مد سریع باعث شده است همگام شدن با رشد سریع کودکان آسانتر از همیشه باشد. لباسها ارزان هستند، بهراحتی جایگزین میشوند، در طیف وسیعی از رنگها عرضه میشوند.
اما پژوهشهای جدید نشان میدهد ممکن است یک نقطهضعف پنهان وجود داشته باشد که در نگاه اول دیده نمیشود. برخی لباسهای کودکان ممکن است حاوی سرب باشند، آن هم نه در مقادیر کم.
یافتههای اولیه نشان میدهد سطح سرب در برخی پوشاک میتواند از محدودیتهای ایمنی ایالات متحده فراتر رود، موضوعی که نگرانیهایی درباره تأثیر مواجهه روزمره بر سلامت کودکان ایجاد کرده است.
چرا وجود سرب در لباس کودکان نگرانکننده است؟
کودکان خردسال جهان را متفاوت از بزرگسالان کشف میکنند. آنها همهچیز را لمس میکنند، اشیا را به دهان میبرند. پیراهن، آستین، یقه، هیچکدام از این رفتارها مستثنا نیست، بهویژه برای نوپایان.
حتی تماس کوتاه بین پارچه و دهان میتواند منجر به مواجهه شود. سرب مادهای است که بر رشد مغز، رفتار، سیستم عصبی تأثیر منفی دارد.
هیچ سطح ایمنی برای سرب تعریف نشده است، کودکان زیر ۶ سال بیشترین خطر را دارند.
بررسی دقیقتر لباسها و منبع آلودگی
توجه به این موضوع از یک تجربه شخصی آغاز شد. کامیلا دیورز پس از آنکه سطح سرب خون دختر خردسالش بهدلیل پوشش اسباببازیها افزایش یافت، تحقیق درباره این فلز را آغاز کرد، آن هم پیش از اعمال مقررات سختگیرانهتر.
او میگوید: «مقالات زیادی درباره وجود سرب در لباسهای مد سریع دیدم، متوجه شدم بسیاری از والدین از این موضوع اطلاع ندارند.»
دیورز اکنون همراه با دانشجویان کارشناسی در دانشگاه ماریان روی شناسایی منابع روزمره فلزات سنگین کار میکند، نتایج را با عموم به اشتراک میگذارد.
سرب در پارچهها از کجا میآید؟
وجود سرب در لباس موضوع جدیدی نیست. پیشتر در دکمهها، زیپها، قزنها یافت شده بود، حتی در مواردی باعث جمعآوری محصولات از بازار شد. تفاوت اینجاست که اینبار سرب مستقیماً در خود پارچه وجود دارد.
یکی از منابع احتمالی، فرآیند رنگرزی است. برخی تولیدکنندگان از استات سرب (II) برای تثبیت رنگ روی پارچه، حفظ شفافیت آن در طول زمان استفاده میکنند.
این روش هزینه پایینی دارد، به همین دلیل در محصولات مد سریع دیده میشود.
آزمایش لباس کودکان برای تشخیص سرب
تیم تحقیقاتی ۱۱ پیراهن کودکانه را در رنگهایی از قرمز، زرد تا خاکستری، آبی بررسی کرد. این لباسها از چهار خردهفروش مختلف شامل برندهای ارزانقیمت، مد سریع تهیه شده بودند.
پریسیلا اسپینوزا میگوید: «تمام لباسهایی که آزمایش کردیم از حد مجاز سرب یعنی ۱۰۰ ppm فراتر بودند.»
رنگهای روشن بیشتر مورد توجه قرار گرفتند. قرمزها، زردها سطح بالاتری نسبت به رنگهای ملایمتر داشتند. با وجود نمونه محدود، هیچیک از این محصولات با استانداردهای ایمنی آمریکا مطابقت نداشت.
وقتی کودکان لباس را میجوند
برای درک مواجهه واقعی، تیم پژوهشی شرایط داخل معده را شبیهسازی کرد. هدف بررسی میزان آزاد شدن سرب در صورت تماس پارچه با دهان یا جویدن بود.
نتایج نگرانکننده بود. حتی تماس کوتاه میتواند میزان مواجهه را از حد مجاز مصرف روزانه تعیینشده توسط سازمان غذا، دارو آمریکا فراتر ببرد.
کریستینا آولو میگوید: «کودکان هم بیشترین آسیبپذیری را دارند، هم بیشترین احتمال را که لباس را در دهان بگذارند.»
مواجهه مکرر در طول زمان میتواند سطح سرب خون را به حدی افزایش دهد که نیاز به مداخله پزشکی باشد.
سؤالات بیپاسخ درباره آلودگی لباسها
این پژوهش هنوز ادامه دارد، سؤالات مهمی باقی مانده است. یکی از آنها این است که هنگام شستوشو چه اتفاقی میافتد.
محققان بررسی میکنند آیا سرب میتواند در ماشین لباسشویی از یک لباس به لباس دیگر منتقل شود یا خیر.
همچنین تعامل مواد شوینده با ترکیبات سرب در حال مطالعه است، اینکه آیا باقیماندهای در ماشینها تجمع پیدا میکند یا نه.
نگرانی دیگری نیز وجود دارد؛ اینکه این باقیماندهها در نهایت وارد فاضلاب شوند، به یک مشکل زیستمحیطی گستردهتر تبدیل شوند.
آیا جایگزینهای ایمن برای سرب وجود دارد؟
این وضعیت بدون راهحل نیست. روشهای ایمنتری برای تثبیت رنگ وجود دارد که وابسته به سرب نیستند.
گزینههای طبیعی مانند مواد گیاهی از جمله پوست بلوط، پوست انار میتوانند به اتصال رنگ به پارچه کمک کنند. زاج نیز جایگزینی محسوب میشود که از نظر زیستمحیطی ایمن است.
اما دیورز میگوید: «تغییر فناوری در صنعت پوشاک هزینه زیادی دارد.»
بدون فشار مصرفکنندگان، بدون قوانین سختگیرانهتر، شرکتها ممکن است برای تغییر کند عمل کنند.
افزایش آگاهی والدین درباره خطر سرب در لباس کودکان
به گفته پژوهشگران، مهمترین هدف در حال حاضر افزایش آگاهی است. بسیاری از والدین اصلاً نمیدانند چنین خطری وجود دارد.
آولو میگوید: «تمام کاری که انجام میدهیم زمانی ارزشمند است که درباره آن صحبت شود.»
این گفتوگو میتواند نحوه خرید مردم، واکنش شرکتها، مسیر تدوین استانداردهای ایمنی را تغییر دهد.
جمعبندی
وجود سرب در لباس کودکان یک خطر پنهان اما جدی است که با گسترش مد سریع بیشتر شده است. آگاهی والدین، نظارت دقیقتر، انتخاب آگاهانه میتواند از مواجهه کودکان جلوگیری کند.
اگر والد هستید، قبل از خرید لباس کودک کمی دقیقتر انتخاب کنید. این آگاهی میتواند سلامت فرزندتان را حفظ کند.