یکی از قدیمیترین، بزرگترین و مشهورترین درختان باستانی اروپا که گفته میشود الهامبخش افسانه رابین هود بوده است، از بین رفت.
این درخت که با نام «بلوط بزرگ» شناخته میشد، در جنگل شروود در منطقه ناتینگهامشایر انگلستان قرار داشت و دستکم هزار سال در این منطقه رشد کرده بود. اما پس از چندین تابستان گرم و خشک پیاپی، دچار فشار شدید شد و امسال دیگر هیچ برگی تولید نکرد.
بلوط بزرگ چگونه به افسانه رابین هود پیوند خورد؟
محیط اطراف این درخت با محیط افسانهای جنگلهای فولکلور پیوند خورده بود. تنه عظیم آن با محیطی حدود ۱۱ متر، سایهای به طول ۲۸ متر ایجاد میکرد و هر سال هزاران بازدیدکننده را برای دیدن این درخت تاریخی به جنگل شروود میکشاند.
گفته میشود این درخت الهامبخش داستانهای مربوط به رابین هود نیز بوده است.
در زمستان سال ۲۰۱۰، بارش برف روی تنه درخت باعث شد تصویری بسیار واضح و ترسناک شبیه به شمایل «فریار تاک» در سطح تنه ظاهر شود. در زمستانهای دیگر نیز با وجود پوشیده شدن تمام مناطق اطراف از برف، شاخههای این درخت تقریباً هیچ برفی را روی خود نگه نمیداشتند.
تغییرات اقلیمی و خشکسالی؛ عوامل اصلی نابودی درخت باستانی
با این حال، عواملی مانند تابستانهای گرم سالهای اخیر و علاقه شدید مردم به بازدید از این درخت، از مهمترین دلایلی بودند که عمر طولانی بلوط بزرگ را به پایان نزدیک کردند.
مانند بسیاری از بلوطهای چندصدساله دیگر، این درخت نیز بارها به دلیل گرمای شدید و خشکسالیهای ناشی از تغییرات اقلیمی تحت فشار قرار گرفت.
بهویژه موج گرمای جولای ۲۰۲۲ که انگلستان را با دمای بیسابقه بالاتر از ۴۰ درجه سانتیگراد مواجه کرد، تأثیر جدی بر سلامت این درخت گذاشت.
وداع نمادین با درخت هزارساله جنگل شروود
پس از اعلام مرگ این درخت توسط سازمان RSPB که مسئول مدیریت منطقه ویژه علمی جنگل شروود (SSSI) است، فردی با لباس رابین هود و با یک ون برقی به منطقه آمد و مراسمی ساده و خودجوش برای خداحافظی در کنار درخت برگزار کرد.
رابرت براکلی، مربی فعالیتهای فضای باز، گفت که او با یک تیر و کمان واقعی کار میکرد و با لباسهایی شبیه به دزدان افسانهای آن دوران، داستان بلوط بزرگ را برای هزاران دانشآموز روایت کرده است.
او گفت:
«بزرگترین میراثی که این درخت برای ما باقی گذاشته، داستانهایی است که درباره آن گفته شده است. این مشهورترین درخت جهان است. افسانه آن همیشه زنده خواهد ماند. البته ناراحت هستم، اما این لحظهای گذرا در جریان زمان است. باید آن را همانطور که در گذشته بود به یاد بیاوریم و امروز نیز با تحسین از آن یاد کنیم.»
بازدید گسترده انسانها نیز بر سلامت بلوط بزرگ تأثیر گذاشت
اگرچه در دهه ۱۹۷۰ یک حصار محافظ در اطراف این درخت نصب شد، اما فشردگی خاک ناشی از رفتوآمد بازدیدکنندگان و کاهش سلامت خاک نیز به مرور زمان باعث تضعیف آن شد.
استفاده از جنگل شروود بهعنوان اردوگاه نظامی در سالهای جنگ نیز تأثیرات منفی بر اکوسیستم محل زندگی این درخت گذاشت.
بررسی کارشناسان درباره دلایل مرگ درخت رابین هود
رج هریس، متخصص درختان که طی ۹ سال گذشته از طرف RSPB سلامت این درخت را بررسی میکرد، اعلام کرد که نمیتوان وضعیت نامناسب این درخت را به یک عامل واحد نسبت داد.
هریس توضیح داد:
«در چنین بازه زمانی طولانی، مجموعه گسترده و متنوعی از عوامل بر این درخت تأثیر گذاشتهاند. از جمله این عوامل میتوان به بیش از ۲۰۰ سال حضور گسترده بازدیدکنندگان و فشردگی خاک ناشی از وسایل نقلیه، تغییر سطح آبهای زیرزمینی به دلیل استخراج زغالسنگ در زیر زمین و همچنین تأثیرات تغییرات اقلیمی اشاره کرد که بهخصوص در ۱۰ درصد پایانی عمر درخت آشکارتر شده بودند.»
نتیجهگیری: پایان یک درخت، آغاز یک افسانه ماندگار
مرگ بلوط بزرگ تنها پایان زندگی یک درخت هزارساله نبود، بلکه پایان بخشی از تاریخ طبیعی و فرهنگی انگلستان محسوب میشود. این درخت که سالها نماد جنگل شروود و پیوندی میان طبیعت و افسانه رابین هود بود، اکنون به خاطرهای ماندگار برای نسلهای آینده تبدیل شده است.
اگر به داستانهای شگفتانگیز طبیعت، تاریخ درختان باستانی و رازهای جهان علاقه دارید، مطالب جذابتر مجله ما را دنبال کنید.
