزادی ویزا را هنوز تکمیل نکرده است؟
ترکیه از مجموع ۷۲ معیار، ۶ معیار را هنوز تکمیل نکرده است.
گفت‌وگوی آزادی ویزا میان ترکیه و اتحادیه اروپا چه زمانی آغاز شد؟
این گفت‌وگو در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۳ آغاز شد.
آیا اجرای معیارها در عمل نیز اهمیت دارد؟
بله. در ارزیابی تکمیل معیارها، علاوه بر الزامات قانونی، نحوه اجرای آن‌ها در عمل نیز اهمیت دارد.
چه نهادهایی باید معافیت ویزایی ترکیه را تأیید کنند؟
پس از نظر مثبت کمیسیون اروپا، پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا باید با معافیت ویزایی شهروندان ترکیه موافقت کنند.
جمع‌بندی
لغو ویزای شنگن برای شهروندان ترکیه وارد مرحله جدیدی شده است، اما هنوز نمی‌توان آن را نتیجه قطعی تکمیل ۶ معیار باقی‌مانده دانست. ترکیه باید معیارها را مطابق انتظارات اتحادیه اروپا اجرا کند، نظر مثبت کمیسیون اروپا را به دست آورد و سپس موافقت پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا را دریافت کند.
در نتیجه، تکمیل معیارهای باقی‌مانده یک گام مهم است، اما پایان مسیر نیست. برای اجرای معافیت ویزایی، مراحل قانونی و سیاسی بعدی نیز باید طی شوند.
