تاریخ درج‌شده روی بسته مواد غذایی همیشه یک معنا ندارد. در بسیاری از نظام‌های برچسب‌گذاری، عبارتی مانند Best Before بیشتر به کیفیت محصول مربوط است، درحالی‌که عبارت Use By ممکن است با ایمنی مصرف ارتباط داشته باشد. معنای حقوقی دقیق برچسب به کشور و نوع محصول بستگی دارد.
Best Before معمولاً چه معنایی دارد؟
عبارت Best Before یا Best if Used By اغلب نشان می‌دهد تولیدکننده تا چه زمانی انتظار دارد محصول، در صورت نگهداری صحیح، کیفیت مطلوبی داشته باشد. عبور از این تاریخ الزاماً به معنای خطرناک شدن فوری همه مواد غذایی نیست؛ اما کیفیت طعم، بو یا بافت ممکن است تغییر کند.
طبق توضیح FDA در آمریکا، به‌جز شیرخشک نوزاد، بسیاری از تاریخ‌های روی بسته‌های غذایی بیشتر برای کیفیت هستند و اصطلاحات روی برچسب‌ها نیز یکسان نیستند. این قاعده آمریکایی را نباید بدون بررسی به تمام کشورها تعمیم داد.
Use By را چگونه تفسیر کنیم؟
در بعضی کشورها، به‌ویژه برای مواد غذایی فسادپذیر، Use By تاریخ مرتبط با ایمنی است و نباید بعد از آن محصول را مصرف کرد. در مقابل، اصطلاحات مشابه در بازارهای دیگر ممکن است مقررات متفاوتی داشته باشند. برای تصمیم درست باید برچسب فارسی یا زبان رسمی کشور، نوع محصول و دستور نگهداری را با هم بخوانید.
تاریخ روی بسته تنها زمانی معتبر است که زنجیره نگهداری رعایت شده باشد. محصولی که باید سرد بماند اما ساعت‌ها بیرون یخچال بوده است، ممکن است پیش از تاریخ چاپ‌شده هم ایمن نباشد. باز شدن بسته نیز می‌تواند مدت نگهداری را کوتاه کند.
سه بررسی قبل از خوردن مواد غذایی
نخست نوع تاریخ را مشخص کنید: تولید، بسته‌بندی، بهترین زمان مصرف یا پایان مصرف. دوم شرایط نگهداری را بررسی کنید؛ بعضی بسته‌ها پس از باز شدن باید ظرف چند روز مصرف شوند. سوم بسته‌بندی آسیب‌دیده، بادکرده یا نشتی‌دار را جدی بگیرید.
توجه به ظاهر و بو برای تشخیص بعضی تغییرات کیفیت مفید است اما کافی نیست؛ عوامل بیماری‌زا همیشه نشانه ظاهری یا بوی مشخص ندارند. برای غذای دارای تاریخ ایمنی یا ماده فسادپذیر مشکوک، چشیدن مقدار کم راه آزمون ایمنی نیست.
چطور ضایعات غذایی را کمتر کنیم؟
در زمان خرید تاریخ و حجم مصرف را با برنامه غذایی هماهنگ کنید. محصولات قدیمی‌تر را جلوتر قرار دهید و در شرایط توصیه‌شده نگه دارید. برای مواد مناسب، انجماد در زمان درست می‌تواند از دورریز پیشگیری کند؛ البته باید راهنمای مخصوص همان غذا رعایت شود.
این مطلب درباره فهم برچسب‌هاست، نه مجوز مصرف هر ماده پس از انقضا. برای شیرخشک نوزاد، غذاهای آماده فسادپذیر و اقلام دارای محدودیت ایمنی، مقررات و توصیه‌های سازنده اولویت دارند.
پرسش‌های متداول
آیا Best Before همان تاریخ انقضاست؟
نه همیشه؛ در بسیاری از محصولات بیشتر به کیفیت اشاره دارد و قوانین محلی تعیین‌کننده‌اند.
آیا بوی طبیعی غذا به معنی ایمن بودن آن است؟
خیر؛ برخی آلودگی‌ها بدون تغییر بو یا ظاهر قابل‌تشخیص هستند.
