شرکت هوش مصنوعی OpenAI اعلام کرد فناوری توسعهیافته این شرکت موفق شده یک مسئله ریاضی ۸۰ ساله را حل کند؛ دستاوردی که نشان میدهد تواناییهای استدلال و منطقورزی هوش مصنوعی وارد مرحله تازهای شده است.
شرکت سازنده ChatGPT توضیح داد که در حل «مسئله فاصله واحد در صفحه» موفق به دستیابی به پیشرفتی مهم شده است؛ مسئلهای که نخستین بار در سال ۱۹۴۶ توسط ریاضیدان مجارستانی پل اردوش مطرح شد.
مسئله فاصله واحد در صفحه چیست؟
پرسشی که اردوش مطرح کرده بود، در ظاهر ساده به نظر میرسد: اگر تعداد مشخصی نقطه روی یک صفحه قرار داده شود، چند جفت از این نقاط میتوانند دقیقاً در فاصلهای یکسان از یکدیگر قرار بگیرند؟
اردوش معتقد بود تعداد این جفتها فقط کمی سریعتر از تعداد خود نقاط افزایش پیدا میکند. اما مدل OpenAI با استفاده از شاخههای مختلف ریاضیات موفق شد خانوادهای کاملاً جدید از چیدمانها را کشف کند که از مرز پیشنهادی اردوش عبور میکند و در نتیجه نظریه او را رد میکند.
پایان باور قدیمی درباره شبکههای مربعی
OpenAI در شبکه اجتماعی X اعلام کرد:
«نزدیک به ۸۰ سال، ریاضیدانان باور داشتند بهترین راهحلهای ممکن تقریباً شبیه شبکههای مربعی هستند. اما یکی از مدلهای OpenAI این باور را رد کرد و خانوادهای کاملاً جدید از چیدمانها را کشف کرد که عملکرد بسیار بهتری دارند.»
با وجود هیجان گسترده در دنیای ریاضیات، این مسئله هنوز بهطور کامل حل نشده است. هوش مصنوعی هنوز پاسخ نهایی و دقیقی درباره سرعت رشد جفت نقاط ارائه نکرده، بلکه تنها ثابت کرده حد بالایی که اردوش پیشنهاد داده بود بسیار پایینتر از مقدار واقعی است.
تأیید ریاضیدانان برای دستاورد OpenAI
OpenAI که خود را برای عرضه عمومی سهام در بورس آمریکا آماده میکند، اعلام کرد این محاسبات نه توسط یک سیستم تخصصی ریاضی، بلکه با استفاده از یک مدل عمومی استدلال انجام شده است؛ مدلی که مسائل را به گامهای کوچکتر تقسیم میکند و سپس آنها را حل میکند.
این شرکت پیشتر نیز تلاش کرده بود مسائل مرتبط با اردوش را حل کند، اما سال گذشته مشخص شد موفقیتی که ادعا شده بود در واقع به دلیل بازتولید اطلاعات موجود در منابع علمی بوده است.
این بار اما نتایج OpenAI توسط کارشناسان مستقل تأیید شد؛ از جمله توماس بلوم، ریاضیدانی که پیشتر ادعاهای این شرکت را نقد کرده بود و مدیریت وبسایت مسائل اردوش را برعهده دارد.
نقش متفاوت هوش مصنوعی در کشف راهحل
بلوم که یکی از نویسندگان مقاله همراه پست وبلاگ OpenAI نیز محسوب میشود، توضیح داد سیستم هوش مصنوعی با سماجت مسیرهایی را دنبال کرده که شاید یک انسان تصور میکرد ارزش ادامه دادن ندارند.
او در عین حال تأکید کرد نقش انسان همچنان حیاتی است و گفت:
«اگرچه اثبات اولیه تولیدشده توسط هوش مصنوعی کاملاً معتبر بود، اما توسط پژوهشگران OpenAI، همچنین چندین ریاضیدان دیگر بهطور قابل توجهی بهبود یافت. انسان همچنان در تحلیل، درک، اصلاح، همچنین بررسی نتایج این اثبات نقش اساسی دارد.»
دورنمای آینده هوش مصنوعی در علم
تیم گاورز، یکی دیگر از ریاضیدانانی که در این مقاله مشارکت داشته، این دستاورد را «نقطه عطفی در ریاضیات مبتنی بر هوش مصنوعی» توصیف کرد.
اندرو روگویسکی از مؤسسه هوش مصنوعی انسانمحور دانشگاه Surrey نیز اعلام کرد این اتفاق نشان میدهد هوش مصنوعی میتواند راههای تازهای برای نگاه کردن به مسائل در اختیار انسان قرار دهد.
او افزود:
«هر روز روشنتر میشود که هوش مصنوعی بر دنیای تفکر خلاق تأثیر میگذارد و در آینده به یکی از ابزارهای اصلی پژوهشهای علمی تبدیل خواهد شد.»
جمعبندی
موفقیت OpenAI در حل بخشی از یک مسئله ۸۰ ساله ریاضی، بار دیگر توانایی روبهرشد هوش مصنوعی در استدلال، کشف الگوهای جدید، کمک به تحقیقات علمی را نشان میدهد. هرچند انسان همچنان بخش کلیدی فرآیند علمی باقی مانده، اما به نظر میرسد همکاری میان پژوهشگران، سیستمهای هوش مصنوعی آینده علم را متحول خواهد کرد.
نظر شما درباره نقش هوش مصنوعی در آینده علم چیست؟ دیدگاهتان را با ما به اشتراک بگذارید.
