JetZero با هواپیمای Z4 و طراحی بال‌یکپارچه، قصد دارد با مصرف سوخت کمتر، معماری جدیدی را وارد صنعت هوانوردی تجاری کند.
- JetZero برای توسعه هواپیمای Z4 تا سقف ۳ میلیارد دلار حمایت اعتباری دریافت کرده است.
- طراحی بال‌یکپارچه می‌تواند مصرف سوخت را حدود ۳۰ درصد کاهش دهد.
- ورود احتمالی این هواپیما به ناوگان تجاری برای اوایل دهه ۲۰۳۰ برنامه‌ریزی شده است.
JetZero Z4؛ طراحی جدیدی که می‌تواند آینده هوانوردی را تغییر دهد
هواپیمای JetZero Z4 با معماری «بال‌یکپارچه» (Blended-Wing) یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های صنعت هوانوردی در دهه‌های اخیر به شمار می‌رود. دولت آمریکا با اختصاص حمایت اعتباری تا سقف ۳ میلیارد دلار، از این استارتاپ پشتیبانی کرده تا طراحی رایج «لوله و بال» که حدود ۷۰ سال استاندارد صنعت بوده است، به چالش کشیده شود.
اگر JetZero بتواند این پروژه را با موفقیت به مرحله تولید برساند، Z4 می‌تواند بزرگ‌ترین تحول طراحی هواپیماهای تجاری از زمان Concorde تاکنون باشد.
دولت آمریکا از JetZero با اعتبار ۳ میلیارد دلاری حمایت می‌کند
دولت آمریکا از استارتاپ JetZero که مقر آن در ایالت کالیفرنیا قرار دارد، برای شکستن انحصار Boeing به‌عنوان تنها تولیدکننده بزرگ هواپیماهای مسافربری آمریکا حمایت می‌کند.
براساس گزارش Wall Street Journal، شرکت JetZero موفق شده با بانک صادرات و واردات آمریکا (Ex-Im Bank) برای دریافت وام و تضمین اعتباری تا سقف ۳ میلیارد دلار جهت ساخت نخستین کارخانه خود به توافق اولیه برسد.
تام اولیری (Tom O’Leary)، مدیرعامل JetZero، در نمایشگاه بین‌المللی هوانوردی Farnborough در بریتانیا گفت:
«این سؤال کاملاً منطقی است؛ آیا این پروژه واقعاً واقعی است؟ میزان واقعی بودن آن مستقیماً به محل تأمین سرمایه بستگی دارد.»
او اعلام کرد نخستین پرواز نمونه اولیه Z4 تا پایان سال آینده هدف‌گذاری شده است.
معماری بال‌یکپارچه؛ بزرگ‌ترین تفاوت JetZero Z4
برخلاف هواپیماهای متداول با بدنه استوانه‌ای و بال‌های جداگانه، Z4 ظاهری شبیه سفره‌ماهی دارد و از معماری «بال‌یکپارچه» استفاده می‌کند.
این طراحی شامل ویژگی‌های زیر است:
- چهار راهروی داخلی به‌جای یک یا دو راهرو
- پرواز در ارتفاعی حدود ۱۰ هزار فوت بالاتر از هواپیماهای امروزی
- حذف کامل پنجره‌های جانبی در نسخه اولیه طراحی
- استفاده از نمایشگرهای دیجیتال به‌جای پنجره‌ها
- نصب پنجره سقفی بزرگ (Skylight) برای ورود نور طبیعی
- اختصاص فضای مخصوص بار بالای سر برای هر صندلی
- در نظر گرفتن فضای انتظار اختصاصی برای هر سرویس بهداشتی
رقابت مستقیم با Boeing و Airbus
پروژه JetZero در شرایطی مطرح شده که صنعت هواپیماسازی آمریکا طی چند دهه گذشته تغییرات بزرگی را تجربه کرده است.
در گذشته سه غول صنعتی حدود ۹۰ درصد بازار هواپیماهای مسافربری جهان را در اختیار داشتند، اما اکنون Boeing تنها بازیگر بزرگ آمریکایی این بازار محسوب می‌شود.
در مقابل، Airbus بیش از نیمی از بازار جهانی را کنترل می‌کند. همچنین شرکت دولتی چینی Comac نیز تحویل هواپیما به شرکت‌های منطقه‌ای را آغاز کرده و روی طراحی اختصاصی خود از نوع «بال‌یکپارچه» کار می‌کند.
چرا JetZero معتقد است ریسک پروژه پایین است؟
به گفته تام اولیری، بخش عمده فناوری‌های مورد استفاده در Z4 کاملاً شناخته‌شده هستند.
سیستم‌های کنترل، موتورهای نسل قبل مورد استفاده در نمونه اولیه و بسیاری از قطعات دیگر، پیش‌تر روی هواپیماهایی نصب شده‌اند که مجوز سازمان Federal Aviation Administration (FAA) را دریافت کرده‌اند.
