ریاست امنیت سایبری ترکیه از آغاز بررسی‌های امنیتی سراسری در پی شناسایی آسیب‌پذیری‌های بحرانی PHP خبر داده است. این نقص‌ها ممکن است امکان اجرای کد از راه دور و دسترسی غیرمجاز به اطلاعات را فراهم کنند.
ریاست امنیت سایبری ترکیه در پی شناسایی آسیب‌پذیری‌های بحرانی در زیرساخت نرم‌افزاری PHP، بررسی‌های امنیتی پیشگیرانه‌ای را در سطح ملی آغاز کرده است. این نهاد با صدور هشدار برای سازمان‌های دولتی، اپراتورهای زیرساخت‌های حیاتی و شرکت‌های بخش خصوصی، بر ضرورت اجرای فوری به‌روزرسانی‌های امنیتی تأکید کرده است.
بر اساس اعلام ریاست امنیت سایبری ترکیه، بررسی سامانه‌های مختلف در سراسر این کشور آغاز شده و اطلاع‌رسانی به نهادهای مرتبط برای اجرای اقدامات فوری امنیتی در جریان است.
آسیب‌پذیری بحرانی PHP چیست و چه خطری برای وب‌سایت‌ها دارد؟
PHP یکی از زبان‌های برنامه‌نویسی پرکاربرد در توسعه وب‌سایت‌ها و برنامه‌های آنلاین است. آسیب‌پذیری‌های امنیتی شناسایی‌شده در این زیرساخت می‌توانند سامانه‌هایی را که از PHP استفاده می‌کنند، با خطرهای جدی مواجه کنند.
ریاست امنیت سایبری ترکیه در اطلاعیه خود اعلام کرده است که آسیب‌پذیری‌های موسوم به «PHP2Shell» از سطح خطر بالایی برخوردارند. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که این آسیب‌پذیری‌ها در شرایط خاص می‌توانند به مهاجمان اجازه دهند بدون احراز هویت کاربر، کدهای دلخواه خود را از راه دور اجرا کنند.
اجرای کد از راه دور یکی از خطرناک‌ترین انواع آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری است. در صورت سوءاستفاده موفق از چنین نقصی، مهاجم ممکن است بتواند به سامانه دسترسی غیرمجاز پیدا کند، امنیت اطلاعات را به خطر بیندازد یا عملکرد سرویس‌های آنلاین را مختل کند.
هشدار فوری امنیت سایبری به سازمان‌ها و شرکت‌ها
بررسی‌های امنیتی سراسری ریاست امنیت سایبری ترکیه با هدف شناسایی زودهنگام تهدیدها و محدود کردن پیامدهای احتمالی آن‌ها آغاز شده است.
در همین راستا، از طریق سامانه ارتباطی تیم‌های واکنش به حوادث سایبری (SOME)، هشدار امنیتی فوری برای سازمان‌ها، نهادها و اپراتورهای زیرساخت‌های حیاتی ارسال شده است. این اطلاعیه شامل اقدامات فنی و مدیریتی موردنیاز برای مقابله با تهدیدهای شناسایی‌شده است.
این نهاد از مدیران سامانه‌های فناوری اطلاعات در سازمان‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی خواسته است زیرساخت‌های متصل به اینترنت خود را بررسی کنند و به‌روزرسانی‌های امنیتی منتشرشده را در اسرع وقت نصب کنند.
از جمله اقدامات ضروری برای کاهش خطر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- به‌روزرسانی نرم‌افزارها و زیرساخت‌های مبتنی بر PHP به نسخه‌های امن و پشتیبانی‌شده
- بررسی سامانه‌ها و سرویس‌هایی که مستقیماً از طریق اینترنت در دسترس هستند
- محدود کردن دسترسی‌های خارجی غیرضروری
- اجرای تدابیر حفاظتی تکمیلی برای سرویس‌های در معرض خطر
- کاهش احتمال دسترسی غیرمجاز به سامانه‌ها و اطلاعات حساس
گزارش‌ها از تعلیق دسترسی به وب‌سایت‌ها در کشورهای مختلف
پس از انتشار گزارش‌هایی درباره آسیب‌پذیری‌های جدی PHP، شماری از وب‌سایت‌ها در کشورهای مختلف، از جمله برخی وب‌سایت‌های دولتی، به‌عنوان اقدام احتیاطی به‌طور موقت از دسترس خارج شدند یا دسترسی به آن‌ها محدود شد.
بر اساس گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال، یک شرکت امنیت سایبری به نام Calif در ماه اوت با کمک هوش مصنوعی آسیب‌پذیری موردبحث را در PHP شناسایی کرده بود. این اطلاعات روز گذشته به رسانه‌ها درز کرد. پس از انتشار گزارش‌ها، نهادها و سازمان‌های مختلف هشدارهایی درباره این نقص امنیتی صادر کردند.
