نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد شرکت در فعالیتهای هنری مانند کتاب خواندن، گوش دادن به موسیقی، بازدید از موزه و گالریهای هنری میتواند روند پیری بیولوژیکی را کندتر کند. دانشمندان اعلام کردهاند تأثیر منظم این فعالیتها میتواند در سطحی مشابه ورزش باشد.
فعالیتهای هنری، راهی برای کاهش سرعت پیری بیولوژیکی
مطالعهای تازه که توسط پژوهشگران University College London (UCL) انجام شده، نشان میدهد فعالیتهای هنری و فرهنگی میتوانند تغییرات مرتبط با پیری در DNA را تحت تأثیر مثبت قرار دهند.
این تحقیق که در نشریه علمی Innovation in Aging منتشر شده، دادههای مربوط به ۳ هزار و ۵۵۶ فرد بزرگسال در بریتانیا را بررسی کرده است. پژوهشگران پاسخهای نظرسنجی شرکتکنندگان، همچنین نتایج آزمایش خون آنها را تحلیل کردند تا ارتباط میان فعالیتهای هنری و تغییرات شیمیایی مرتبط با پیری در DNA را ارزیابی کنند.
تأثیر فعالیتهای هنری در حد ورزش
تیم تحقیقاتی اعلام کرد افرادی که بیشتر در فعالیتهای هنری و فرهنگی شرکت میکنند، همچنین تنوع بیشتری از این فعالیتها را تجربه میکنند، روند پیری کندتری دارند و از نظر بیولوژیکی جوانتر به نظر میرسند.
پژوهشگران تأکید کردند نتایج بهدستآمده شباهت زیادی به اثرات ورزش دارد. افرادی که حداقل هفتهای یک بار در فعالیتهای هنری شرکت میکردند، در مقایسه با افرادی که بهندرت در چنین برنامههایی حضور داشتند، حدود ۴ درصد کندتر پیر میشدند.
این میزان دقیقاً در همان سطح تفاوت میان افرادی بود که هفتهای حداقل یک بار ورزش میکنند و کسانی که اصلاً ورزش انجام نمیدهند.
بررسیها نشان داد این ارتباط بهویژه در افراد میانسال و سالمند بالای ۴۰ سال قویتر است. همچنین حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند شاخص توده بدنی، مصرف سیگار، سطح تحصیلات، درآمد، نتایج همچنان معتبر باقی ماند.
هنر بهعنوان رفتاری مفید برای سلامت
پروفسور Daisy Fancourt نویسنده اصلی این پژوهش اعلام کرد نتایج مطالعه، تأثیر هنر بر سلامت را در سطح زیستی نشان میدهد.
او گفت: «این یافتهها نشان میدهد هنر و فعالیتهای فرهنگی باید مانند ورزش بهعنوان رفتاری حمایتکننده از سلامت در نظر گرفته شوند.»
فانکورت توضیح داد مشارکت در انواع مختلف فعالیتهای هنری نیز اهمیت دارد، زیرا هر فعالیت میتواند فواید متفاوتی مانند تحریک فیزیکی، شناختی، احساسی یا اجتماعی ایجاد کند.
بررسی شاخصهای پیری در DNA
در این پژوهش از دادههای «مطالعه طولی خانوار بریتانیا» استفاده شد. دانشمندان با استفاده از نمونههای خون شرکتکنندگان، سن بیولوژیکی، سرعت پیری آنها را محاسبه کردند.
برای این کار از هفت آزمایش مختلف موسوم به «ساعت اپیژنتیک» استفاده شد. این آزمایشها تغییرات مرتبط با سن در DNA یا همان متیلاسیون DNA را بررسی میکنند.
متیلاسیون به اتصال یک مولکول متیل به نوکلئوتید موجود در DNA گفته میشود.
سیستمهای جدید اندازهگیری پیری چه نشان دادند؟
دو سیستم جدید مورد استفاده در این تحقیق یعنی DunedinPoAm و DunedinPACE برای پیشبینی سرعت پیری طراحی شدهاند.
پژوهشگران توضیح دادند امتیاز بالاتر در این آزمایشها با افزایش خطر بیماریهای مرتبط با افزایش سن ارتباط دارد.
هرچه فعالیت هنری بیشتر، روند پیری کندتر
براساس نتایج آزمایش DunedinPACE، افرادی که حداقل سالی سه بار در فعالیتهای هنری شرکت میکردند، حدود ۲ درصد کندتر پیر میشدند.
شرکت ماهانه در فعالیتهای هنری با ۳ درصد کاهش سرعت پیری همراه بود، در حالی که مشارکت هفتگی به کاهش ۴ درصدی سرعت پیری منجر شد.
پژوهشگران اعلام کردند این تفاوت تقریباً مشابه اختلاف مشاهدهشده میان افرادی است که سیگار را ترک کردهاند و کسانی که همچنان سیگار میکشند.
سن بیولوژیکی جوانتر در افراد علاقهمند به هنر
در آزمایش دیگری به نام PhenoAge مشخص شد افرادی که هر هفته در فعالیتهای هنری و فرهنگی حضور دارند، بهطور میانگین یک سال جوانتر از افرادی هستند که بهندرت در چنین برنامههایی شرکت میکنند.
در مقابل، افرادی که بهصورت هفتگی ورزش میکردند، تنها کمی بیش از نیم سال سن بیولوژیکی جوانتر داشتند.
چرا آزمایشهای قدیمی چنین نتیجهای نشان ندادند؟
دانشمندان توضیح دادند برخی ساعتهای اپیژنتیک قدیمیتر نتوانستند ارتباط مشخصی میان فعالیتهای هنری یا ورزش با کاهش سرعت پیری نشان دهند.
به گفته پژوهشگران، در مطالعات قبلی نیز این آزمایشهای قدیمی ارتباطی با شاخصهای عملکرد فیزیکی مانند سرعت راه رفتن نشان نداده بودند.
محققان معتقدند این ابزارهای قدیمی احتمالاً حساسیت کمتری برای اندازهگیری افت مرتبط با افزایش سن دارند.
بررسی ارتباط هنر و سلامت در UCL
پروفسور دیزی فانکورت، تیم تحقیقاتی او حدود ۱۰ سال است که ارتباط میان هنر و سلامت را بررسی میکنند.
فانکورت علاوه بر این، ریاست کرسی «هنر و سلامت جهانی یونسکو» را بر عهده دارد، همچنین مدیر مرکز هنر و سلامت UCL است که یکی از مراکز همکار سازمان جهانی بهداشت محسوب میشود.
جمعبندی
نتایج این پژوهش نشان میدهد فعالیتهای هنری تنها سرگرمی نیستند، بلکه میتوانند بخشی مهم از سبک زندگی سالم باشند. کتاب خواندن، گوش دادن به موسیقی، بازدید از موزه و حضور در رویدادهای فرهنگی شاید همانقدر برای بدن مفید باشند که ورزش منظم.
اگر به سلامت جسم و ذهن خود اهمیت میدهید، از همین هفته زمانی را به فعالیتهای هنری و فرهنگی اختصاص دهید.
