اختلاف‌نظر به‌تنهایی رابطه را نابود نمی‌کند؛ نحوه رفتار زوج‌ها هنگام اختلاف، میزان همدلی و تمایل آن‌ها به حل مسئله اهمیت بیشتری دارد.
- وجود بحث به‌تنهایی به معنای شکست رابطه نیست؛ شیوه بحث کردن اهمیت دارد.
- انتقاد، تحقیر، دفاعی شدن و قطع ارتباط از رفتارهای آسیب‌زا در رابطه هستند.
- همدلی، گوش دادن و کنجکاوی می‌توانند به بهبود ارتباط میان زوج‌ها کمک کنند.
پژوهش‌ها نشان می‌دهند بحث و اختلاف‌نظر به‌تنهایی آینده یک رابطه را تعیین نمی‌کند. آنچه اهمیت بیشتری دارد، نحوه رفتار زوج‌ها با یکدیگر هنگام اختلاف و میزان تمایل آن‌ها برای حل مشکلات است.
پژوهش‌های انجام‌شده نشان می‌دهند موضوعاتی که زوج‌ها در ابتدای رابطه درباره آن‌ها بحث می‌کنند، سال‌ها بعد نیز تا حد زیادی ثابت می‌مانند. در پژوهشی که روان‌شناس John Gottman و تیم او انجام دادند، مشخص شد ۶۹ درصد زوج‌ها چهار سال بعد نیز درباره موضوعاتی مشابه اختلاف‌های اولیه خود بحث می‌کردند.
بر اساس گزارش BBC، اختلاف بر سر پول به‌ویژه می‌تواند باعث بحث‌های شدید و طولانی شود. نابرابری در تقسیم کارهای خانه نیز می‌تواند تنش در رابطه را افزایش دهد. با این حال، متخصصان می‌گویند وجود اختلاف به‌تنهایی نشانه بد پیش رفتن رابطه نیست. زوج‌های شاد و ناراضی هر دو ممکن است با یکدیگر بحث کنند. تفاوت اصلی در نحوه رفتار آن‌ها با یکدیگر هنگام بحث و پس از آن دیده می‌شود.
۴ رفتاری که به رابطه آسیب می‌زنند
روان‌شناس Carrie Cole از مؤسسه Gottman می‌گوید پژوهش‌ها چهار رفتار را با پایان یافتن روابط مرتبط دانسته‌اند:
- انتقاد
- تحقیر
- دفاعی شدن
- قطع کامل ارتباط
علاوه بر این رفتارها، بحث‌هایی که در آن‌ها پرخاشگری و خصومت وجود دارد نیز «بحث‌های مخرب» محسوب می‌شوند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند چنین شیوه‌هایی از برقراری ارتباط می‌توانند خطر طلاق را افزایش دهند.
در مقابل، بحث‌هایی که با احترام، کنجکاوی و مهربانی همراه هستند می‌توانند به تقویت رابطه کمک کنند. اینکه هر یک از طرفین به شریک خود احساس شنیده شدن، حمایت شدن و درک شدن بدهد نیز با رضایت بیشتر از رابطه ارتباط دارد.
همدلی در رابطه می‌تواند دوباره ساخته شود
در یک رابطه ناراضی، عبور از بحث‌های تند و خصمانه و رسیدن به ارتباطی حمایتگرانه می‌تواند دشوار باشد. با این حال، پژوهش‌ها نشان می‌دهند این تغییر از طریق روش‌هایی مانند زوج‌درمانی امکان‌پذیر است.
بر اساس پژوهش‌ها، حدود ۷۰ درصد زوج‌هایی که زوج‌درمانی را تجربه می‌کنند، نتایج مثبتی نشان می‌دهند. درمان می‌تواند علاوه بر افزایش رضایت از رابطه، به تقویت صمیمیت عاطفی و رسیدگی به مشکلات موجود در رابطه کمک کند.
Jay Lebow، زوج‌درمانگر از دانشگاه Northwestern، می‌گوید یکی از اهداف مهم درمان، بازسازی همدلی میان زوج‌هاست. او معتقد است پیشرفت مهارت‌های گفت‌وگو و گوش دادن از نشانه‌های مهم اثربخشی درمان است.
«بیشتر برایم بگو»: چرا کنجکاوی می‌تواند رابطه را تقویت کند؟
Carrie Cole به دو نشانه مهم اشاره می‌کند که می‌توانند بیانگر تغییر مثبت در رابطه باشند.
- فرد بتواند دیدگاه شریک خود را حتی در صورت متفاوت بودن با نظر خودش معتبر بداند.
- فرد همچنان نسبت به شریک خود کنجکاو بماند.