اداره تحقیقات فدرال آمریکا (FBI) و آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) نیز درباره شناسایی دو آسیب‌پذیری بحرانی در PHP هشدار داده‌اند. این زبان برنامه‌نویسی به‌طور گسترده برای پشتیبانی از وب‌سایت‌ها و برنامه‌های آنلاین استفاده می‌شود.
واحد جرایم سایبری FBI اعلام کرده است که این آسیب‌پذیری‌ها ممکن است به افراد مخرب اجازه دهند کدهای دلخواه خود را از راه دور در سامانه‌های مبتنی بر PHP اجرا کنند. چنین حملاتی می‌توانند امنیت شبکه‌ها و اطلاعات حساس را به خطر بیندازند.
FBI همچنین به سازمان‌ها، شرکت‌ها و افرادی که امکان به‌روزرسانی فوری وب‌سایت‌های خود را ندارند، توصیه کرده است تا زمان رفع مشکل، وب‌سایت‌های آسیب‌پذیر را از دسترس خارج کنند.
اقدامات احتیاطی در ژاپن و کشورهای اروپایی
پس از شناسایی آسیب‌پذیری‌های امنیتی PHP، شماری از کشورها اقدامات پیشگیرانه‌ای را برای کاهش خطر حملات احتمالی آغاز کردند.
وزارت بهداشت، کار و رفاه ژاپن به‌عنوان اقدامی احتیاطی، دسترسی به یکی از وب‌سایت‌های سامانه اشتراک‌گذاری اطلاعات را به‌طور موقت تعلیق کرد. این سامانه شامل اطلاعات تماس ارائه‌دهندگان خدمات مراقبت طولانی‌مدت در سراسر کشور بود.
دانمارک، نروژ و فنلاند نیز پس از شناسایی آسیب‌پذیری‌های جدی در PHP، به کاربران سامانه‌های خود هشدار دادند.
روب یتن، نخست‌وزیر هلند، اعلام کرد که برخی وب‌سایت‌های دولتی مورد استفاده شهروندان برای دسترسی به خدمات عمومی، از جمله DigiD و MijnOverheid، به‌طور موقت از دسترس خارج شده‌اند.
نقش هوش مصنوعی در شناسایی و رفع آسیب‌پذیری‌های PHP
شرکت OpenAI نیز در یک مطلب وبلاگی اعلام کرده است که طی دو ماه گذشته، هدایت گروهی متشکل از پژوهشگران و متخصصان مختلف را برای بررسی و رفع آسیب‌پذیری‌های امنیتی PHP بر عهده داشته است.
این موضوع بار دیگر اهمیت همکاری میان پژوهشگران امنیت سایبری، شرکت‌های فناوری و توسعه‌دهندگان نرم‌افزار را در شناسایی و رفع سریع آسیب‌پذیری‌های زیرساخت‌های اینترنتی نشان می‌دهد.
مدیران وب‌سایت‌ها چه اقداماتی باید انجام دهند؟
با توجه به گستردگی استفاده از PHP در زیرساخت وب، مدیران وب‌سایت‌ها و مسئولان فناوری اطلاعات باید وضعیت امنیتی سامانه‌های خود را بررسی کنند. نصب وصله‌های امنیتی معتبر، محدود کردن دسترسی‌های غیرضروری و بررسی سرویس‌های در معرض اینترنت از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه در چنین شرایطی هستند.
اگر وب‌سایتی امکان نصب فوری به‌روزرسانی‌های امنیتی را ندارد و در برابر این آسیب‌پذیری‌ها قرار گرفته است، مدیران آن باید بر اساس توصیه‌های رسمی امنیتی، دسترسی به سرویس آسیب‌پذیر را محدود کنند یا در صورت لزوم، آن را موقتاً از دسترس خارج کنند.
در چنین شرایطی، پیگیری اطلاعیه‌های رسمی و دریافت به‌روزرسانی‌ها از منابع معتبر اهمیت زیادی دارد. همچنین باید توجه داشت که صرف استفاده از PHP به معنای آسیب‌پذیر بودن قطعی یک وب‌سایت نیست؛ میزان خطر به نسخه نرم‌افزار، تنظیمات سرور و وجود یا نبود اصلاحیه امنیتی مرتبط بستگی دارد.
توصیه فوت‌وفن: مدیران وب‌سایت‌ها بهتر است وضعیت نسخه PHP سرور خود را بررسی کنند و از شرکت میزبانی وب یا مدیر سرور بخواهند آسیب‌پذیری‌های اعلام‌شده را ارزیابی و اصلاح کند. به‌روزرسانی وردپرس به‌تنهایی لزوماً برای رفع آسیب‌پذیری احتمالی در PHP کافی نیست.
