ونیز، یکی از نمادینترین شهرهای جهان، اکنون با تهدیدی بیسابقه روبهرو است. نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد که افزایش سطح دریا ممکن است این شهر تاریخی را به نقطهای برساند که حتی جابهجایی کامل آن نیز مطرح شود.
افزایش سطح دریا و تهدید مستقیم برای ونیز
مطالعهای که در مجله Scientific Reports منتشر شده، وضعیت ونیز را در برابر سناریوهای مختلف افزایش سطح دریا بررسی کرده است. این تحقیق با استفاده از پیشبینیهای گزارش ششم هیئت بیندولتی تغییرات اقلیمی (IPCC)، راهکارهای فعلی و احتمالی برای سازگاری با این بحران را ارزیابی میکند.
ونیز که در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد، طی ۱۵۰ سال گذشته با افزایش مداوم سیلابها مواجه بوده است. طوفانهای شدید در سالهای اخیر سیستمهای زهکشی را مختل کرده و خیابانهای شهر را به رودخانه تبدیل کردهاند.
لزوم اقدام فوری برای نجات ونیز
سیل شدید سال ۲۰۱۹ که جان دو نفر را گرفت، خساراتی به ارزش صدها میلیون یورو بر جای گذاشت. کلیسای تاریخی سنمارکو نیز از این آسیبها در امان نماند. برای حفاظت از این بنای ۹۰۰ ساله، در سال ۲۰۲۳ طرحی شامل نصب موانع شیشهای و برنامه بازسازی ۳.۳ میلیون یورویی معرفی شد.
با این حال، دانشمندان تأکید دارند که اقدامات سریع و گسترده کاملاً ضروری است. آنها سه مسیر اصلی برای سازگاری ونیز با افزایش سطح دریا پیشنهاد کردهاند.
سناریوهای آینده: از ساخت سد تا جابهجایی شهر
ساخت سدهای محافظتی
حتی در صورت کنترل انتشار گازهای گلخانهای، پیشبینی میشود سطح دریا تا سال ۲۱۰۰ بیش از ۰.۵ متر افزایش یابد. در این شرایط، ساخت سدهای ساحلی ضروری خواهد بود. هزینه این پروژهها بین ۵۰۰ میلیون تا ۴.۵ میلیارد یورو برآورد میشود.
ایجاد سوپر سد در تالاب ونیز
در سناریوهای شدیدتر، امکان احداث یک سد عظیم برای بستن کامل تالاب ونیز مطرح شده است. این سازه میتواند شهر را در برابر افزایش سطح دریا تا ۱۰ متر محافظت کند، اما هزینه آن ممکن است از ۳۰ میلیارد یورو فراتر رود.
آخرین گزینه: جابهجایی کامل ونیز
در بدترین حالت، اگر سطح دریا بیش از ۴.۵ متر افزایش یابد، انتقال کامل شهر، ساکنان، بناهای تاریخی به مکانی دیگر ضروری خواهد شد. این سناریو هزینهای تا ۱۰۰ میلیارد یورو به همراه دارد.
همچنین هشدار داده شده که ساخت زیرساختهای بزرگ مانند سدهای دائمی ممکن است بین ۳۰ تا ۵۰ سال زمان ببرد، بنابراین برنامهریزی زودهنگام اهمیت حیاتی دارد.
چالشهای تصمیمگیری برای آینده ونیز
پروفسور رابرت نیکولز از مرکز تحقیقات تغییرات اقلیمی تیندال تأکید میکند که هیچ راهحل ایدهآلی برای ونیز وجود ندارد. هر تصمیم باید میان عوامل مختلفی تعادل برقرار کند:
- امنیت و رفاه ساکنان
- اقتصاد منطقه
- حفظ اکوسیستم تالاب
- نگهداری میراث فرهنگی
- حفظ سنتها و سبک زندگی
او همچنین هشدار میدهد که تمام مناطق ساحلی کمارتفاع جهان باید از هماکنون به فکر پیامدهای افزایش سطح دریا باشند.
چرا سطح دریا در ونیز افزایش مییابد؟
موقعیت جغرافیایی ونیز در یک تالاب کمعمق باعث شده این شهر در برابر جزر و مدهای شدید آسیبپذیر باشد. بادهای فصلی سیروکو نیز با ایجاد امواج طوفانی، آب را از دریای آدریاتیک به سمت شهر هدایت میکنند.
ترکیب جزر و مد بالا و امواج طوفانی میتواند سیلابهایی بسیار شدید ایجاد کند. در مقیاس جهانی نیز گرم شدن زمین، ذوب یخچالها و انبساط حرارتی آب دریا روند افزایش سطح دریا را تسریع کرده است.
جمعبندی: آیندهای نامطمئن برای ونیز
افزایش سطح دریا تهدیدی جدی برای ونیز است و حتی پیشرفتهترین راهکارها نیز ممکن است کافی نباشند. آینده این شهر به تصمیمات امروز وابسته است.
نظر شما چیست؟ آیا راهی برای نجات ونیز وجود دارد؟ دیدگاهتان را با ما به اشتراک بگذارید.
