کدام اقتصادها بیشترین آسیب را از جنگ ایران می‌بینند؟

طولانی شدن جنگ ایران می‌تواند به بحرانی بی‌سابقه در تأمین انرژی منجر شود؛ بحرانی که دیر یا زود تمام اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با این حال، از همین حالا مشخص است که برخی کشورها بیش از دیگران در معرض این شوک قرار دارند یا توان کمتری برای مقابله با آن دارند. در ادامه، مهم‌ترین اقتصادهایی که باید زیر نظر داشت را بررسی می‌کنیم.

اقتصادهای بزرگ گروه G7 و شوک انرژی

اروپا؛ خاطره تلخ بحران انرژی دوباره زنده می‌شود

نگاه‌ها ابتدا به اروپا معطوف می‌شود. شوک جدید انرژی، خاطرات تلخ حمله روسیه به اوکراین را زنده کرده است. آن بحران وابستگی شدید اروپا به واردات انرژی را آشکار کرد و باعث جهش تورم به سطوح دو رقمی شد.

آلمان؛ صنعتی آسیب‌پذیر در برابر انرژی گران

اقتصاد صنعتی آلمان بیشترین آسیب را از افزایش قیمت انرژی می‌بیند. بخش تولید این کشور تازه پس از سال‌ها رکود، نشانه‌هایی از توقف کاهش فعالیت نشان داده است. از سوی دیگر، وابستگی آلمان به صادرات باعث می‌شود هر رکود جهانی تأثیر مستقیمی بر آن بگذارد.

برنامه محرک اقتصادی بزرگی که سال گذشته اعلام شد می‌تواند بخشی از فشار را کاهش دهد، اما محدودیت‌های بودجه‌ای در سال‌های آینده مانع از حمایت بیشتر خواهد شد.

ایتالیا؛ وابستگی بالا به نفت و گاز

ایتالیا نیز دارای بخش تولیدی بزرگ است. علاوه بر این، سهم نفت و گاز در سبد انرژی اولیه این کشور از بالاترین‌ها در اروپا محسوب می‌شود، موضوعی که آن را در برابر نوسانات بازار انرژی بسیار حساس می‌کند.

بریتانیا؛ فشار مضاعف از بازار گاز

تولید برق در بریتانیا بیش از سایر اقتصادهای بزرگ اروپا به گاز وابسته است. قیمت گاز تقریباً همیشه تعیین‌کننده قیمت برق است و از آغاز جنگ، سریع‌تر از نفت افزایش یافته است.

سقف قیمت انرژی تا حدی از شوک تورمی اولیه جلوگیری می‌کند، اما احتمال افزایش نرخ بهره وجود دارد. این وضعیت می‌تواند هزینه استقراض را برای مدت طولانی بالا نگه دارد، آن هم در شرایطی که بیکاری در حال افزایش است. فشارهای بودجه‌ای نیز توان دولت برای حمایت را محدود کرده است.

ژاپن؛ وابستگی شدید به خاورمیانه

ژاپن نیز به شدت در معرض خطر قرار دارد. حدود ۹۵ درصد نفت این کشور از خاورمیانه تأمین می‌شود و نزدیک به ۹۰ درصد آن از تنگه هرمز عبور می‌کند.

این وابستگی در حالی است که ضعف ین فشارهای تورمی را تشدید کرده و هزینه مواد غذایی، کالاهای روزمره را افزایش داده است.

اقتصادهای بزرگ در حال توسعه

کشورهای خلیج فارس؛ ضربه مستقیم اقتصادی

منطقه خلیج فارس مستقیماً تحت تأثیر جنگ قرار گرفته است. برخی پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد رشد اقتصادی این منطقه ممکن است معکوس شود.

افزایش قیمت نفت و گاز زمانی بی‌اثر می‌شود که تنگه هرمز عملاً بسته شود، زیرا کشورهایی مانند کویت، قطر، بحرین نمی‌توانند صادرات انرژی خود را به بازارهای جهانی برسانند.

این بحران همچنین می‌تواند جریان حواله‌های مالی کارگران مهاجر را مختل کند، منابعی که سالانه میلیاردها دلار به اقتصاد این کشورها تزریق می‌کند.

هند؛ وابستگی بالا به واردات انرژی

هند حدود ۹۰ درصد نفت خام خود، نزدیک به نیمی از گاز مایع را وارد می‌کند. بخش قابل توجهی از این واردات نیز از تنگه هرمز عبور می‌کند.

اقتصاددانان پیش‌بینی رشد این کشور را کاهش داده‌اند و ارزش روپیه به پایین‌ترین سطح تاریخی رسیده است. افزایش قیمت گاز باعث شده برخی غذاها، نوشیدنی‌های گرم مانند ساموسا، دوسا، چای از منوی بسیاری از رستوران‌ها حذف شوند.

ترکیه؛ فشار ارزی و ریسک‌های ژئوپلیتیک

ترکیه به دلیل هم‌مرزی با ایران با ریسک ورود پناهجویان، افزایش نااطمینانی سیاسی مواجه است. اما اثر اصلی اقتصادی بر بانک مرکزی دیده می‌شود.

این کشور بار دیگر با بحران تورم مواجه شده است. بانک مرکزی مجبور شده روند کاهش نرخ بهره را متوقف کند و حدود ۲۳ میلیارد دلار از ذخایر ارزی خود را برای حمایت از لیر هزینه کند.

اقتصادهای شکننده؛ در آستانه بحران

سریلانکا؛ محدودیت شدید انرژی

سریلانکا برای کنترل هزینه انرژی، روزهای چهارشنبه را تعطیل عمومی اعلام کرده است. مدارس، دانشگاه‌ها تعطیل شده‌اند، حمل‌ونقل عمومی محدود شده و خرید سوخت سهمیه‌بندی شده است.

پاکستان؛ بازگشت به لبه بحران

پاکستان که اخیراً در آستانه بحران اقتصادی بود، قیمت سوخت را افزایش داده و مدارس را برای دو هفته تعطیل کرده است. محدودیت‌های سختی بر مصرف انرژی در ادارات دولتی اعمال شده است.

مصر؛ فشار همزمان از چند جبهه

مصر علاوه بر افزایش قیمت سوخت، مواد غذایی، با کاهش احتمالی درآمد کانال سوئز، گردشگری مواجه است. ارزش پول ملی نیز کاهش یافته، بازپرداخت بدهی‌های دلاری را دشوارتر کرده است.

جمع‌بندی: جنگ ایران و آینده اقتصاد جهانی

در مجموع، جنگ ایران می‌تواند به یک شوک گسترده انرژی تبدیل شود که اثر آن فراتر از منطقه خاورمیانه خواهد رفت. اقتصادهایی که وابستگی بیشتری به واردات انرژی دارند یا با مشکلات ساختاری مواجه هستند، بیشترین آسیب را خواهند دید.

نظر شما درباره تأثیر جنگ ایران بر اقتصاد جهان چیست؟ دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید.