- نئاندرتالها، Homo sapiens از ابزارهای سنگی، شیوههای شکار مشابه استفاده میکردند.
- صدفهای Columbella rustica در هر دو لایه باستانشناسی کشف شدهاند.
- پژوهشگران احتمال تعامل فرهنگی میان دو گونه انسانی را مطرح کردهاند، اما تماس مستقیم هنوز اثبات نشده است.
کشف غار Üçağızlı II در هاتای؛ سرنخی تازه از فرهنگ مشترک نئاندرتالها و انسان مدرن
کاوشهای باستانشناسی در غار Üçağızlı II در سواحل مدیترانه ترکیه نشان میدهد نئاندرتالها، انسانهای مدرن (Homo sapiens) احتمالاً سبک زندگی، فناوری، برخی سنتهای فرهنگی مشابهی داشتهاند. این یافتهها میتواند نگاه پژوهشگران به روابط میان این دو گونه انسانی را دگرگون کند.
شواهد بهدستآمده نشان میدهد هرچند هنوز مدرکی قطعی از تماس مستقیم میان نئاندرتالها، انسانهای مدرن وجود ندارد، اما شباهتهای قابلتوجه در ابزارسازی، شکار، حمل صدفهای دریایی از احتمال تعامل فرهنگی میان این دو جمعیت حکایت دارد.
نتایج پژوهش منتشرشده در PNAS
این پژوهش که نتایج آن روز دوشنبه ۶ ژوئیه در مجله PNAS منتشر شد، نشان میدهد نئاندرتالها، انسانهای مدرن:
- حیوانات مشابهی را شکار میکردند.
- ابزارهای سنگی مشابهی میساختند.
- صدفهای دریایی یکسانی را جمعآوری میکردند.
اسماعیل بایکارا، نویسنده اصلی پژوهش، عضو هیئت علمی گروه باستانشناسی دانشگاه Gaziantep، گفت:
«یافتههای ما نشان میدهد نئاندرتالها، Homo sapiens احتمالاً چیزی فراتر از یک چشمانداز مشترک را با یکدیگر سهیم بودهاند. اگرچه هنوز نمیتوان تماس مستقیم میان آنها را اثبات کرد، اما تداوم چشمگیر در فناوری، شیوههای شکار، حمل مهرهها، صدفهای دریایی با این فرضیه سازگار است که این جمعیتها در طول زمان با یکدیگر تعامل داشته، سنتهای فرهنگی مشترکی داشتهاند.»
آغاز نخستین کاوش نظاممند در سال ۲۰۲۰
اسماعیل بایکارا اعلام کرد نخستین حفاری نظاممند در غار Üçağızlı II از سال ۲۰۲۰ آغاز شده است.
شواهد حضور نئاندرتالها، انسانهای مدرن
فسیلهای کشفشده در این غار نشان میدهد:
- نئاندرتالها بین ۷۷ هزار تا ۵۹ هزار سال پیش در این غار زندگی میکردند.
- Homo sapiens بین ۵۹ هزار تا ۴۷ هزار سال پیش در همین محل ساکن بودهاند.
این بازه زمانی با تاریخگذاری لایههای رسوبی حاوی فسیلها تعیین شده است.
هر دو گونه در آن دوره ابزارهای سنگ چخماق را با سبک موسوم به Mousterian تولید میکردند؛ سبکی که نام خود را از پناهگاه سنگی واقع در فرانسه گرفته است؛ جایی که این نوع ابزارها نخستین بار شناسایی شدند.
گونههای جانوری شکارشده
پژوهش نشان میدهد هر دو گونه حیوانات مشابهی را شکار میکردند، از جمله:
- بز وحشی
- گوزن
- گراز وحشی
آیا صدفهای دریایی به گردنبند تبدیل میشدند؟
یکی از شگفتانگیزترین یافتههای این پژوهش، کشف صدفهای حلزون دریایی Columbella rustica در هر دو لایه مربوط به نئاندرتالها، Homo sapiens بود.
این صدفها آنقدر کوچک هستند که مصرف غذایی برای آنها منطقی نیست. به همین دلیل پژوهشگران معتقدند با هدف دیگری جمعآوری شدهاند.
وجود سوراخ روی برخی از این صدفها نشان میدهد احتمال دارد بهعنوان گردنبند یا زیورآلات مشابه مورد استفاده قرار گرفته باشند.
مفهوم Manuport
نویسندگان پژوهش این صدفها را در گروه اشیایی قرار دادهاند که با عنوان manuport شناخته میشوند؛ یعنی اشیایی که انسانها آنها را از محل طبیعی خود برداشته، به مکان دیگری منتقل کردهاند.
پیش از این تصور میشد چنین رفتاری تنها به Homo sapiens تعلق دارد، اما یافتههای جدید نشان میدهد نئاندرتالها نیز این صدفها را ارزشمند میدانستند، آگاهانه آنها را حمل میکردند.
آیا نئاندرتالها، انسانهای مدرن در ترکیه با یکدیگر ملاقات کردهاند؟
غار Üçağızlı II یکی از معدود محوطههای باستانشناسی متعلق به دورهای مهم، در عین حال کمتر شناختهشده از تاریخ بشر به شمار میرود.
براساس دیدگاه رایج، Homo sapiens حدود ۶۰ هزار سال پیش آفریقا را ترک کرد، مهاجرت بزرگ خود را آغاز کرد، سپس در سراسر جهان گسترش یافت. با این حال، برخی پژوهشگران احتمال میدهند گروههایی از انسانهای اولیه بسیار زودتر از این تاریخ از آفریقا خارج شده باشند.
پژوهشگران معتقدند در جریان این مهاجرت بزرگ، انسانهای مدرن احتمالاً در مناطقی مانند ترکیه امروزی با نئاندرتالها روبهرو شده، حتی ممکن است میان آنها تبادل ژنتیکی نیز رخ داده باشد.
نئاندرتالها نزدیکترین خویشاوند منقرضشده انسان مدرن (Homo sapiens) شناخته میشوند.
سؤالات متداول
غار Üçağızlı II کجا قرار دارد؟
این غار در استان هاتای، سواحل مدیترانه ترکیه واقع شده است.
قدمت حضور نئاندرتالها در این غار چقدر است؟
براساس تاریخگذاری لایههای رسوبی، نئاندرتالها بین ۷۷ هزار تا ۵۹ هزار سال پیش در این غار زندگی میکردند.
مهمترین کشف این پژوهش چیست؟
شباهت در ابزارسازی، شکار، جمعآوری صدفهای دریایی نشان میدهد نئاندرتالها، انسانهای مدرن احتمالاً سنتهای فرهنگی مشابهی داشتهاند.
آیا تماس مستقیم میان نئاندرتالها، انسانهای مدرن اثبات شده است؟
خیر. پژوهشگران تأکید میکنند هنوز مدرکی قطعی برای اثبات تماس مستقیم وجود ندارد، اما شواهد با فرضیه تعامل فرهنگی سازگار است.
جمعبندی
یافتههای غار Üçağızlı II تصویری تازه از روابط احتمالی میان نئاندرتالها، انسانهای مدرن ارائه میکند. شباهت در فناوری، شکار، استفاده از صدفهای دریایی میتواند نشاندهنده انتقال سنتهای فرهنگی میان این دو جمعیت باشد، هرچند برای اثبات تماس مستقیم به شواهد بیشتری نیاز است.
اگر به تازهترین کشفیات باستانشناسی، تاریخ تکامل انسان علاقهمند هستید، مطالب بعدی ما را نیز دنبال کنید.