به گفته Cole، پرسیدن سؤال‌هایی مانند «می‌توانی برایم توضیح بدهی چرا این‌طور فکر می‌کنی؟» نشان می‌دهد که افراد تلاش می‌کنند دیدگاه یکدیگر را درک کنند.
Lebow نیز می‌گوید اگر افراد برای کار کردن روی مشکلات خود آمادگی داشته باشند، احتمال رسیدن به نتایج مثبت بالاست.
درک دلایل پنهان اختلاف‌ها اهمیت دارد
Cole می‌گوید موضوعاتی که زوج‌ها دائماً بر سر آن‌ها بحث می‌کنند ممکن است ریشه در تجربه‌های شخصی عمیق‌تری داشته باشند.
او در جلسات درمان با زوجی روبه‌رو شده بود که دائماً درباره خرج کردن پول با یکدیگر بحث می‌کردند. هر دو نفر در فقر بزرگ شده بودند، اما این تجربه آن‌ها را به سمت اهداف متفاوتی سوق داده بود.
زن برای دستیابی به امنیت مالی و استقلال، پس‌انداز کردن را مهم می‌دانست. مرد در مقابل می‌خواست با خرج کردن درآمد خود، زندگی بهتری داشته باشد.
این زوج در جریان درمان درباره تأثیر تجربه‌های گذشته بر نگاه امروزشان به پول صحبت کردند. در نهایت نیز درباره میزان پولی که باید پس‌انداز کنند و مقدار پولی که می‌توانند خرج کنند، به توافق رسیدند.
از نگاه Cole، مشکل این زوج فقط نحوه خرج کردن پول نبود. مسئله اصلی این بود که هر دو طرف بتوانند بفهمند چرا شریکشان درباره پول دیدگاه متفاوتی دارد.
زوج‌درمانی در فرایند جدایی هم می‌تواند مفید باشد
زوج‌درمانی فقط برای زوج‌هایی نیست که می‌خواهند رابطه خود را حفظ کنند. این روش می‌تواند برای زوج‌هایی که در حال جدایی هستند نیز مفید باشد.
Lebow می‌گوید درمان می‌تواند به افراد کمک کند با پیامدهای عاطفی جدایی کنار بیایند، فرایند جدایی را کم‌تنش‌تر کنند و در صورت وجود فرزند، از سلامت روان او حمایت کنند.
به گفته متخصصان، مهارت‌هایی مانند گوش دادن و همدلی فقط برای بهبود روابطی که با مشکل روبه‌رو هستند کاربرد ندارند. همین مهارت‌ها می‌توانند به تقویت روابطی که در وضعیت خوبی قرار دارند نیز کمک کنند.
سؤالات متداول
آیا هر بحثی نشانه بد بودن یک رابطه است؟
خیر. زوج‌های شاد و ناراضی هر دو ممکن است بحث کنند. نحوه رفتار زوج‌ها هنگام اختلاف و پس از آن اهمیت بیشتری دارد.
چهار رفتار مخرب در رابطه کدام‌اند؟
انتقاد، تحقیر، دفاعی شدن و قطع کامل ارتباط چهار رفتاری هستند که در پژوهش‌های Gottman با پایان یافتن روابط مرتبط دانسته شده‌اند.
آیا زوج‌درمانی می‌تواند به بهبود رابطه کمک کند؟
پژوهش‌ها نشان می‌دهند حدود ۷۰ درصد زوج‌هایی که زوج‌درمانی را تجربه می‌کنند، نتایج مثبتی نشان می‌دهند.
چرا کنجکاوی نسبت به شریک عاطفی اهمیت دارد؟
پرسیدن سؤال و تلاش برای فهمیدن دیدگاه شریک، حتی زمانی که با آن موافق نیستیم، می‌تواند به درک متقابل و ارتباط بهتر کمک کند.
آیا زوج‌درمانی برای زوج‌های در حال جدایی هم کاربرد دارد؟
بله. درمان می‌تواند به مدیریت پیامدهای عاطفی جدایی، کاهش تنش و حمایت از سلامت روان فرزندان کمک کند.
جمع‌بندی
نجات رابطه لزوماً به معنای پایان دادن به اختلاف‌ها نیست. اختلاف ممکن است همچنان وجود داشته باشد، اما احترام، گوش دادن، همدلی و کنجکاوی نسبت به دیدگاه طرف مقابل می‌توانند نحوه مواجهه زوج‌ها با مشکلات را تغییر دهند.
اگر اختلاف‌ها تکراری و فرساینده شده‌اند، شناخت ریشه‌های آن‌ها و استفاده از کمک تخصصی مانند زوج‌درمانی می‌تواند راهی برای بررسی و مدیریت بهتر مشکلات باشد.
