لغو شدن یک جلسه میتواند مثل یک برد کوچک به نظر برسد، یک فرصت ناگهانی که انتظارش را نداشتید. یک لحظه برنامهتان پر است، لحظه بعد با یک ساعت خالی روبهرو میشوید.
این زمان آزاد با یک ساعت خالی معمولی فرق دارد. بزرگتر به نظر میرسد، پر از امکان است. این حس فقط در ذهن شما نیست. وقتی زمان بهطور غیرمنتظرهای آزاد میشود، افراد آن را متفاوت تجربه میکنند.
ساعت تغییر نمیکند، اما احساسی که نسبت به آن زمان دارید تغییر میکند. همین تغییر ظریف روی انتخابهایی که بعداً انجام میدهید تأثیر میگذارد.
پژوهشگران با بررسی دقیق این موضوع دریافتند که افراد زمان آزاد ناگهانی را مثل یک پاداش در نظر میگیرند. این زمان شبیه یک ساعت معمولی نیست، بلکه مثل فضایی اضافی است که قرار نبود وجود داشته باشد.
چرا زمان آزاد ناگهانی طولانیتر احساس میشود؟
این مطالعه توسط دانشگاه Rutgers انجام شده است. Gabriela Tonietto، استاد بازاریابی در دانشکده کسبوکار این دانشگاه، این پژوهش را همراه با همکارانی از چند دانشگاه دیگر هدایت کرد.
هدف تیم تحقیقاتی این بود که بفهمند افراد وقتی ناگهان زمان آزاد پیدا میکنند چه واکنشی نشان میدهند.
به گفته Tonietto، «یک ساعت بهدستآمده طولانیتر از ۶۰ دقیقه احساس میشود، این تفاوت با انتظار، حس خاصی از فرصت ایجاد میکند.»
تیم تحقیقاتی هفت نظرسنجی با بیش از ۲۳۰۰ شرکتکننده انجام داد. برخی از شرکتکنندگان از محیط دانشگاه بودند، برخی دیگر از طریق پلتفرمهای آنلاین انتخاب شدند.
در این مطالعات، افراد زمان آزاد برنامهریزیشده را با زمانی که بهطور غیرمنتظره به دست آورده بودند مقایسه کردند. نتیجه واضح بود: یک ساعت بهدستآمده طولانیتر از یک ساعت از قبل آزاد احساس میشود.
پژوهشگران توضیح میدهند که این زمانها نسبت به حالتی که هیچ زمان آزادی وجود ندارد سنجیده میشوند، به همین دلیل یک اثر تضاد ایجاد میشود. در نتیجه، زمان بهدستآمده از نظر ذهنی طولانیتر درک میشود.
افراد با زمان آزاد ناگهانی چه میکنند؟
این احساس کشآمده فقط در ذهن باقی نمیماند، بلکه رفتار افراد را تغییر میدهد.
وقتی افراد زمان آزاد غیرمنتظره دارند، معمولاً به سمت فعالیتهای طولانیتر میروند، نه لزوماً مفیدتر، فقط طولانیتر. این الگو در تمام نظرسنجیها تکرار شد.
پژوهشگران میگویند شرکتکنندگان تمایل داشتند فعالیتهایی را انتخاب کنند که زمان بیشتری میبرد، چه مفید باشد چه اتلاف وقت.
برای مثال در یک روز کاری، اگر جلسهای لغو شود، ممکن است فرد به جای انجام یک کار ۳۰ دقیقهای، سراغ کاری ۴۵ دقیقهای برود.
یا به جای خرید سریع از نزدیک، تصمیم بگیرد تا یک کافه دورتر پیادهروی کند. چون زمان بیشتر به نظر میرسد، افراد هم آن را سخاوتمندانهتر مصرف میکنند.
روی دیگر زمان آزاد: کمبود زمان
این پدیده به یک مسئله بزرگتر مرتبط است: احساس کمبود زمان. بسیاری از افراد در زندگی مدرن با برنامههای فشرده روبهرو هستند، از یک کار به کار دیگر میروند بدون فرصت تنفس.
این وضعیت که به آن «قحطی زمان» گفته میشود، باعث میشود هر فاصله زمانی ناگهانی مثل یک استراحت ارزشمند به نظر برسد.
وقتی این فشار حتی برای مدت کوتاهی کاهش پیدا میکند، افراد سریع واکنش نشان میدهند، سعی میکنند از این فضای جدید استفاده کنند.
اما این واکنش همیشه نتیجه مثبتی ندارد. زمان بیشتر لزوماً به استفاده بهتر از زمان منجر نمیشود، گاهی باعث اتلاف آن میشود.
Tonietto میگوید هرچه این زمان غیرمنتظرهتر باشد، احتمال اینکه فرد غیرمولد عمل کند بیشتر است. لغو شدن برنامهها در لحظه آخر معمولاً افراد را به سمت تفریح سوق میدهد.
چطور از زمان آزاد ناگهانی بهتر استفاده کنیم؟
در محیطهای کاری معمولاً تمرکز روی بهرهوری، برنامههای فشرده، زمانبندی دقیق است. اما این پژوهش نشان میدهد نحوه ظاهر شدن زمان در برنامه به اندازه مقدار آن اهمیت دارد.
یک استراحت برنامهریزیشده حس کنترل دارد، اما یک زمان آزاد ناگهانی حس آزادی کامل ایجاد میکند. این آزادی میتواند به انتخابهای طولانیتر، کندتر منجر شود، چه مفید باشد چه نباشد.
برای سازمانها، این موضوع یک چالش است. برنامههای انعطافپذیر میتوانند استرس را کاهش دهند، اما تغییرات ناگهانی ممکن است تمرکز را کاهش دهند.
برای افراد، پیام ساده است. وقتی زمان ناگهان آزاد میشود، بهراحتی میتوان آن را صرف کارهایی کرد که در لحظه خوشایند هستند.
این لزوماً بد نیست، اما آگاهی از این رفتار اهمیت دارد.
لغو شدن یک جلسه ممکن است مثل یک هدیه باشد. اینکه با این هدیه چه میکنید به نگاه شما بستگی دارد.
به بیان دیگر، دفعه بعد که جلسهای لغو شد، از این فرصت بهترین استفاده را ببرید، هرطور که خودتان تعریف میکنید.
جمعبندی: زمان آزاد ناگهانی چگونه تصمیمها را تغییر میدهد؟
زمان آزاد ناگهانی طولانیتر احساس میشود، همین موضوع باعث میشود افراد به سمت فعالیتهای طولانیتر بروند، حتی اگر همیشه مفید نباشند.
شما وقتی ناگهان زمان آزاد پیدا میکنید چه کار میکنید؟ تجربه خودتان را در بخش نظرات بنویسید یا این مقاله را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.