در نتیجه، نوآوری اصلی Z4 نه در قطعات، بلکه در شکل بدنه و نحوه ترکیب این اجزا است.
JetZero Z4 تا ۳۰ درصد مصرف سوخت را کاهش می‌دهد
ایده «بال‌یکپارچه» موضوع جدیدی نیست و سابقه آن به سال‌های ابتدایی صنعت هوانوردی بازمی‌گردد.
NASA حدود ۳۰ سال پیش بیش از یک میلیارد دلار برای توسعه این فناوری سرمایه‌گذاری کرد و نمونه‌های آزمایشی مختلفی را همراه با Boeing به پرواز درآورد.
بررسی‌های انجام‌شده نشان داد این معماری با افزایش نیروی برآ، کاهش وزن و کم کردن مقاومت هوا می‌تواند بهره‌وری سوخت را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
مدیرعامل JetZero اعلام کرده است Z4 در مقایسه با هواپیماهای مدرنی مانند Boeing 787 حدود ۳۰ درصد سوخت کمتری مصرف خواهد کرد.
چالش‌های طراحی جدید چیست؟
با وجود مزایای مطرح‌شده، برخی کارشناسان نسبت به این طراحی تردید دارند.
- مسافران بخش‌های نزدیک به بال‌ها هنگام گردش هواپیما ممکن است نیروی G بیشتری را تجربه کنند.
- حذف پنجره‌ها احتمال بروز حالت تهوع را افزایش می‌دهد.
- چیدمان چهار راهرو فرآیند تخلیه اضطراری را تغییر می‌دهد.
- بسیاری از پل‌های اتصال فرودگاه‌های فعلی برای این نوع هواپیما مناسب نیستند.
JetZero اعلام کرده برای تمامی این نگرانی‌ها راهکارهای فنی در نظر گرفته است.
زمان ورود JetZero Z4 به ناوگان هوایی
JetZero در ماه ژوئن عملیات ساخت کارخانه تولید Z4 را در شهر Greensboro ایالت North Carolina آغاز کرد.
طبق برنامه این شرکت:
- نمونه اولیه کامل تا پایان سال ۲۰۲۷ پرواز خواهد کرد.
- ورود هواپیما به ناوگان تجاری در اوایل دهه ۲۰۳۰ پیش‌بینی می‌شود.
- دریافت مجوزهای ایمنی FAA تعیین‌کننده زمان نهایی ورود به خدمت خواهد بود.
Z4 برای حمل حدود ۲۵۰ مسافر و برد تقریبی ۵ هزار مایل دریایی طراحی شده است. این هواپیما جایگاهی میان بزرگ‌ترین هواپیماهای بدنه باریک و کوچک‌ترین هواپیماهای بدنه پهن Boeing و Airbus خواهد داشت.
این بخش از بازار پس از تعلیق برنامه Boeing برای توسعه جانشین مدل‌های 757 و 767، در پی بحران 737 MAX، تا حد زیادی بدون محصول جدید باقی مانده است.
تام اولیری درباره این فرصت بازار گفت:
«این وضعیت شبیه فروشگاهی است که فقط لباس‌های سایز کوچک و بزرگ می‌فروشد، اما تی‌شرت سایز متوسط ندارد.»
سؤالات متداول
JetZero Z4 چیست؟
JetZero Z4 یک هواپیمای مسافربری مفهومی با معماری بال‌یکپارچه است که برای کاهش مصرف سوخت و تغییر طراحی سنتی هواپیماهای تجاری توسعه یافته است.
میزان صرفه‌جویی سوخت Z4 چقدر است؟
طبق اعلام مدیرعامل JetZero، این هواپیما در مقایسه با Boeing 787 حدود ۳۰ درصد سوخت کمتری مصرف خواهد کرد.
چه نهادی از پروژه JetZero حمایت مالی کرده است؟
بانک صادرات و واردات آمریکا (Ex-Im Bank) برای تأمین اعتبار تا سقف ۳ میلیارد دلار با JetZero به توافق اولیه رسیده است.
زمان ورود Z4 به خدمت چه زمانی است؟
در صورت دریافت مجوزهای FAA، انتظار می‌رود این هواپیما در اوایل دهه ۲۰۳۰ وارد ناوگان تجاری شود.
جمع‌بندی
JetZero Z4 با طراحی بال‌یکپارچه، کاهش حدود ۳۰ درصدی مصرف سوخت و حمایت مالی قابل توجه دولت آمریکا، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های آینده صنعت هوانوردی محسوب می‌شود. با این حال، موفقیت نهایی آن به آزمایش‌های پروازی، دریافت تأییدیه‌های FAA و اثبات کارایی این معماری جدید وابسته است.
اگر به اخبار فناوری، هوانوردی و نوآوری‌های صنعت حمل‌ونقل علاقه‌مند هستید، مطالب بعدی ما را نیز دنبال کنید.
